Derleme

Disfonili Bireylerde Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizlerinin Klinik Etkililiğine Yönelik Güncel Bulguların İncelenmesi

Cilt: 4 Sayı: 2 10 Kasım 2025
PDF İndir
EN TR

Disfonili Bireylerde Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizlerinin Klinik Etkililiğine Yönelik Güncel Bulguların İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu derleme çalışmasında, 2015-2025 yılları arasında yayımlanan bilimsel araştırmalar ışığında disfonili bireylerde yarı tıkalı ses yolu egzersizlerinin (YTSYE) terapötik etkileri değerlendirilmiştir. Derlemede, disfoniletin tedavisinde sıklıkla kullanılan dudak tili egzersizleri, pipet fonasyonu, tüple suya fonasyon, Lax Vox tekniği ve bu yöntemlerin kombine uygulamaları incelenmiş; objektif ve subjektif değerlendirme sonuçları ele alınmıştır. Yöntem: Dahil edilen çalışmaların çoğu randomize kontrollü deneysel tasarıma sahiptir. Terapötik müdahaleler kısa veya yapılandırılmış uzun süreli protokoller şeklinde gerçekleştirilmiştir. Değerlendirmelerde Jitter, Shimmer, Harmonik-Gürültü Oranı (HNR) gibi objektif ölçümlerle Ses Handikap İndeksi (SHİ), Sesle İlgili Yaşam Kalitesi Ölçeği ve GRBAS gibi subjektif değerlendirme araçları kullanılmıştır. Bulgular: Dudak trili egzersizlerinin hiperfonksiyonel disfonilerde fonasyon eşiğini düşürdüğü ve ses kalitesinde kısa sürede iyileşme sağladığı görülmektedir. Pipet fonasyonu, vokal foldlar üzerindeki baskıyı azaltarak ses üretiminde fizyolojik verimliliği artırmakta ve hem kısa hem uzun vadeli uygulamalarda etkili olmaktadır. Tüple suya fonasyon egzersizleri rezonans artışı, subglottik basınçta azalma ve SHİ skorlarında iyileşme sağlamaktadır. Lax Vox tekniği glottal kapanmayı artırmakta; spazmodik disfoni ve sulkus vokalis gibi bozukluklarda ses kalitesi üzerinde olumlu katkılar sunmakta ve kısa sürede temel frekansta artış gibi faydalar sağlamaktadır. YTSYE’lerin kombine uygulamalarında hem akustik hem de subjektif değerlendirme ölçütlerinde olumlu değişiklikler elde edilmiştir. Sonuç: YTSYE'ler, disfonili bireylerde vokal fold kapanma paternlerini düzenleme, fonasyon eşik basıncı ve subglottik basıncı düşürme, rezonansı artırma ve sesle ilişkili yaşam kalitesini iyileştirme gibi çok boyutlu faydalar sunmaktadır. Yöntemlerin bireyselleştirilmiş ve yapılandırılmış protokollerle uygulanması, terapötik etkiyi artırmaktadır. Ayrıca, bazı yöntemlerin etkililiğini destekleyen randomize kontrollü çalışma sayısının sınırlılığı, alanda metodolojik araştırmalara duyulan gereksinimi ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Ramig LO, Verdolini K. Treatment efficacy: Voice disorders. J Speech Lang Hear Res. 1998;41(1):S101–S116. https://doi.org/10.1044/jslhr.4101.s101
  2. 2. Scott S, Robinson K, Wilson J. Voice problems in teachers: Prevalence and risk factors. Br J Educ Psychol. 1997;67(4):561–570. https://doi.org/10.1111/j.2044-8279.1997.tb01263.x
  3. 3. Huston MN, Puka I, Naunheim MR. Prevalence of voice disorders in the United States: A national survey. Laryngoscope. 2024;134(1):347–352. https://doi.org/10.1002/lary.30929
  4. 4. Sulica L, Behrman A. Management of voice disorders. N Engl J Med. 2003;349(9):882–889. https://doi.org/10.1056/NEJMcp022307
  5. 5. Francis DO, Smith LJ. Hoarseness guidelines redux: toward improved treatment of patients with dysphonia. Otolaryngol Clin North Am. 2019;52(4):597-605.
  6. 6. Kılıç MA, Okur E, Yıldırım İ, Öğüt F, Denizoğlu İİ, Kızılay A, et al. Ses Handikap Endeksi Voice Handicap Index Türkçe versiyonunun güvenilirliği ve geçerliliği. Tr-ENT. 2008;18(3):139-47. 7. Guzman M, Laukkanen AM, Krupa P, Horáček J, Švec JG, Geneid A. Vocal tract and glottal function during and after vocal exercising with resonance tube and straw. J Voice. 2013;27(4):523.e19–523.e34. https://doi.org/10.1016/j.jvoice.2013.02.007 8. Titze IR. Voice training and therapy with a semi-occluded vocal tract: Rationale and scientific underpinnings. J Speech Lang Hear Res. 2006;49(2):448–459. https://doi.org/10.1044/1092-4388(2006/035)
  7. 9. Rosenberg M. Using semi-occluded vocal tract exercises in voice therapy: The clinician’s primer. Perspect Voice Voice Disord. 2014;24(2):71–79.
  8. 10. Andrade PA, Wood G, Ratcliffe P, Epstein R, Pijper A, Svec JG. Electroglottographic study of seven semi-occluded exercises. J Voice. 2014;28(5):589–595. https://doi.org/10.1016/j.jvoice.2013.11.004

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

10 Kasım 2025

Gönderilme Tarihi

30 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

31 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 4 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Sarpkaya, R., & Tadıhan Özkan, E. (2025). Disfonili Bireylerde Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizlerinin Klinik Etkililiğine Yönelik Güncel Bulguların İncelenmesi. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(2), 78-84. https://doi.org/10.61830/balkansbd.1774502
AMA
1.Sarpkaya R, Tadıhan Özkan E. Disfonili Bireylerde Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizlerinin Klinik Etkililiğine Yönelik Güncel Bulguların İncelenmesi. Balkan Sağlık Bil Derg. 2025;4(2):78-84. doi:10.61830/balkansbd.1774502
Chicago
Sarpkaya, Rana, ve Elçin Tadıhan Özkan. 2025. “Disfonili Bireylerde Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizlerinin Klinik Etkililiğine Yönelik Güncel Bulguların İncelenmesi”. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi 4 (2): 78-84. https://doi.org/10.61830/balkansbd.1774502.
EndNote
Sarpkaya R, Tadıhan Özkan E (01 Kasım 2025) Disfonili Bireylerde Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizlerinin Klinik Etkililiğine Yönelik Güncel Bulguların İncelenmesi. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi 4 2 78–84.
IEEE
[1]R. Sarpkaya ve E. Tadıhan Özkan, “Disfonili Bireylerde Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizlerinin Klinik Etkililiğine Yönelik Güncel Bulguların İncelenmesi”, Balkan Sağlık Bil Derg, c. 4, sy 2, ss. 78–84, Kas. 2025, doi: 10.61830/balkansbd.1774502.
ISNAD
Sarpkaya, Rana - Tadıhan Özkan, Elçin. “Disfonili Bireylerde Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizlerinin Klinik Etkililiğine Yönelik Güncel Bulguların İncelenmesi”. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi 4/2 (01 Kasım 2025): 78-84. https://doi.org/10.61830/balkansbd.1774502.
JAMA
1.Sarpkaya R, Tadıhan Özkan E. Disfonili Bireylerde Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizlerinin Klinik Etkililiğine Yönelik Güncel Bulguların İncelenmesi. Balkan Sağlık Bil Derg. 2025;4:78–84.
MLA
Sarpkaya, Rana, ve Elçin Tadıhan Özkan. “Disfonili Bireylerde Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizlerinin Klinik Etkililiğine Yönelik Güncel Bulguların İncelenmesi”. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 4, sy 2, Kasım 2025, ss. 78-84, doi:10.61830/balkansbd.1774502.
Vancouver
1.Rana Sarpkaya, Elçin Tadıhan Özkan. Disfonili Bireylerde Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizlerinin Klinik Etkililiğine Yönelik Güncel Bulguların İncelenmesi. Balkan Sağlık Bil Derg. 01 Kasım 2025;4(2):78-84. doi:10.61830/balkansbd.1774502

 CC BY-NC 4.0cc.svg?ref=chooser-v1by.svg?ref=chooser-v1nc.svg?ref=chooser-v1

Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.