Review

Modern Hemşireliğin İki Önemli Temel Taşı: Florence Nightingale ve Virginia Henderson

Volume: 4 Number: 3 December 3, 2025
EN TR

Modern Hemşireliğin İki Önemli Temel Taşı: Florence Nightingale ve Virginia Henderson

Abstract

Bu derleme, modern hemşireliğin iki öncüsü Florence Nightingale ve Virginia Henderson’ın hemşirelik felsefelerini karşılaştırmalı olarak ele almaktadır. Florence Nightingale’e göre 19. Yüzyılda hemşirelik, hastaların iyileşmelerini destekleyecek en uygun çevresel koşulların sağlanmasına dayanıyordu. Yaşadığı dönemde savaşlar, yoksulluk, salgın hastalıklar ve kötü yaşam koşulları yaygındı. Nightingale, hastalıkların temel nedenlerinin çevresel faktörler olduğunu savunarak temiz hava, yeterli ışık, hijyen, dengeli beslenme, sessizlik ve uygun sıcaklık gibi unsurları iyileşmenin temel ilkeleri olarak tanımladı. Ayrıca, hemşireliğin yalnızca yardımseverliğe değil, eğitime, gözleme ve bilimsel bilgiye dayalı profesyonel bir meslek olması gerektiğini vurguladı. Virginia Henderson ise 20. Yüzyılda hemşireliği birey merkezli bir anlayışla yeniden tanımlayarak, bireyin bağımsızlığını ve öz bakım gücünü desteklemeyi amaçlayan bir yaklaşım geliştirdi. Henderson’a göre hemşirelik, bireyin sağlık, iyileşme veya huzurlu bir ölüm sürecinde ihtiyaçlarını karşılamasına yardım etmektir. Sağlık hizmetini bir ekip çalışması olarak gören Henderson, tüm sağlık profesyonellerinin eşit söz hakkına sahip olduğu bütüncül bir bakım anlayışını savunmuştur. Her iki hemşirelik lideri de bilimsel gözlem, istatistiksel analiz ve sistematik düşünmeye verdikleri önemle modern hemşireliğin bilimsel temellerini atmışlardır. Nightingale’in çevresel yaklaşımı ile Henderson’ın birey merkezli modeli, çağdaş hemşirelik eğitimi ve klinik uygulamalarında birbirini tamamlayan iki paradigma olarak değerlendirilmektedir. Bu yönüyle her iki düşünür de hemşirelik mesleğinin profesyonelleşmesi, bakım kalitesinin artırılması ve bilimsel temellerinin güçlendirilmesine kalıcı katkılar sağlamıştır.

Keywords

Supporting Institution

No financial support was received.

Ethical Statement

Since it was a compilation study, ethics committee approval was not required.

Thanks

There are no thanks.

References

  1. 1. Ulusoy MF. Hemşirelik mesleği [Nursing profession]. In: Görgülü, R.S. Hemşirelik Esasları: Temel Kuram, Kavram, İlke ve Yöntemler [Fundamentals of Nursing: Basic Theories, Concepts, Principles, and Methods]. Ankara: 72 TDFO Ltd.Şti. Cilt 1. 2001.
  2. 2. Badanta B, Rivilla‐García E, Lucchetti G, de Diego‐Cordero R. The influence of spirituality and religion on critical care nursing: An integrative review. Nursing in Critical Care. 2022;27(3):348- 366. https://doi.org/10.1111/nicc.12645
  3. 3. Akın H. Orta Çağ Avrupası'nda cadılar ve cadı avı [Witches and witch hunts in medieval Europe]. Ankara: Alfa Yayınları. 2024.
  4. 4. McDonald L. Florence Nightingale: The making of a hospital reformer. HERD: Health Environments Research & Design Journal. 2020;13(2):25-31. https://doi.org/10.1177/1937586720918239
  5. 5. Altuğ Özsoy A, Çetinkaya A. Hemşirelikte kuram geliştirme [Theory development in nursing]. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2019;35(2):77-83. https://dergipark.org.tr/en/download/articlefile/807500
  6. 6. Velioğlu P. Hemşirelikte Kavram ve Kuramlar [Concepts and Theories in Nursing]. İstanbul: Akademi Basın ve Yayıncılık. 2012.
  7. 7. Matthews JH, Whitehead PB, Ward C, Kyner M, Crowder T, Florence Nightingale: Visionary for the role of clinical nurse specialist. OJIN: The Online Journal of Issues in Nursing. 2020;25(2):1-9. https://doi.org/10.3912/OJIN.Vol25No02Man01
  8. 8. Naranjo-Hernández Y, Álvarez-Rodríguez R, Mirabal-Requena JC, Alvarez-Escobar B. Florence Nightingale, la primera enfermera investigadora. Revista Archivo Médico de Camagüey. 2020;24(3). http://scielo.sld.cu/pdf/amc/v24n3/1025-0255- amc-24-03-e6810.pdf

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Fundamentals of Nursing

Journal Section

Review

Publication Date

December 3, 2025

Submission Date

October 22, 2025

Acceptance Date

November 17, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 4 Number: 3

APA
Öner, B., & Sertkaya, M. (2025). Modern Hemşireliğin İki Önemli Temel Taşı: Florence Nightingale ve Virginia Henderson. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(3), 122-129. https://doi.org/10.61830/balkansbd.1808927
AMA
1.Öner B, Sertkaya M. Modern Hemşireliğin İki Önemli Temel Taşı: Florence Nightingale ve Virginia Henderson. Balkan Health Sci J. 2025;4(3):122-129. doi:10.61830/balkansbd.1808927
Chicago
Öner, Beratiye, and Medine Sertkaya. 2025. “Modern Hemşireliğin İki Önemli Temel Taşı: Florence Nightingale Ve Virginia Henderson”. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi 4 (3): 122-29. https://doi.org/10.61830/balkansbd.1808927.
EndNote
Öner B, Sertkaya M (December 1, 2025) Modern Hemşireliğin İki Önemli Temel Taşı: Florence Nightingale ve Virginia Henderson. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi 4 3 122–129.
IEEE
[1]B. Öner and M. Sertkaya, “Modern Hemşireliğin İki Önemli Temel Taşı: Florence Nightingale ve Virginia Henderson”, Balkan Health Sci J, vol. 4, no. 3, pp. 122–129, Dec. 2025, doi: 10.61830/balkansbd.1808927.
ISNAD
Öner, Beratiye - Sertkaya, Medine. “Modern Hemşireliğin İki Önemli Temel Taşı: Florence Nightingale Ve Virginia Henderson”. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi 4/3 (December 1, 2025): 122-129. https://doi.org/10.61830/balkansbd.1808927.
JAMA
1.Öner B, Sertkaya M. Modern Hemşireliğin İki Önemli Temel Taşı: Florence Nightingale ve Virginia Henderson. Balkan Health Sci J. 2025;4:122–129.
MLA
Öner, Beratiye, and Medine Sertkaya. “Modern Hemşireliğin İki Önemli Temel Taşı: Florence Nightingale Ve Virginia Henderson”. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 4, no. 3, Dec. 2025, pp. 122-9, doi:10.61830/balkansbd.1808927.
Vancouver
1.Beratiye Öner, Medine Sertkaya. Modern Hemşireliğin İki Önemli Temel Taşı: Florence Nightingale ve Virginia Henderson. Balkan Health Sci J. 2025 Dec. 1;4(3):122-9. doi:10.61830/balkansbd.1808927