Göksu Nehri Havzasının Yağış-Akış İlişkileri
Abstract
Araştırmaya konu edilen Göksu havzasındaki iki adet akım gözlem istasyonu ve bir adet meteoroloji istasyonundan 2005-2014 yılları arasındaki akış ve yağış verilerinin her bir aya ait uzun dönemli ve mevsimlik verilerinde bir trendin var olup olmadığı Mann-Kendall Mertebe Korelasyonu testi ile analiz edilmiştir. Trend analizine geçmeden önce E17A020 (Hamam) ve E17A014 (Karahacılı) kod numaralı iki akım gözlem istasyonuna ait havza büyüklükleri ile debi değerleri dikkate alınarak bu iki istasyona ait su verimleri belirlenmiştir. Su verimleri ile toplam yağışın oranı olarak değerlendirilen akış katsayıları yüzdeleri her istasyon için ayrı ayrı hesaplanmıştır. Havzalardaki su veriminde meydana gelen kayıpların bir göstergesi konumunda bulunan akış katsayısı parametresi yükseldikçe havzadaki toplam su kaybının az olduğu, düştükçe su kaybının fazlalaştığı ya da suyun toprakta depo halinde bulunduğu ya da doğal akışın baraj vb. yapay etkenlerle sınırlandığı sonucuna varılabilmektedir. Yıllık toplam akış ve yağış değerleri göz önüne alındığında E17A020 nolu havzanın akış katsayısı %43.49, E17A014 kod numaralı akım gözlem istasyonu için ise %41.28 olarak hesaplanmıştır. Havzadaki yağış-akış ilişkisini tespit etmek için her 12 ay ayrı ayrı değerlendirilerek yapılan trend analizinde E17A020 istasyonunda tüm aylarda trendin var olmadığı, E17A014 istasyonunda ise Temmuz ve Eylül akışlarında bir artış olduğu görülmektedir. Diğer aylarda ise bu istasyon için herhangi bir eğilim bulunamamıştır. Her iki istasyonda da dört mevsim ayrı ayrı değerlendirildiğinde uzun dönemli zaman serilerinde sadece E17A014 istasyonuna ait yaz mevsimi yağışlarında artış görüldüğü diğer mevsimlerde ise herhangi bir artış veya azalış trendi bulunmadığı görülmektedir. Yağış trendinde ay ve mevsimde hiç bir trendin varlığının görülmemesi son yıllarda yaz aylarındaki akarsu akışlarında yapay baraj ve bend gibi depolama alanlarından suyun beslemesinin arttığı çıkarımı elde edilmiştir.
Keywords
References
- Arnell, N. W. (1999). Climate change and global water resources. Global Environmental Change, 9, S31-S49.
- Balcı, A. N. (1996). Toprak koruması. İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
- Babalık, A. A., Yazıcı, N., Dursun, İ. (2018). İklim Değişikliği, Kuraklık ve Türkiye. Uluslararası Su ve Çevre Kongresi (SUÇEV-2018), Bildiriler Kitabı, ISBN: 978-605-68414-1-5, 22-24 Mart 2018, p. 2337, Bursa, Türkiye.
- Black, R., Bennett, S. R., Thomas, S. M., Beddington, J. R. (2011). Climate change: Migration as adaptation. Nature, 478(7370), 447-449.
- Canadell, J. G., Raupach, M. R. (2008). Managing forests for climate change mitigation. Science, 320 (5882), 1456-1457.
- DSİ (1999). Haritalı İstatistik Bülteni, Ankara.
- Hurrell, J. W. (1995). Decadal trends in the North Atlantic Oscillation: regional temperatures and precipitation. Science, 269 (5224), 676-679.
- Manabe, S., Wetherald, R. T. (1980). On the distribution of climate change resulting from an increase in CO2 content of the atmosphere. Journal of the Atmospheric Sciences, 37(1), 99-118.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Forest Industry Engineering
Journal Section
Research Article
Authors
Şahin Palta
*
0000-0002-0223-6215
Türkiye
İbrahim Yurtseven
0000-0002-0204-0829
Türkiye
Halit Aksay
This is me
0000-0001-6901-6789
Türkiye
Publication Date
December 15, 2019
Submission Date
May 5, 2019
Acceptance Date
June 11, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 21 Number: 3
Cited By
Nehir Akımlarının Derin Öğrenme ile Tahmini ve Akımların Demiryolları Güzergahına etkisi
Demiryolu Mühendisliği
https://doi.org/10.47072/demiryolu.831702Analysis of Daily Precipitation and Flow Relationship in Büyük Melen Stream (Düzce)
Doğal Afetler ve Çevre Dergisi
https://doi.org/10.21324/dacd.1000469YENİCE ÇAYI’NDA (KARABÜK) GÜNLÜK ORTALAMA SICAKLIK VE GÜNLÜK TOPLAM YAĞIŞLARIN AKIM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.46452/baksoder.1284272Determining Runoff Coefficient For Kalecik Basin in Using Fuzzy Smrgt Method
Acta Scientiarum. Technology
https://doi.org/10.4025/actascitechnol.v47i1.70976HYDROGEOCHEMICAL PROPERTIES AND QUALITY ASSESSMENT OF THE GÖKSU RIVER (TURKEY)
Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi
https://doi.org/10.21923/jesd.1752571