Geleneksel Bahçe ve Mimari Üslubun Ortaya Çıkışında Doğal Faktörlerin Rolü: İran Örneği
Abstract
Geleneksel yerleşimlere bakıldığında, insanların yaşadıkları yörenin, ağırlıklı olarak doğal faktörler ile biçimlenmesiyle oluştuğu görülmektedir. Geleneksel yerleşimlerin oluşumunda farklı bölgelerde yaşayan ve kendi kültürlerini oluşturmuş toplumların dini, felsefi, politik çeşitlilikleri ile doğal kaynakları sanat ve ideolojiyle buluşturması da bir diğer önemli etmenlerdir. İran bahçe ve mimarisinin gelişimini, bu bahçe sanatının İslami düşüncenin özünden çıktığı da göz önünde bulundurulduğunda, yaşam için arzu edilen ideal şartların, cenneti ve ebediyeti temsil eden mekanların bir aynası olduğu görülebilmektedir. Fakat tarihi süreç içerisinde, etkilendikleri akımlarla beraber coğrafi bölge özelliklerinin farklılıkları kentsel dokudan, bahçe planlarına ve bina ölçeğine kadar değişimlere neden olmuştur.
Bu araştırmada İran’ın tarihi gelişim süreci içerisinde mimari yapı ve çevresinin doğal faktörlere göre bahçe ve mimari üsluplardaki gelişim ve değişim tipolojileri analiz edilmiştir. Sonuç olarak, İran geleneksel bahçeleri ve mimari yapıları içinde bulunduğu coğrafyanın kendine has koşullarının değerlendirilerek oluşturulduğu görülmektedir. İran bahçelerinde bahçenin tüm unsurları, bitkisel alanlarla uygun bir bağlam sağlamak için birlikte çalışmaktadırlar. Bahçede yer alan ağaç ve çiçekli bitkilerin, tasarımcının tasarladığıfonksiyonel alanlarınparalelindeyer aldığı ve su ögesinden sonra, ağaçlar bahçede anlamlar ve semiyoloji açısından ikinci en önemli rolü taşımaktadır. İran’da doğallığın öncelikli olduğu tasarımların yapılması, yapılan mimari tasarımın bir üslup olarak gelenekselleşmesine olanak tanımıştır.
Keywords
References
- Abadi, A. F. N., Pakdaman Tirani, M. (2014). Lessons from old Iranian climate architecture for modern architects. Special Issue on Environmental, Agricultural, and Energy Science, European Online Journal of Natural and Social Sciences, 3(3), 476-487.
- AhlulbaytPortalı (2018). İran mimarisinde iklim. İran İslam Rehberliği Bakanlığı, http://www.islamicartz.com/page/AWxVUsHqmptwJqon0DooRC2HLyTSjiex54INPzHcDDI (17.02.2019).
- Akdoğan, G. (1974). Bahçe ve Peyzaj Sanatı Tarihi Ders Kitabı. Ankara Üniversitesi, Fak. Y. No: 536
- Aklanoğlu, F. (2007). İklim Değişikliğinin Peyzaj Tasarımıve Uygulamaları Üzerine Etkiler, Uluslararası İklim Değişikliği ve Çevresel Etkileri Konferansı, Konya.
- Amirkhani, M. (2014). Overview of design concepts of traditional Iranian architecture and its reflections in Iranian contemporary architecture, Advances in Natural and Applied Sciences, 8(12), 78-87.
- Anonim (2019). Coğrafya ve çevre. https://tr.irancultura.it/%C4%B0ran/co%C4%9Frafya-ve-%C3%A7evre/ (03.05.2019).
- Aryanpur, A. (1986). İran ve Şiraz Bahçelerinin Tanınması İçin Araştırmalar. Ferheng Sera Yayınları.
- Baghchesaraei, A., Baghchesaraei, O. M. (2014). Green and sustainable Iranian traditional architecture and structure. Bulletin of Environment, Pharmacology and Life Sciences, 3(8), 73-77.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Environmentally Sustainable Engineering
Journal Section
Research Article
Publication Date
December 15, 2019
Submission Date
June 27, 2019
Acceptance Date
November 1, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 21 Number: 3
Cited By
Kırsal Alan Planlama Stratejileri: Kastamonu Gemiciler Köyü
Bartın Orman Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.24011/barofd.705993