TÜRKİYE’DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMASI EKONOMİK BÜYÜME VE TEKNOLOJİ İHRACATI İLİŞKİSİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

Ahmet Emre Biber

doi:10.11616/basbed.vi.455294

TÜRKİYE’DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMASI EKONOMİK BÜYÜME VE TEKNOLOJİ İHRACATI İLİŞKİSİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

Öz

Bireylerin akılları ile yarattıkları her hangi bir ekonomik mal üzerine verilen tüm haklar olarak tanımlayabileceğimiz Fikri Mülkiyet Hakları (FHM), teknolojik yeniliği teşvik vasıtasıyla, ekonomik büyümeyi etkileyebilmektedir. Çünkü FMH rejimi; sanayinin yeni iş geliştirme kapasitesinde, rasyonalizasyonunda, teknoloji ediniminde, oluşturulmasında ve ihracatında teşvik edici bir rol oynayarak ülkelerin ekonomik performansı üzerinde pozitif bir etki yaratmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın temel amacı, Türkiye’de fikri mülkiyet hakları korumasının, teknoloji edinimi, yüksek teknoloji ürünleri ihracatı ve ekonomik büyüme arasında nasıl bir ilişki olduğunu temel ekonomik göstergeler üzerinden ele alıp, rakip olduğu ülkelerle karşılaştırılarak farklı bir bakış açısı ortaya koymaktır.

Anahtar Kelimeler

Fikri Mülkiyet Hakları,Ekonomik Büyüme,İnovasyon,Teknoloji İhracatı,Ar-Ge

Kaynakça

Adams, Samuel (2010). “Intellectual Property Rights, Investment Climate and FDI in Developing Countries”. Internatioanl Business Research 3 (3): 201-209.
Carvalho N. Pires (2000). The Trips Regime of Patent Rights. 3th edition, Netherlands: Kluwer Law International.
Chin, C. Judith ve Grossman, M. Gene (1988). Intellectual Property Rights and North-South Trade. NBER Working Paper Series No.2769: 1-27.
Coe, T. David, Helpman, Elhanan (1995). “International R&D Spillovers”. European Economic Review 39: 859-887.
Coe, T. David, Helpman, Elhanan ve Hoffmaister, W. Alexander (1997). “North-South RveD Spillovers”. Economic Journal 107: 134-49.
Correa, M. Carlos (2000). Intellectual Property Rights, the WTO and Developing Countries, TRIPS Agreement and Policy Options. 2nd. Edition, London: Zed Boks and Third World Network.
Çakmak, Erol ve Gümüş, Sevda (2005). “Türkiye’de Beşeri Sermaye ve Ekonomik Büyüme: Ekonometrik Bir Analiz (1960 - 2002)”. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi 60(1): 59-72.
Deardorff, V. Alan (1992). “Welfare Effects of Global Patent Protection”. Economica 59(233): 35-51.

Demirli, Yunus (2014). “Türkiye’de Teknoparklara Yönelik Teşvikler ve Teknoparkların Bilim ve Teknoloji Kapasitesinin Gelişimine Katkısı”. Maliye Dergisi 166: 95-114
Dinopoulos, Elias, Güngöraydınoğlu, Ali ve Syropoulos, Constantinos (2005). Patent Protection and Global Schumpeterian Growth. Globalization: Prospects and Problems. Florida: Florida University (28 – 30 January 2005).
Ekmekçi, Umut ve Ansal, Hacer (2009). “Teknolojik Yetkinliklerin Doğrudan Yabancı Yatırımlardan Bilgi Transferine Etkileri”. İTÜ Mühendislik Dergisi 8(4): 37-48.
Falvey Rod, Foster, Neil ve Greenaway, David (2006). “Intellectual Property Rights and Economic Growth”. Review of Development Economics 10(4): 700–719.
Ferrantino, J. Michael (1993). “The Effect of Intellectual Property Rights on International Trade and Investment”. Weltwirtschaftliches Archiv 129: 300-331.
Gaisford, D. James ve Richardson, R. Stephen (2000). The TRIPS Disagreement: Should GATT Traditions Have Been Aboundoned?. Working Papers No 2000-10, University Of Calgary.
Ginarte, C. Juan ve Park, G., Walter (1997). “Determinants of Patent Rights: A Coss National Study”. Research Policy 26: 283-301.
Gould, M. David ve William, C. Gruben (1996). “The Role of Intellectual Property Rights in Economic Growth”. Journal of Development Economics 48: 323-350
Grossman, M. Gene. ve Helpman, Elhanan (1991). Innovation and Growth in the Global Economy. Massachusetts: MIT Press.
Helpman, Elhanan (1993). “Innovation, Imitation, and Intellectual Property Rights”. Journal of The Econometric Society 6(16): 1247-1280.
Javorcik, B. Smarzynska (2004). “The Composition of Foreign Direct Investment and Protection of Intellectual Property Rights: Evidence from Transition Economies”. European Economic Review 48: 39-62.
Mansfield, Edwin (1994). Intellectual Property Protection, Foreign Direct Investment, and Technology Transfer. IFC Discussion Paper 19, Washington DC: The World Bank and International Finance Corporation.
Mansfield, Edwin (1995). Intellectual Property Protection, Direct Investment, and Technology Transfer: Germany, Japan, and the United States. International Finance Corporation Discussion Paper 27: 1-32.
Maskus, E. Keith ve Penunbarti, Mohan. (1995). “How Trade Related are Intellectual Property Rights”. Journal of.International Economics 39(3-4): 227-248.
Maskus, E. Keith (1998a). “The Role of Intellectual Property Rights in Encouraging Foreign Direct Investment and Technology Transfer”. Duke Journal of Comparative ve International Law 9: 109-162.
Maskus, E. Keith (1998b). Price Effects and Competition Aspects of Intellectual Property Rights in Developing Countries. Background paper for World Bank, World Development Report 1998/99.
Maskus, E. Keith (2000). “Intellectual Property Rights in The Global Economy”. Washington D.C.: Institute for International Economics.
Maskus, E. Keith (2005). Strengthening Intellectual Property Rights in Lebanon. (ed: Carsten Fink,Keith E. Maskus). Intellectual Property and Development: Lessons from Recent Economic Research. Washington: World Bank.
Mayer, Joerg (2001). Technology Diffusion, Human Capital and Economic Growth in Developing Countries. Discussion Papers. No.154, Geneva: United Nations Conference on Trade and Development.
Moschini, G. Carlo (2003). Intellectual Property Rights and the World Trade Organization: Retrospect and Prospects. Center for Agricultural and Rural Development, Working Paper 03-WP 334.
McCalman, Phillip (2005). “Who Enjoys TRIPs Abroad? An Empirical Analysis of Intellectual Property Rights in the Uruguay Round”. The Canadian Journal of Economics 38(2): 574-603.
Mondal, Debasis ve Gupta, R. Manash (2008). “Intellectual Property Rights Protection and Unemployment in a North South Model: A Theoretical Analysis”. Economic Modellin 25: 463-484.
OECD (2010). OECD Factbook 2010: Economic, Environmental and Social Statistics. Paris: OECD Publishing.
OECD (2011). OECD Factbook 2011-2012, Economic, Environmental and Social Statistics. Paris: OECD Publishing.
Park, G. Walter ve Ginarte, C. Juan (1997). “Intellectual Property Rights and Economic Growth”. Contemporary Economic Policy 15: 51-61.
Parlakyıldız, M. Fatma ve Güven, E. Alper (2015). “Fikri Mülkiyet Hakları ve Bu Hakları Korumanın Ekonomik Önemi”. Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 8(4): 29-39.
Phillips, W. Peter, ve Khachatourians, G. George (2005). “Political and Economic Consequences”. Transgenic Plants and Crops. Ed.
G.G.Khachatourians, A.McHughen, R.Scorza, W.Nip,Y.H. Hui, New York. 263-281.
PRA (2007-2015). International Property Rights Index (IPRI). Washington: Property Rights Alliance.
Rapp, Richard ve Rozek, P. Richard (1990). “Benefits and Costs of Intellectual Property Protection in Developing Countries”. Journal of World Trade 24(5): 75-102.
Rivera-Batiz, A. Luis ve Romer, M. Paul (1991). “International Trade with Endogenous Technological Change”. European Economic Review 35: 971–1004.
Romer, M. Paul (1990). “Endogenous Growth and Technical Change”. Journal of Political Economy 99: 807–27.
Sarı, Yaşar (2006). “Bilgi Ekonomisinin Maliyetler Üzerine Etkisinin Teorik Analizi”. Bilgi Teknolojileri IV ve Akademik Bilişim 2006 Konferansı. Denizli: Pamukkale Üniversitesi 09-11 Şubat 2006, Bildiriler Kitabı: 83-88.
Saygılı, Şeref ve Cihan Cengiz (2008). Türkiye Ekonomisinin Büyüme Dinamikleri: 1987-2007 Döneminde Büyümenin Kaynakları, Temel Sorunlar ve Potansiyel Büyüme Oranı. İstanbul: TÜSİAD.
Söylemez, S. Alev (2001). Yeni Ekonomi. İstanbul: Boyut Yayın.
Smith, J. Pamela (1999). “Are Weak Patent Rights a Barrier to U.S Exports?”. Journal of International Economics 48: 151-177.
Taban, Sami ve Kar, Muhsin (2006). “Beşeri Sermaye ve Ekonomik Büyüme: Nedensellik Analizi, 1969-2001”. Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Dergisi 6(1): 159-181.
Thompson, A. Mark ve Rushing, W. Francis (1996). “An Empirical Analysis of the Impact of Patent Protection on Economic Growth”. Journal of Economic Development 21(2): 61-77.
WIPO (2008). WIPO Intellectual Property Handbook. Geneva: WIPO Publication. No. 489.
WIPO (2009). “Understanding Industrial Property”. World Intellectual Property Organization ebook.(http://www.wipo.int/edocs/pubdocs/en/intproperty/895/wipo_pub_895.pdf. 20 mayıs 2015de erişildi)
Watal, Jayashree (1996). “Introducing Product Patents in the Indian Pharmaceutical Sector: Implications for Prices and Welfare”. World Competition 20: 5-21.
Wood, Adrian (1995). North-South Trade, Employment and Inequality: Changing Fortunes in a Skill-Driven World. U.S.A: Oxford University Press.
Worldbank, “World Development Indicators (2016)”. (http://databank.worldbank.org/data/reports.aspx?source=2vetype=metadataveseries=GB.XPD.RSDV.GD.ZS# mayıs 2015 da erişildi)
Yapraklı, Sevda ve Sağlam, Tuncay (2010). “Türkiye’de Bilgi İletişim Teknolojileri ve Ekonomik Büyüme: Ekonometrik Bir Analiz (1980-2008)”. Ege Akademik Bakış / Ege Academic Review 10(2): 575-596.
The Conference Board (2015). “The Conference Board Total Economy Database September 2015”. http://www.conference-board.org/data/economydatabase/ . haziran 2015 de erişildi)
http://stats.oecd.org/ (2016). “Foreign Direct Investment FDI flows by industry”.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ahmet Emre Biber ^*

Yayımlanma Tarihi

27 Eylül 2016

Gönderilme Tarihi

11 Ekim 2016

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Cilt: 16 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.11616/basbed.vi.455294

IZ

https://izlik.org/JA47CE65NF

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Biber, A. E. (2016). TÜRKİYE’DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMASI EKONOMİK BÜYÜME VE TEKNOLOJİ İHRACATI İLİŞKİSİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(3), 61-88. https://doi.org/10.11616/basbed.vi.455294

AMA

1.Biber AE. TÜRKİYE’DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMASI EKONOMİK BÜYÜME VE TEKNOLOJİ İHRACATI İLİŞKİSİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. ASBİ. 2016;16(3):61-88. doi:10.11616/basbed.vi.455294

Chicago

Biber, Ahmet Emre. 2016. “TÜRKİYE’DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMASI EKONOMİK BÜYÜME VE TEKNOLOJİ İHRACATI İLİŞKİSİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ”. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 16 (3): 61-88. https://doi.org/10.11616/basbed.vi.455294.

EndNote

Biber AE (01 Eylül 2016) TÜRKİYE’DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMASI EKONOMİK BÜYÜME VE TEKNOLOJİ İHRACATI İLİŞKİSİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 16 3 61–88.

IEEE

[1]A. E. Biber, “TÜRKİYE’DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMASI EKONOMİK BÜYÜME VE TEKNOLOJİ İHRACATI İLİŞKİSİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ”, ASBİ, c. 16, sy 3, ss. 61–88, Eyl. 2016, doi: 10.11616/basbed.vi.455294.

ISNAD

Biber, Ahmet Emre. “TÜRKİYE’DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMASI EKONOMİK BÜYÜME VE TEKNOLOJİ İHRACATI İLİŞKİSİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ”. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 16/3 (01 Eylül 2016): 61-88. https://doi.org/10.11616/basbed.vi.455294.

JAMA

1.Biber AE. TÜRKİYE’DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMASI EKONOMİK BÜYÜME VE TEKNOLOJİ İHRACATI İLİŞKİSİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. ASBİ. 2016;16:61–88.

MLA

Biber, Ahmet Emre. “TÜRKİYE’DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMASI EKONOMİK BÜYÜME VE TEKNOLOJİ İHRACATI İLİŞKİSİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ”. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 16, sy 3, Eylül 2016, ss. 61-88, doi:10.11616/basbed.vi.455294.

Vancouver

1.Ahmet Emre Biber. TÜRKİYE’DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMASI EKONOMİK BÜYÜME VE TEKNOLOJİ İHRACATI İLİŞKİSİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. ASBİ. 01 Eylül 2016;16(3):61-88. doi:10.11616/basbed.vi.455294

Cited By

MÜLKİYET HAKLARI VE REFAH İLİŞKİSİ: AB ÜLKELERİ ÜZERİNE PANEL VERİ ANALİZİ

Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi

https://doi.org/10.18092/ulikidince.533514

İNOVATİF ÜRÜN LİSANSLARINDAN ELDE EDİLEN HASILATIN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ

Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi

https://doi.org/10.58702/teyd.1625626