MOBİL SAĞLIK UYGULAMALARININ GÜVENLİĞİNE İLİŞKİN HABERLER ARACILIĞIYLA YAŞANAN ETİK SORUNLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ
Öz
Mobil
sağlık uygulamaları, ihtiyaç duyulan bilgiye erişimi kolaylaştıran ve söz
konusu verilerin kayıt altına alınmasına imkân veren, hasta izleme cihazları,
mobil telefonlar ve daha kompleks cihazları içeren sağlık uygulamalarıdır.
Çalışmanın amacı, henüz yeni olan mobil sağlık uygulamalarının yol açtığı etik
sorunları tespit etmek ve bu noktada öneriler geliştirebilmektir. Çalışmanın
problemi ise verilerin toplanması ve ilgililere iletilmesinde mahrem bilgilerin
hastaların rıza göstermeyeceği şekilde depolanıp erişime açık hale getirilerek
etik sorunların ortaya çıkmasıdır. Çalışmada nitel bir yöntem olan doküman
incelemesi kapsamında pasif analiz de denilen ikincil veri araştırması yapılmış
ve veri toplama aracı olarak internet haberleri ele alınmıştır. Çalışma
kapsamında incelenen haber metinlerinde 4 ana tema tespit edilmiş ve mahremiyet
anlamında zayıf olan mobil sağlık uygulamalarının birçok etik soruna yol
açabileceği anlaşılmıştır. Çalışma sonunda hastadan alınan tıbbi bilgilerin
hasta mahremiyetini ihlal edecek şekilde kullanıma açık olduğu ve kullanılan
sistemlerin bu bilgileri korumada yetersiz kaldığı, dijital ortamların veri
saklamada yetersiz olduğu, mobil cihazların saldırılara açık olduğu gibi
bulgulara ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Albrecht, Urs-Vito ve Fangerau, Heiner (2015). “Do Ethics Need to Be Adapted to mHealth? A Plea for Developing a Consistent Framework”. World Medical Journal 61(2):72-75.
- Arslan, E. Türkan ve Demir, Hüseyin (2017). “Üniversite Öğrencilerinin Mobil Sağlık ve Kişisel Sağlık Kaydı Yönetimine İlişkin Görüşleri”. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 9(2):17-36.
- Ay, Fatma (2008). “Elektronik Hasta Kayıtları: Güvenlik, Etik Ve Yasal Sorunlar”. Anadolu Üniversitesi Bilim Ve Teknoloji Dergisi 9(2):165-175.
- Brüggemann, Thomas, Hansen, Jon, Dehling, Tobias ve Sunyaev, Ali (2016). “An Information Privacy Risk Index for mHealth Apps”. In: Schiffner S., Serna J., Ikonomou D., Rannenberg K. (eds) Privacy Technologies and Policy. APF 2016. Lecture Notes in Computer Science, Vol 9857. Springer, Cham.
- Demir, Hüseyin ve Arslan, E. Türkan (2017). “Mobil Sağlık Uygulamalarının Hastanelerde Kullanılabilirliği: Hastane Yöneticileri Üzerine Bir Araştırma”. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 19 (33):71-83.
- Dülger, Murat Volkan (2017). “Kişisel Sağlık Verilerinin İşlenmesine Dair Yönetmelik’in Getirdikleri Ve Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar”, (http://www.hukukihaber.net/kisisel-saglik-verilerinin-islenmesine-dair-yonetmelikin-getirdikleri-ve-dikkat-edilmesi-gereken-hususlar-makale,5557.html, 13.08.2018 tarihinde erişildi).
- Given, Lisa M. (2008). The SAGE Encyclopedia of Qualitative Research Methods, Los Angeles: Sage Publications.
- Greenspun, Hanry ve Coughlin, Sheryl (2012). mHealth in An mWorld: How Mobile Technology is Transforming Health Care, Deloitte Center for Health Solutions.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
16 Ekim 2018
Gönderilme Tarihi
3 Haziran 2018
Kabul Tarihi
29 Ağustos 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 18 Sayı: 3
Cited By
Sağlık Bilimleri Öğrencilerinin Sağlık Okuryazarlık, Etik Duyarlılık Düzeylerinin ve Bilgi Güvenliği Farkındalıklarının Mobil Sağlık Uygulamaları (Aplikasyonları) Kullanımları Bağlamında Değerlendirilmesi
İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.38079/igusabder.1214188