TÜRKİYE’NİN İTHALAT TALEP FONKSİYONUNUN YAPISAL KIRILMALI EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ İLE TAHMİNİ

Naib Alakbarov; Merhmet Hilmi Özkaya; Murat Gündüz; Mahmut Ünsal Şaşmaz

doi:10.11616/asbed.v18i41997.505850

TÜRKİYE’NİN İTHALAT TALEP FONKSİYONUNUN YAPISAL KIRILMALI EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ İLE TAHMİNİ

Öz

Bu çalışmanın amacı 2001-2015 dönemine ilişkin Türkiye’nin ithalat talep fonksiyonunu yapısal kırılmalı eşbütünleşme analizi ile tahmin etmek ve tahmin sonuçlarına bağlı olarak politika önermektir. Bu kapsamda Maki (2012) eşbütünleşme testi yöntemi kullanılmış ve çoklu yapısal kırılmalı eşbütünleşme ilişkisinin geçerli olduğu görülmüştür. Türkiye’nin ithalat talebinde özellikle 2006 yılı ikinci çeyreği, 2008 yılı ikinci çeyreği, 2011yılı ikinci çeyreği ve 2014 yılı ikinci çeyreğinde yapısal kırılma yaşandığı görülmektedir. Bunun yanında, OLS, FMOLS, DOLS ve CCR yöntemleri kullanılarak hata düzeltme mekanizması ile hem uzun dönem hem de kısa dönem ithalat gelir ve fiyat esneklikleri tahmin edilmiştir. Araştırmanın bulguları Türkiye’nin ithalat talebinin gelir esnekliğinin fiyat esnekliğinden daha yüksek olduğunu göstermektedir. Bunun yanı sıra Türkiye’nin ithalat talebinin 2008 küresel krizinden sonra çok sayıda yapısal kırılma yaşadığı görülmektedir. Bu açıdan değerlendirildiğinde, Türkiye’nin ithalat talebinin gelir değişmelerinden daha fazla etkilendiği sonucuna ulaşmak mümkündür.

Anahtar Kelimeler

İthalat Talep Fonksiyonu,İthalat Talebinin Gelir Esnekliği,İthalat Talebinin Fiyat Esnekliği

Kaynakça

Adam A., Katsimi M. And Moutos T. (2008). “Inequalıty And The Import Demand Function”. CESIFO Working Paper No. 2196 Category 6: Monetary Policy And International Finance.
Adıgüzel U., Bayat T. Ve Kayhan S. (2012). “Finansal Sistemin İthalat Talebi Üzerindeki Uzun Dönem Etkisi: Türkiye Örneği”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, 13 (2), s:173- 188.
Akbaş Y. E. ve Şentürk M. (2013). “Türkiye'nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama”, Ege Akademik Bakış, 13(2), 195.
Aktaş C. (2000). “5 Nisan 1994 Ekonomik İstikrar Programı Öncesi ve Sonrası İthalat Fonksiyonu Katsayılarının Değişip Değişmediğinin Belirlenmesi”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C 5, S 2, s: 13-20.
Arize A. and Afifi R. (1987). “An Econometric Examination of Import Demand Function in Thirty Developing Countries”, Journal of Post Keynesian Economics, Summer Vol IX, No. 4., p:604-616.
Arize A. C. and Nippani S. (2010). “Import Demand Behavior in Africa: Some New Evidence”, The Quarterly Review of Economics and Finance, 50, p:254–263.
Başkol, M.O. (2016). “Türkiye İhracatının İthalata Bağımlılığının Dahilde İşleme Rejimi Açısından Analizi”, Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt 12, Yıl 12, Sayı 2, 1-18.
Bayraktutan Y. ve Bıdırdı H. (2010). “Türkiye İthalatının Temel Belirleyicileri (1989-2004)”, Ege Akademik Bakış, 10(1), s:351-369.

Bayramoglu A. T. and Sukruoglu D. (2016). “Non-Energy Import Demand Function In Turkey: New Evidence”, Asian Economic and Financial Review, 6(12), p:750-761.
Chen S-W. (2008). “Long-Run Aggregate Import Demand Function in Taiwan: An ARDL Bounds Testing Approach”, Applied Economics Letters, 15, p:731–735.
Çil Yavuz N. (2006). “Türkiye’de Turizm Gelirlerinin Ekonomik Büyümeye Etkisinin Testi: Yapısal Kırılma ve Nedensellik Analizi”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, 7 (2), 162-171.
Durmaz N. and Lee J. (2015). “An Empirical Analysis Of Import Demand Function For Turkey: An Ardl Bounds Testing Approach”, The Journal of Developing Areas, Volume 49, No 4, p: 215-226.
Durmuşkaya, S. ve Mayıl G. (2014). “Yabancı Payları ve Getiri Oranları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Vadeli İşlem Piyasaları Örneği”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, 151-162.
Engle R. F. And Granger, C. W. (1987). “Co-integration and Error Correction: Representation, Estimation, and Testing”. Econometrica: journal of the Econometric Society, p: 251-276.
Goldstein, M. and M.S. Khan (1985), “Income and Price Effects in Foreign Trade”, R.W. Jones and P.B. Kenen (ed.) Handbook of International Economics (Vol. II), New York: Elsevier Science Publications, 1041-1105.
Göçer İ. ve Peker O. (2014). “Yabancı Doğrudan Yatırımların İstihdam Üzerindeki Etkisi: Türkiye, Çin ve Hindistan Örneğinde Çoklu Yapısal Kırılmalı Eşbütünleşme Analizi”, Yönetim ve Ekonomi, Cilt:21 Sayı:1.
Hickling, R. (2006). “Electricity Consumption in the New South Wales: An Application of Cointegration Techniques to Energy Modelling and Forecasting”. Transgrid Economics Information Paper. Sydney.
Houthakker, H.S. and S.P. Magee (1969), “Income and Price Elasticities in World Trade”. Review of Economics and Statistics, 41: 111-25. http://fapstat.fao.org/site/416/desktopdefault.aspxPageID=416 .
Hye Q. M. A. and Mashkoor M. (2010). “Import Demand Function For Bangladesh: A Rolling Window Analysis”, African Journal of Business Management, 4(10), p: 2150-2156.
İnançlı S. ve Konak A. (2011). “Türkiye’de İhracatın İthalata Bağımlılığı: Otomotiv Sektörü”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 6(2). s: 343-362.
Koçak F. İ. ve Özmen M. (2012). “Türkiye’nin Fasıllara Göre İthalat Talep Fonksiyonunun Ekonometrik Tahmini”, Çukurova Üniversitesi İİBF Dergisi, Cilt:16, Sayı:2, s: 95-110.
Kutlar A. ve Şimşek M. (2003). “Türkiye’de İthalat Talebinin Koentegrasyon Analizi: 1987(I)-2000(IV)”, D.E.Ü.İ.İ.B.F.Dergisi, Cilt:18 Sayı:2, s:65- 82.
Küçükaksoy I., Çifçi I. ve Özbek R. I. (2015). İhracata Dayalı Büyüme Hipotezi: Türkiye Uygulaması. Çankırı Karatekin Üniversitesi İİBF Dergisi, 5(2), 691-720.
Matsubayashi Y. and Hamori S. (2003). “Some International Evidence On The Stability Of Aggregate Import Demand Function”, Applied Economics, 35, p:1497–1504.
Omotor D. (2010). An aggregate import demand function for Nigeria. https://www.researchgate.net/publication/246044661_An_aggregate_import_demand_function_for_Nigeria [22.09.2017].
Özağ, F., Atan, M. ve Kaya S. (2003). “Dış Ticaret Rejimindeki Değişimlerin İthalatın Fiyat ve Gelir Üzerine Etkisi”, G. Ü. İ.İ.B.F. Dergisi, 3, 29-43.
Tang T. C. (2008). “Aggregate Import Demand Function for Japan: A Cointegration Re-investigation”, Global Economic Review, Vol. 37, No. 3, p:363-377.
Yavuz N. Ç. ve Güriş B. (2006). “An Aggregate Import Demand Function For Turkey: The Bounds Testing Approach”, METU Studies in Development, 33 (December), p:311-325.
Yılancı V. (2009). “Yapısal Kırılmalar Altında Türkiye İçin İşsizlik Histerisinin Sınanması”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, 10 (2), 324-335.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Naib Alakbarov ^*

Merhmet Hilmi Özkaya Bu kişi benim

Murat Gündüz

Mahmut Ünsal Şaşmaz

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2018

Gönderilme Tarihi

22 Aralık 2017

Kabul Tarihi

23 Eylül 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 18 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.11616/asbed.v18i41997.505850

IZ

https://izlik.org/JA42XA25HS

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Alakbarov, N., Özkaya, M. H., Gündüz, M., & Şaşmaz, M. Ü. (2018). TÜRKİYE’NİN İTHALAT TALEP FONKSİYONUNUN YAPISAL KIRILMALI EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ İLE TAHMİNİ. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(4), 67-84. https://doi.org/10.11616/asbed.v18i41997.505850

AMA

1.Alakbarov N, Özkaya MH, Gündüz M, Şaşmaz MÜ. TÜRKİYE’NİN İTHALAT TALEP FONKSİYONUNUN YAPISAL KIRILMALI EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ İLE TAHMİNİ. ASBİ. 2018;18(4):67-84. doi:10.11616/asbed.v18i41997.505850

Chicago

Alakbarov, Naib, Merhmet Hilmi Özkaya, Murat Gündüz, ve Mahmut Ünsal Şaşmaz. 2018. “TÜRKİYE’NİN İTHALAT TALEP FONKSİYONUNUN YAPISAL KIRILMALI EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ İLE TAHMİNİ”. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 18 (4): 67-84. https://doi.org/10.11616/asbed.v18i41997.505850.

EndNote

Alakbarov N, Özkaya MH, Gündüz M, Şaşmaz MÜ (01 Aralık 2018) TÜRKİYE’NİN İTHALAT TALEP FONKSİYONUNUN YAPISAL KIRILMALI EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ İLE TAHMİNİ. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 18 4 67–84.

IEEE

[1]N. Alakbarov, M. H. Özkaya, M. Gündüz, ve M. Ü. Şaşmaz, “TÜRKİYE’NİN İTHALAT TALEP FONKSİYONUNUN YAPISAL KIRILMALI EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ İLE TAHMİNİ”, ASBİ, c. 18, sy 4, ss. 67–84, Ara. 2018, doi: 10.11616/asbed.v18i41997.505850.

ISNAD

Alakbarov, Naib - Özkaya, Merhmet Hilmi - Gündüz, Murat - Şaşmaz, Mahmut Ünsal. “TÜRKİYE’NİN İTHALAT TALEP FONKSİYONUNUN YAPISAL KIRILMALI EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ İLE TAHMİNİ”. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 18/4 (01 Aralık 2018): 67-84. https://doi.org/10.11616/asbed.v18i41997.505850.

JAMA

1.Alakbarov N, Özkaya MH, Gündüz M, Şaşmaz MÜ. TÜRKİYE’NİN İTHALAT TALEP FONKSİYONUNUN YAPISAL KIRILMALI EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ İLE TAHMİNİ. ASBİ. 2018;18:67–84.

MLA

Alakbarov, Naib, vd. “TÜRKİYE’NİN İTHALAT TALEP FONKSİYONUNUN YAPISAL KIRILMALI EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ İLE TAHMİNİ”. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 18, sy 4, Aralık 2018, ss. 67-84, doi:10.11616/asbed.v18i41997.505850.

Vancouver

1.Naib Alakbarov, Merhmet Hilmi Özkaya, Murat Gündüz, Mahmut Ünsal Şaşmaz. TÜRKİYE’NİN İTHALAT TALEP FONKSİYONUNUN YAPISAL KIRILMALI EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ İLE TAHMİNİ. ASBİ. 01 Aralık 2018;18(4):67-84. doi:10.11616/asbed.v18i41997.505850

Cited By

Jeopolitik Risklerin ve Ekonomik Büyümenin Hayat Sigortacılığına Etkisi: Türkiye İçin Bir ARDL Sınır Testi Yaklaşımı

Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.30784/epfad.984733

İthalatın Gelir Esnekliği Malların Teknoloji Yoğunluğuna Göre Farklılaşır Mı?

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.51290/dpusbe.1394487