DAKTİLO EĞİTİMİNİN TÜRKİYE’DEKİ SERÜVENİ KAPSAMINDA BİR KAYNAK ESER İNCELEMESİ: DAKTİLOGRAFİ

Ahmet Sait Özkul; Yasin Çakırel

doi:10.11616/basbed.vi.688650

DAKTİLO EĞİTİMİNİN TÜRKİYE’DEKİ SERÜVENİ KAPSAMINDA BİR KAYNAK ESER İNCELEMESİ: DAKTİLOGRAFİ

Öz

Bu çalışmada, son dönem Osmanlı’daki kayıtlar ve kitaplardan başlamak ve M. Hamid’in kitabını merkeze almak suretiyle, Cumhuriyet dönemi boyunca eğitim sistemi ve iş hayatı açısından daktilo ve daktilo eğitiminin serüveni ele alınmakta ve bu konuda 1928 tarihinde yayımlanan bir kaynak eser incelenmektedir. Çalışmanın odak noktasını teşkil eden bu kaynak eser, Ticaret Mekteb-i Âlîsi daktilografi muallimi M. Hamid tarafından 1928 yılında yayımlanan “Daktilografi” kitabıdır. Kitapta, ticaret ve büro yönetimi sahalarında gerekli olan kayıt tutma işlemleri ve ticari yazışmalar için daktilo öğretiminin gerekliliği öne sürülmektedir. Kitaptan yaralananların, kendi kendilerine daktilo kullanmayı öğrenebilmeleri için teorik, pratik ve teknik bilgilere yer verilmektedir. Ayrıca o dönemde çalışma yaşamında olan kadınlar için daktilografi eğitiminin gerekli olduğu vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Acar, S. ve Gürsoy, H. (2013), Almena ve Acar Metotları ile On Parmak Klavye Öğrenenlerin Performans Gelişimi Düzeylerinin Karşılaştırılmasına Yönelik Bir Araştırma, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Büro Yönetimi Özel Sayısı. s. 1-22.
Akçura, G. (2001), Piyano Çalar Gibi Yazı Yazan Daktilo Kızlarımız, Popüler Tarih Dergisi, s. 64-68.
Atıgan, F. (2013), 10 Parmak F Klavye Öğrenimi, 2. Basım, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Bahar, E. (2011), Mesleki Yazışmalar, Ankara: Detay Yayıncılık.
Berber, A. (2013), Klasik Yönetim Düşüncesi: Geleneksel ve Klasik Paradigmalarla Klasik ve Neo-Klasik Örgüt Teorileri, İstanbul: Alfa Basım Yayın Dağıtım.
Çakırel, Y., Özdemir Karaca, P., Aydıner Çakırel, Ö. ve Çakır İ. (2013), Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Staj Yaptıkları Büroların Ergonomi-Verimlilik İlişkisi Açısından Değerlendirilmesi Üzerine Bir Çalışma, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Büro Yönetimi Özel Sayısı, s. 23-40.
Çay Atalay, A. (2010), Bürolarda Ergonomi Kullanımı ve İskelet Kas Sistemi Hastalıkları, 9. Büro Yönetimi ve Sekreterlik Kongresi Bildiri Kitabı, Erzurum. s. 38-50.
Çelebi, S. (1939), Yüksek İktisat ve Ticaret Mektebi 1939 Yıllığı, Türkiye Basımevi.

Çelik, A. G. (2018), Daktilonun 21. Yüzyılı Bulmayan Hüzünlü Öyküsü, Barobirlik Dergisi, Sayı 40, s. 34-40.
Doğan, H. (1981), Atatürk’ün İşlevsel Eğitim Anlayışı, Atatürk Devrimleri ve Eğitim Sempozyumu, Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi. (Erişim Tarihi: 08.12.2019)
Durmaz, Ö. (2017), Kadını Tuş Eden Tuşlar, Manifold Press. Link: https://manifold.press/kadini-tus-eden-tuslar, (Erişim Tarihi: 01.02.2019)
Güvemli, O. (2005), Türkiye’de Ticaret Liselerinin Kuruluş Öyküsü. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (28), s. 16-23. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mufad/issue/35597/395342
Kahraman, A. (2016), Tekerleği Yine ve Yeniden İcat Etmek: Dil Eğitimi Politikaları, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Afro-Avrasya Özel Sayısı, s. 18-25.
M. Hamid. (1928), Kendi Kendine Daktilografi, İstanbul: Matbaa-i Ebuzziya.
MEB. (2019), Geçmişten Günümüze Fotoğraflarla Mesleki ve Teknik Eğitim: 11. yy.- 21. yy., Haz.: Selvinaz Aydın, Ülkü Özdemir. Eğitim Analiz ve Değerlendirme Raporları Serisi. Ankara.
METARGEM, MEB (1996), Ticaret Meslek Lisesi Mezunlarını İzleme Araştırması (Türkiye Geneli), Ankara: Milli Eğitim Basımevi. https://www.meb.gov.tr/earged/earged/TML_mezunlari_izlenmesi.pdf, (Erişim Tarihi: 05.01.2020)
METARGEM, MEB (2001), Servis Bölümü Meslek Dersleri Kitaplarının Değerlendirilmesi. Yayın No: 29, Araştırma: Ertuğrul Berk. Ankara. https://www.meb.gov.tr/earged/earged/servis_bolumu_ders_kitabi_deger.pdf, (Erişim Tarihi: 10.01.2020)
METARGEM, MEB (2003), Ticaret Eğitimi Araştırması, Editör: Şaban Yıldırım, Ankara. https://www.meb.gov.tr/earged/earged/ticaret_egitimi_arastirmasi.pdf, (Erişim Tarihi: 05.01.2020)
Oden, C. V. (1917), Evolution of the Typewriter. Link: http://type-writer.org/documents/typewriterbooks/Evolution_of_the_Typewriter.pdf, (Erişim Tarihi: 30.05.2019)
Özkul A. S. ve Çakırel Y. (2019), İşletmecilik Eğitiminde İnsan ve Yazı Makinalarının Etkileşimde Olduğu Bir Ders: Daktilografi, V. Human and Civilization Congress from Past to Future INES 2019 Tam Metin Bildiriler Kitabı, Alanya/Antalya. s. 276-283.
Tengilimoğlu, D. ve Köksal, A. (2009), Tıp Sekreterliği, İkinci Baskı, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Ünlü, A. (2006), 26 Saatte On Parmak Öğreniyorum, On Parmak F Klavye, On Parmak Q klavye, Konya: Yelken Basım Yayın Dağıtım.
Yılmaz, K. (2014), Tarihsel Süreçte Sanatoryum-Heybeliada Devlet Sanatoryumu, Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, İktisat Tarihi Bilim Dalı.
İnternet Kaynakları
Atatürk Kitaplığı, www.ibb.gov.tr, (Erişim Tarihi: 10.01.2020)
Adana Halkevi Dergisi: http://earsiv.sehir.edu.tr:8080/xmlui/handle/11498/19298, (Erişim Tarihi: 8.12.2019)
Akşam Gazetesi, 21.7.1949: http://earsiv.sehir.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11498/30865/001640681010.pdf?sequence=1&isAllowed=y, (Erişim Tarihi: 08.12.2019)
Ben Judge, https://moneyweek.com/327793/this-week-in-history-the-first-commercial-typewriter-goes-on-sale/, (Erişim Tarihi: 01.01.2020)
https://www.encyclopedia.com/science/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/henry-mill, (Erişim Tarihi: 30.05.2019)
http://historyoftech.mcclurken.org/typewriter/the-first-patent/, (Erişim Tarihi: 30.05.2019)
http://www.interstenoturk.org/2019/05/turkiye-24-madalyanin-12sini-kazanarak-dunya-sampiyonu-oldu/, (Erişim Tarihi: 30.05.2019)
https://www.scribendi.com/advice/history_of_the_typewriter.en.html, (Erişim Tarihi: 30.05.2019)
https://ttkb.meb.gov.tr/kurulkararlari/fihristler/fihrist_1929.pdf, (Erişim Tarihi: 06.01.2020)
http://mevzuat.meb.gov.tr/dosyalar/660.pdf (Erişim Tarihi: 03.01.2020)
www.interstenoturk.org, (Erişim Tarihi: 30.05.2019)
www.ttkb.meb.gov.tr, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, Geçmişten Günümüze Kurul Kararları ve Fihristleri.
Yeni İstanbul Gazetesi: http://earsiv.sehir.edu.tr:8080/xmlui/handle/11498/19455, (Erişim Tarihi: 08.12.2019)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ahmet Sait Özkul ^*
0000-0001-8858-4685
Türkiye

Yasin Çakırel
0000-0003-4019-7381
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

13 Şubat 2020

Kabul Tarihi

31 Mayıs 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 20 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.11616/basbed.vi.688650

IZ

https://izlik.org/JA67JB39WH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Özkul, A. S., & Çakırel, Y. (2020). DAKTİLO EĞİTİMİNİN TÜRKİYE’DEKİ SERÜVENİ KAPSAMINDA BİR KAYNAK ESER İNCELEMESİ: DAKTİLOGRAFİ. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(2), 529-551. https://doi.org/10.11616/basbed.vi.688650

AMA

1.Özkul AS, Çakırel Y. DAKTİLO EĞİTİMİNİN TÜRKİYE’DEKİ SERÜVENİ KAPSAMINDA BİR KAYNAK ESER İNCELEMESİ: DAKTİLOGRAFİ. ASBİ. 2020;20(2):529-551. doi:10.11616/basbed.vi.688650

Chicago

Özkul, Ahmet Sait, ve Yasin Çakırel. 2020. “DAKTİLO EĞİTİMİNİN TÜRKİYE’DEKİ SERÜVENİ KAPSAMINDA BİR KAYNAK ESER İNCELEMESİ: DAKTİLOGRAFİ”. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 20 (2): 529-51. https://doi.org/10.11616/basbed.vi.688650.

EndNote

Özkul AS, Çakırel Y (01 Haziran 2020) DAKTİLO EĞİTİMİNİN TÜRKİYE’DEKİ SERÜVENİ KAPSAMINDA BİR KAYNAK ESER İNCELEMESİ: DAKTİLOGRAFİ. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 20 2 529–551.

IEEE

[1]A. S. Özkul ve Y. Çakırel, “DAKTİLO EĞİTİMİNİN TÜRKİYE’DEKİ SERÜVENİ KAPSAMINDA BİR KAYNAK ESER İNCELEMESİ: DAKTİLOGRAFİ”, ASBİ, c. 20, sy 2, ss. 529–551, Haz. 2020, doi: 10.11616/basbed.vi.688650.

ISNAD

Özkul, Ahmet Sait - Çakırel, Yasin. “DAKTİLO EĞİTİMİNİN TÜRKİYE’DEKİ SERÜVENİ KAPSAMINDA BİR KAYNAK ESER İNCELEMESİ: DAKTİLOGRAFİ”. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 20/2 (01 Haziran 2020): 529-551. https://doi.org/10.11616/basbed.vi.688650.

JAMA

1.Özkul AS, Çakırel Y. DAKTİLO EĞİTİMİNİN TÜRKİYE’DEKİ SERÜVENİ KAPSAMINDA BİR KAYNAK ESER İNCELEMESİ: DAKTİLOGRAFİ. ASBİ. 2020;20:529–551.

MLA

Özkul, Ahmet Sait, ve Yasin Çakırel. “DAKTİLO EĞİTİMİNİN TÜRKİYE’DEKİ SERÜVENİ KAPSAMINDA BİR KAYNAK ESER İNCELEMESİ: DAKTİLOGRAFİ”. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 20, sy 2, Haziran 2020, ss. 529-51, doi:10.11616/basbed.vi.688650.

Vancouver

1.Ahmet Sait Özkul, Yasin Çakırel. DAKTİLO EĞİTİMİNİN TÜRKİYE’DEKİ SERÜVENİ KAPSAMINDA BİR KAYNAK ESER İNCELEMESİ: DAKTİLOGRAFİ. ASBİ. 01 Haziran 2020;20(2):529-51. doi:10.11616/basbed.vi.688650