Research Article

KARŞILAŞTIRMALI HUKUK SOSYOLOJİSİ: AB ÜLKELERİ ANAYASALARINDAKİ KURUCU MADDELERİN ANALİZİ

Volume: 12 Number: 2 September 14, 2026
EN TR

KARŞILAŞTIRMALI HUKUK SOSYOLOJİSİ: AB ÜLKELERİ ANAYASALARINDAKİ KURUCU MADDELERİN ANALİZİ

Abstract

Karşılaştırmalı hukuk sosyolojisi, farklı hukuk sistemlerini toplumsal bağlamları içinde ele alarak mukayeseli biçimde inceleyen disiplinlerarası bir alandır. Bu yaklaşım, hukukun normatif boyutunun yanı sıra toplumsal yapılarla kurduğu karşılıklı etkileşimi de analiz etmektedir. Toplumların kültürel, tarihsel ve siyasal dinamiklerinin hukuki düzenlemelere nasıl yansıdığını anlamayı hedefleyen karşılaştırmalı hukuk sosyolojisi, özellikle anayasa gibi kurucu metinlerin toplumsal temsiliyetini sorgulamak açısından önem taşımaktadır. Bu çalışma, Avrupa Birliği üyesi ülkelerin anayasalarında yer alan kurucu maddeleri, nitel araştırma yöntemi çerçevesinde incelemektedir. Araştırma sürecinde sosyolojik betimsel analiz ile karşılaştırmalı hukuk teknikleri birlikte kullanılmış; kurucu hükümlerin normatif içeriği değerlendirilmiş; bu hükümlerin toplumsal bağlamları da analize dâhil edilmiştir. Anayasalarda yer alan kurucu ifadelerin ulusal kimlik, egemenlik, vatandaşlık ve demokrasi gibi kavramlarla kurduğu ilişkiler analiz edilerek, bu unsurların sosyolojik karşılıkları ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular, anayasal kurucu ilkelerin yalnızca hukuki değil, toplumsal meşruiyetin üretilmesinde de belirleyici bir rol oynadığını göstermektedir. Çalışma, hukuk normlarının sosyolojik temellerine ilişkin karşılaştırmalı bir perspektif sunmayı amaçlamaktadır.

Keywords

Ethical Statement

Tüm etik kurallara uyulmuştur.

References

  1. BAŞLAR, Kemal. AB hukukunun üye devletlerin anayasalarındaki etkileri ve yapısal değişiklikler hakkında detaylı bilgi için bkz. “Avrupa Birliği’ne Katılım Sürecinde Türk Anayasası’nın Uyumlaştırılması Sorunu”, (2005), 1-19. https://www.anayasa.gen.tr/baslar-AB-anayasa.pdf. (Erişim tarihi: 10.05.2025).
  2. BORA, Alfons. Sociology of Law: Towards a Responsive Theory. Wiesbaden: Springer, 2024. https://doi.org/10.1007/978-3-658-45781-5.
  3. BOURDİEU, Pierre. “Chapter Four; Structures, Habitus, Power: Basis for a Theory of Symbolic Power.” In Culture/Power/History: A Reader in Contemporary Social Theory, edited by Nicholas B. Dirks, Geoff Eley, and Sherry B. Ortner, 155–199. Princeton: Princeton University Press, 1994. https://doi.org/10.1515/9780691228006-007.
  4. CLARK, David S., ed. Comparative Law and Society. Cheltenham, UK: Edward Elgar Publishing, 2012.
  5. CONSTİTUTİON OF THE ITALİAN REPUBLİC. Accessed May 13, 2025. https://www.senato.it/documenti/repository/istituzione/costituzione_inglese.pdf.
  6. COTTERRELL, Roger. “Comparative Sociology of Law.” SSRN Scholarly Paper. Social Science Research Network, December 2, 2011. 1-27. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1971611.
  7. COTTERRELL, Roger. Jurisprudence and Socio-Legal Studies: Intersecting Fields. Abingdon: Routledge, 2024.
  8. COUTU, Michel. Max Weber’s Interpretive Sociology of Law. London: Taylor & Francis, 2018.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

European Union Law, Comparative Law, International and Comparative Law (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 14, 2026

Submission Date

May 31, 2025

Acceptance Date

May 12, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 12 Number: 2

APA
Akbaş, A. (2026). KARŞILAŞTIRMALI HUKUK SOSYOLOJİSİ: AB ÜLKELERİ ANAYASALARINDAKİ KURUCU MADDELERİN ANALİZİ. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 12(2), 349-385. https://izlik.org/JA33KP64UM
AMA
1.Akbaş A. KARŞILAŞTIRMALI HUKUK SOSYOLOJİSİ: AB ÜLKELERİ ANAYASALARINDAKİ KURUCU MADDELERİN ANALİZİ. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2026;12(2):349-385. https://izlik.org/JA33KP64UM
Chicago
Akbaş, Arif. 2026. “KARŞILAŞTIRMALI HUKUK SOSYOLOJİSİ: AB ÜLKELERİ ANAYASALARINDAKİ KURUCU MADDELERİN ANALİZİ”. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 12 (2): 349-85. https://izlik.org/JA33KP64UM.
EndNote
Akbaş A (September 1, 2026) KARŞILAŞTIRMALI HUKUK SOSYOLOJİSİ: AB ÜLKELERİ ANAYASALARINDAKİ KURUCU MADDELERİN ANALİZİ. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 12 2 349–385.
IEEE
[1]A. Akbaş, “KARŞILAŞTIRMALI HUKUK SOSYOLOJİSİ: AB ÜLKELERİ ANAYASALARINDAKİ KURUCU MADDELERİN ANALİZİ”, Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 12, no. 2, pp. 349–385, Sept. 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA33KP64UM
ISNAD
Akbaş, Arif. “KARŞILAŞTIRMALI HUKUK SOSYOLOJİSİ: AB ÜLKELERİ ANAYASALARINDAKİ KURUCU MADDELERİN ANALİZİ”. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 12/2 (September 1, 2026): 349-385. https://izlik.org/JA33KP64UM.
JAMA
1.Akbaş A. KARŞILAŞTIRMALI HUKUK SOSYOLOJİSİ: AB ÜLKELERİ ANAYASALARINDAKİ KURUCU MADDELERİN ANALİZİ. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2026;12:349–385.
MLA
Akbaş, Arif. “KARŞILAŞTIRMALI HUKUK SOSYOLOJİSİ: AB ÜLKELERİ ANAYASALARINDAKİ KURUCU MADDELERİN ANALİZİ”. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 12, no. 2, Sept. 2026, pp. 349-85, https://izlik.org/JA33KP64UM.
Vancouver
1.Arif Akbaş. KARŞILAŞTIRMALI HUKUK SOSYOLOJİSİ: AB ÜLKELERİ ANAYASALARINDAKİ KURUCU MADDELERİN ANALİZİ. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi [Internet]. 2026 Sep. 1;12(2):349-85. Available from: https://izlik.org/JA33KP64UM