Research Article

5237 sayılı TCK ve 5271 sayılı CMK’da Değişiklikler Öngören 7531 Sayılı Kanun ve İlgili Anayasa Mahkemesi Kararı Üzerine Bazı Değerlendirmeler

Volume: 12 Number: 1 February 5, 2026
EN TR

5237 sayılı TCK ve 5271 sayılı CMK’da Değişiklikler Öngören 7531 Sayılı Kanun ve İlgili Anayasa Mahkemesi Kararı Üzerine Bazı Değerlendirmeler

Abstract

7531 sayılı Kanun, hakaret ve sövme suçlarının takibi ve bu suçlara yönelik alternatif uyuşmazlık çözümlerine ilişkin normlar bakımından önemli değişiklikler öngören bir kanundur. Kanun 14/11/2024 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anayasa Mahkemesi E. 2024/197 K. 2025/86 sayılı ve 27/3/2025 tarihli kararında 7531 sayılı kanunun m. 15 ve 18’deki hükümleri yönünden iptal kararına hükmetmiştir. Kararın, 5271 sayılı CMK geçici yedinci madde ikinci fıkrasına ilişkin iptali, kararın yayımı tarihinde; 5237 sayılı TCK m. 75/6-a, 2 hükmünün iptaline ilişkin kısmı ise kararın Resmi Gazete’de yayımlandığı tarih olan 29/5/2025’ten itibaren başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girecektir. Kanun hükümleri sadece iptal edilen yönleriyle değil diğer bazı önemli noktalar itibariyle de Anayasa’ya aykırılıklar içermektedir. Anayasa Mahkemesi, önüne gelen itiraz konusuyla sınırlı olarak bunları incelemiş ve iptal etmiştir. Ancak incelenmeyen kısımların da tartışılması ayrıca önem taşımaktadır. Hakaret ve sövme suçları Türk Ceza Kanunu’nun 125 ila 131. maddelerinde hükme bağlanmıştır. Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret ve sövme hariç, bu suçlar şikayet üzerine takip edilmektedir. 7531 sayılı düzenleme ile birlikte kanun koyucunun, hakaret ve sövme suçlarını bazı yönleriyle önödeme kapsamına almak tercihinde olduğu görülmesine rağmen, anılan Kanunda, suçun bir işleniş biçimi olan -ör. TCK m. 125/2- normu, hatalı bir biçimde ele alınıp bağımsız bir suç tipi gibi düşünülmüştür. Öyle ki, TCK m. 125/2’deki biçimde cereyan eden kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret ve sövme fiilleri nedeniyle, bu ihlaller hakkında teknik olarak uzlaştırma bile uygulanamazken, yeni düzenlemeyle birlikte önödeme kapsamına alındığı sonucu doğmaktadır. Bundan başka, kanunun geneli itibariyle düzenlemeye temel oluşturan hususların hukuki gerekçeler bakımından da doyurucu olmadığı görülebilmektedir. Düzenlemeler, bilimsel değerlendirmede ve normu anlamlandırmada amaçsal yorum dikkate alındığında da TCK m. 75/6 hükmü yönünden, yukarıda açıklanan örnek dikkate alındığında, kanun koyucunun iradesinin tam tersini ortaya koymaktadır. Bundan ayrı olarak, teklif gerekçesinde “önödeme kapsamına alınma” sebebi olarak “suçla etkin mücadele” gösterilmiştir ancak ceza hukukunda bir suçun önödeme kapsamına alınması suçla nasıl etkin mücadeleyi sağlayacaktır, bu gerekçelendirilmemiştir. Anayasa Mahkemesi ise gerekçenin bu kısmını değerlendirmemiştir. Tüm bu hususlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, sonuç olarak; AY m. 153 hükmü gereği, yeni yapılacak olan düzenlemelerin anılan Anayasa Mahkemesi iptal kararına ve bu kararda gözden kaçan diğer bazı hususlara uygun olması hukuki bir zorunluluktur. Yeni yapılacak olan düzenlemelerde bu hususlara dikkat edilmesi gerekir.

Keywords

References

  1. Antolisei Francesco, Manuale di Diritto Penale (Parte Generale), Milano 2000.
  2. Antolisei Francesco, Manuale di Diritto Penale (Parte Speciale – I), Milano 2016.
  3. Artuk Mehmet Emin/Gökçen Ahmet, Ceza Hukuku (Özel Hükümler), Adalet Yayınevi, Ankara 2017.
  4. Aslan Ersel, Önödeme Kurumu, Adalet Yayınevi, Ankara 2023.
  5. Bilge Selahattin Samet, Hakaret ve Sövme Suçları, Türkiye Barolar Birliği Yayınları, Ankara 2021.
  6. Castelli Alighiero, La Prova Della Verità Nella Diffamazione, Bologna 1891.
  7. Centel Nur/Zafer Hamide/Çakmut Özlem, Kişilere Karşı İşlenen Suçlar Cilt I, İstanbul 2011.
  8. Delpino Luigi, Diritto Penale (Parte Speciale), Napoli 2006.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Criminal Law

Journal Section

Research Article

Publication Date

February 5, 2026

Submission Date

September 3, 2025

Acceptance Date

September 12, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 12 Number: 1

APA
Bilge, S. S. (2026). 5237 sayılı TCK ve 5271 sayılı CMK’da Değişiklikler Öngören 7531 Sayılı Kanun ve İlgili Anayasa Mahkemesi Kararı Üzerine Bazı Değerlendirmeler. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 12(1), 139-152. https://izlik.org/JA64JX42NM
AMA
1.Bilge SS. 5237 sayılı TCK ve 5271 sayılı CMK’da Değişiklikler Öngören 7531 Sayılı Kanun ve İlgili Anayasa Mahkemesi Kararı Üzerine Bazı Değerlendirmeler. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2026;12(1):139-152. https://izlik.org/JA64JX42NM
Chicago
Bilge, Selahattin Samet. 2026. “5237 Sayılı TCK Ve 5271 Sayılı CMK’da Değişiklikler Öngören 7531 Sayılı Kanun Ve İlgili Anayasa Mahkemesi Kararı Üzerine Bazı Değerlendirmeler”. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 12 (1): 139-52. https://izlik.org/JA64JX42NM.
EndNote
Bilge SS (February 1, 2026) 5237 sayılı TCK ve 5271 sayılı CMK’da Değişiklikler Öngören 7531 Sayılı Kanun ve İlgili Anayasa Mahkemesi Kararı Üzerine Bazı Değerlendirmeler. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 12 1 139–152.
IEEE
[1]S. S. Bilge, “5237 sayılı TCK ve 5271 sayılı CMK’da Değişiklikler Öngören 7531 Sayılı Kanun ve İlgili Anayasa Mahkemesi Kararı Üzerine Bazı Değerlendirmeler”, Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 12, no. 1, pp. 139–152, Feb. 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA64JX42NM
ISNAD
Bilge, Selahattin Samet. “5237 Sayılı TCK Ve 5271 Sayılı CMK’da Değişiklikler Öngören 7531 Sayılı Kanun Ve İlgili Anayasa Mahkemesi Kararı Üzerine Bazı Değerlendirmeler”. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 12/1 (February 1, 2026): 139-152. https://izlik.org/JA64JX42NM.
JAMA
1.Bilge SS. 5237 sayılı TCK ve 5271 sayılı CMK’da Değişiklikler Öngören 7531 Sayılı Kanun ve İlgili Anayasa Mahkemesi Kararı Üzerine Bazı Değerlendirmeler. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2026;12:139–152.
MLA
Bilge, Selahattin Samet. “5237 Sayılı TCK Ve 5271 Sayılı CMK’da Değişiklikler Öngören 7531 Sayılı Kanun Ve İlgili Anayasa Mahkemesi Kararı Üzerine Bazı Değerlendirmeler”. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 12, no. 1, Feb. 2026, pp. 139-52, https://izlik.org/JA64JX42NM.
Vancouver
1.Selahattin Samet Bilge. 5237 sayılı TCK ve 5271 sayılı CMK’da Değişiklikler Öngören 7531 Sayılı Kanun ve İlgili Anayasa Mahkemesi Kararı Üzerine Bazı Değerlendirmeler. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi [Internet]. 2026 Feb. 1;12(1):139-52. Available from: https://izlik.org/JA64JX42NM