Research Article

Seyhan Havzası’nda düşük akımların analizi

Volume: 27 Number: 2 July 15, 2025
EN TR

Seyhan Havzası’nda düşük akımların analizi

Abstract

Bu çalışmada Seyhan Havzası’nda yer alan istasyonlarda düşük akım analizi gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda kısa, orta ve uzun vadeli kuraklık tespiti için d = 1, 7, 10 ve 15 günlük yıllık ortalama minimum debi değerleri kullanılarak düşük akım frekans analizi yapılmıştır. İki parametreli Log-Normal (LN2), Gamma (G2), Weibull (W2), Üstel (E2), Gumbel (GEV-I), Lojistik (L2) dağılımları ile üç parametreli GEV (GEV-III), Log-Normal (LN3), Pearson Tip III (P3), Log-Pearson Tip III (LP3) ve Genel Lojistik (GL3) dağılımları kullanılarak farklı dönüş aralıklarına sahip düşük akım tahminleri gerçekleştirilmiştir. Kolmogorov-Smirnov (K-S) uygunluk testi ile farklı istatistiksel dağılımların mevcut zaman serilerine uygunluğu tespit edilmiştir. Elde edilen düşük akımlardaki eğimin (trend) belirlenmesi için Mann-Kendall (MK), Trend-Free Pre-Whitening (TFPW) ve yenilikçi trend analizi (ITA) testleri uygulanmıştır. Çalışmada altı farklı istasyon ölçümleri kullanılarak elde edilen bulgular, Seyhan Havzası’nda en iyi tahminlerin LN2, P3, GEV-III ve LN3 dağılımları ile elde edildiğini göstermiştir. Seçilen anlamlılık düzeyinde üç istasyonda azalan trend bulunmuş olup, anlamlı bir trend tespit edilemeyen diğer istasyonlarda ITA testleri ile azalan bir eğilim belirlenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, bu istasyonlarda özellikle son 10-15 yıllık süreçte ölçülen debilerin önemli miktarda azaldığı ve dolayısıyla küresel iklim değişikliği de göz önüne alındığında kuraklık riskinin olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Keywords

References

  1. Yevjevich, V., Methods for determining statistical properties of droughts, Coping with droughts, Water Resources Publications, 22-43, Colorado, (1983).
  2. Bayazıt, M. ve Önöz, B., Taşkın ve Kuraklık Hidrolojisi, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara, (2008).
  3. Vogel, R. M. ve Kroll, C. N., Regional geohydrologic-geomorphic relationships for the estimation of low-flow statistics, Water Resources Research, 28, 9, 2451-2458, (1992).
  4. Mishra, A. K. ve Singh, V. P., Drought modeling-a review, Journal of Hydrology, 403, 1-2, 157-175, (2011).
  5. Smakhtin, V. U., Low flow hydrology: a review, Journal of Hydrology, 240, 3-4, 147-186, (2001).
  6. Tallaksen, L. M. ve Van Lanen, H. A., Hydrological drought: processes and estimation methods for streamflow and groundwater, 2. basım, Elsevier, Cambrigde, (2023).
  7. Laaha, G. ve Blöschl, G., A comparison of low flow regionalisation methods-catchment grouping, Journal of Hydrology, 323, 1-4, 193-214, (2006).
  8. Önöz, B. ve Bayazıt, M., GEV-PWM model for distribution of minimum flows, Journal of Hydrologic Engineering, 4, 3, 289-292, (1999).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Water Resources Engineering

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

July 11, 2025

Publication Date

July 15, 2025

Submission Date

May 7, 2025

Acceptance Date

May 23, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 27 Number: 2

APA
Baysal, S., Yılmaz, S. U., Kaçar, F. S., & Önöz, B. (2025). Seyhan Havzası’nda düşük akımların analizi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 27(2), 719-735. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1694675
AMA
1.Baysal S, Yılmaz SU, Kaçar FS, Önöz B. Seyhan Havzası’nda düşük akımların analizi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2025;27(2):719-735. doi:10.25092/baunfbed.1694675
Chicago
Baysal, Selman, Selahattin Utku Yılmaz, Furkan Sencer Kaçar, and Bihrat Önöz. 2025. “Seyhan Havzası’nda Düşük Akımların Analizi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 27 (2): 719-35. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1694675.
EndNote
Baysal S, Yılmaz SU, Kaçar FS, Önöz B (July 1, 2025) Seyhan Havzası’nda düşük akımların analizi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 27 2 719–735.
IEEE
[1]S. Baysal, S. U. Yılmaz, F. S. Kaçar, and B. Önöz, “Seyhan Havzası’nda düşük akımların analizi”, Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, vol. 27, no. 2, pp. 719–735, July 2025, doi: 10.25092/baunfbed.1694675.
ISNAD
Baysal, Selman - Yılmaz, Selahattin Utku - Kaçar, Furkan Sencer - Önöz, Bihrat. “Seyhan Havzası’nda Düşük Akımların Analizi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 27/2 (July 1, 2025): 719-735. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1694675.
JAMA
1.Baysal S, Yılmaz SU, Kaçar FS, Önöz B. Seyhan Havzası’nda düşük akımların analizi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2025;27:719–735.
MLA
Baysal, Selman, et al. “Seyhan Havzası’nda Düşük Akımların Analizi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, vol. 27, no. 2, July 2025, pp. 719-35, doi:10.25092/baunfbed.1694675.
Vancouver
1.Selman Baysal, Selahattin Utku Yılmaz, Furkan Sencer Kaçar, Bihrat Önöz. Seyhan Havzası’nda düşük akımların analizi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2025 Jul. 1;27(2):719-35. doi:10.25092/baunfbed.1694675