EN
TR
Seyhan Havzası’nda düşük akımların analizi
Öz
Bu çalışmada Seyhan Havzası’nda yer alan istasyonlarda düşük akım analizi gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda kısa, orta ve uzun vadeli kuraklık tespiti için d = 1, 7, 10 ve 15 günlük yıllık ortalama minimum debi değerleri kullanılarak düşük akım frekans analizi yapılmıştır. İki parametreli Log-Normal (LN2), Gamma (G2), Weibull (W2), Üstel (E2), Gumbel (GEV-I), Lojistik (L2) dağılımları ile üç parametreli GEV (GEV-III), Log-Normal (LN3), Pearson Tip III (P3), Log-Pearson Tip III (LP3) ve Genel Lojistik (GL3) dağılımları kullanılarak farklı dönüş aralıklarına sahip düşük akım tahminleri gerçekleştirilmiştir. Kolmogorov-Smirnov (K-S) uygunluk testi ile farklı istatistiksel dağılımların mevcut zaman serilerine uygunluğu tespit edilmiştir. Elde edilen düşük akımlardaki eğimin (trend) belirlenmesi için Mann-Kendall (MK), Trend-Free Pre-Whitening (TFPW) ve yenilikçi trend analizi (ITA) testleri uygulanmıştır. Çalışmada altı farklı istasyon ölçümleri kullanılarak elde edilen bulgular, Seyhan Havzası’nda en iyi tahminlerin LN2, P3, GEV-III ve LN3 dağılımları ile elde edildiğini göstermiştir. Seçilen anlamlılık düzeyinde üç istasyonda azalan trend bulunmuş olup, anlamlı bir trend tespit edilemeyen diğer istasyonlarda ITA testleri ile azalan bir eğilim belirlenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, bu istasyonlarda özellikle son 10-15 yıllık süreçte ölçülen debilerin önemli miktarda azaldığı ve dolayısıyla küresel iklim değişikliği de göz önüne alındığında kuraklık riskinin olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Yevjevich, V., Methods for determining statistical properties of droughts, Coping with droughts, Water Resources Publications, 22-43, Colorado, (1983).
- Bayazıt, M. ve Önöz, B., Taşkın ve Kuraklık Hidrolojisi, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara, (2008).
- Vogel, R. M. ve Kroll, C. N., Regional geohydrologic-geomorphic relationships for the estimation of low-flow statistics, Water Resources Research, 28, 9, 2451-2458, (1992).
- Mishra, A. K. ve Singh, V. P., Drought modeling-a review, Journal of Hydrology, 403, 1-2, 157-175, (2011).
- Smakhtin, V. U., Low flow hydrology: a review, Journal of Hydrology, 240, 3-4, 147-186, (2001).
- Tallaksen, L. M. ve Van Lanen, H. A., Hydrological drought: processes and estimation methods for streamflow and groundwater, 2. basım, Elsevier, Cambrigde, (2023).
- Laaha, G. ve Blöschl, G., A comparison of low flow regionalisation methods-catchment grouping, Journal of Hydrology, 323, 1-4, 193-214, (2006).
- Önöz, B. ve Bayazıt, M., GEV-PWM model for distribution of minimum flows, Journal of Hydrologic Engineering, 4, 3, 289-292, (1999).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Su Kaynakları Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
11 Temmuz 2025
Yayımlanma Tarihi
15 Temmuz 2025
Gönderilme Tarihi
7 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
23 Mayıs 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 27 Sayı: 2
APA
Baysal, S., Yılmaz, S. U., Kaçar, F. S., & Önöz, B. (2025). Seyhan Havzası’nda düşük akımların analizi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 27(2), 719-735. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1694675
AMA
1.Baysal S, Yılmaz SU, Kaçar FS, Önöz B. Seyhan Havzası’nda düşük akımların analizi. BAUN Fen. Bil. Enst. Dergisi. 2025;27(2):719-735. doi:10.25092/baunfbed.1694675
Chicago
Baysal, Selman, Selahattin Utku Yılmaz, Furkan Sencer Kaçar, ve Bihrat Önöz. 2025. “Seyhan Havzası’nda düşük akımların analizi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 27 (2): 719-35. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1694675.
EndNote
Baysal S, Yılmaz SU, Kaçar FS, Önöz B (01 Temmuz 2025) Seyhan Havzası’nda düşük akımların analizi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 27 2 719–735.
IEEE
[1]S. Baysal, S. U. Yılmaz, F. S. Kaçar, ve B. Önöz, “Seyhan Havzası’nda düşük akımların analizi”, BAUN Fen. Bil. Enst. Dergisi, c. 27, sy 2, ss. 719–735, Tem. 2025, doi: 10.25092/baunfbed.1694675.
ISNAD
Baysal, Selman - Yılmaz, Selahattin Utku - Kaçar, Furkan Sencer - Önöz, Bihrat. “Seyhan Havzası’nda düşük akımların analizi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 27/2 (01 Temmuz 2025): 719-735. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1694675.
JAMA
1.Baysal S, Yılmaz SU, Kaçar FS, Önöz B. Seyhan Havzası’nda düşük akımların analizi. BAUN Fen. Bil. Enst. Dergisi. 2025;27:719–735.
MLA
Baysal, Selman, vd. “Seyhan Havzası’nda düşük akımların analizi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 27, sy 2, Temmuz 2025, ss. 719-35, doi:10.25092/baunfbed.1694675.
Vancouver
1.Selman Baysal, Selahattin Utku Yılmaz, Furkan Sencer Kaçar, Bihrat Önöz. Seyhan Havzası’nda düşük akımların analizi. BAUN Fen. Bil. Enst. Dergisi. 01 Temmuz 2025;27(2):719-35. doi:10.25092/baunfbed.1694675