Research Article

Manyas gölü (Türkiye) tıbbi sülük (Hirudo verbana) popülasyonunun ekonomik ve ekolojik öneminin araştırılması

Volume: 28 Number: 1 January 14, 2026
EN TR

Manyas gölü (Türkiye) tıbbi sülük (Hirudo verbana) popülasyonunun ekonomik ve ekolojik öneminin araştırılması

Abstract

Bu çalışmada, Manyas Gölü’nün tıbbi sülük (Hirudo verbana) popülasyon izleme araştırması amaçlanmıştır. 2024 yılı Mart-Ekim 2024 ayları arasında aylık olarak dört farklı istasyonda (Bereketli, Yenisığırcı, Ergili, Kocagöl) yapılan örneklemelerde, tıbbi sülüklerin boy, ağırlık ve kondisyon faktörleri ölçülerek popülasyon yoğunluğu ve stok büyüklükleri tahmin edilmiştir. Çalışma sonucunda en yüksek stok büyüklüğü Ağustos ayında (38.908 birey), en düşük stok büyüklüğü ise Ekim ayında (1.998 birey) tespit edilmiştir. Manyas Gölü tıbbi sülük ekonomik değeri ise 2.221.450 TL ve Amerikan doları cinsinden 55.000 $ olarak tahmin edilmiştir. Bereketli istasyonu, en yüksek biyokütleye sahip bölge olarak öne çıkmıştır. Manyas Gölü’ndeki bireylerin kondisyon faktörü genel olarak orta düzeyde bulunmuş; anaç birey oranının düşüklüğü, popülasyonun sürdürülebilirliği açısından tehdit oluşturmaktadır. Göl çevresinde artan çevresel baskılar, habitat kaybı ve kontrolsüz avcılık, popülasyonların geleceği için risk teşkil etmektedir. Araştırma sonucunda sürdürülebilir yönetim için dönemsel avcılık kısıtlamaları, stok temelli avcılık izinleri ve tıbbi sülük yetiştiriciliğinin teşvik edilmesi önerilmektedir. Elde edilen bulgular hem koruma stratejileri geliştirilmesi hem de tıbbi sülük popülasyonlarının sürdürülebilirliği için bilimsel bir veri sağlamaktadır.

Keywords

Supporting Institution

Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü

Project Number

TAGEM/HAYSÜD/B/22/A6/P1/5072

Ethical Statement

Çalışmanın tüm süreçlerinin araştırma ve yayın etiğine uygun olduğunu, etik kurallara ve bilimsel atıf gösterme ilkelerine uyduğumuzu tüm yazarlar olarak beyan ederiz.

Thanks

Çalışmada görev alan tüm arkadaşlara teşekkür ederiz.

References

  1. Eken, G., Bozdoğan, M., İsfendiyaroğlu, S., Kılıç, D. T. ve Lise, Y., Türkiye’nin Önemli Doğa Alanları: Marmara Bölgesi, Doğa Derneği Yayınları, (2006).
  2. Kasparek, M., Kinzelbach, R., & Karaçetin, E., Distribution and population size of the medicinal leech (Hirudo medicinalis) in Turkey. Hydrobiologia, 441(1–3), 25–33 (2000). https://doi.org/10.1023/A:1017593603905
  3. Ramsar Secretariat, List of Wetlands of International Importance, Retrieved from https://www.ramsar.org , (2024).
  4. Sağlam, N., Bazı tıbbi sülük türlerinin (Hirudo medicinalis L., 1758 ve Hirudo verbana Carena, 1820) ihracatı, korunması ve sürdürülebilirliği. Journal of FisheriesSciences.com, 5(1), 1–15, (2011). https://doi.org/10.3153/jfscom.2011001
  5. Ceylan, M. ve Çetinkaya, O., Eğirdir Gölü Çevresi Sulak Alanlarında Tıbbi Sülük Avcılığı ve Ekonomisi Üzerine Araştırmalar, Türkiye Parazitoloji Dergisi, 41(2), 96, (2017).
  6. Elliott, J. M. ve Tullett, P., The effects of temperature, atmospheric pressure and season on the swimming activity of the medicinal leech, Hirudo medicinalis (Hirudinea; Hirudinidae), in a Lake District tarn. Freshwater Biology, 16(3), 405–415, (1986). https://doi.org/10.1111/j.1365-2427.1986.tb00981.x
  7. Sağlam, N. ve Dörücü, M. (2002). Observations on the ecology of the freshwater leech Helobdella stagnalis (Hirudinoidea: Glossiphoniidae), new for Turkey. Zoology in the Middle East, 25(1), 115–120. https://doi.org/10.1080/09397140.2002.10637912120
  8. Sparre, P. ve Venema, S. C., Introduction to tropical fish stock assessment, Part I: Manual. FAO Fisheries Technical Paper, 306, (1998).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Freshwater Ecology

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

January 14, 2026

Publication Date

January 14, 2026

Submission Date

August 6, 2025

Acceptance Date

December 11, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 28 Number: 1

APA
Ergün, M., Saglam, N., Pazar, M., Bulut, C., Sezginer, M. M., Çapkın, K., Eren, H., Koçer, G., Erbatur, İ., & Öztuna, İ. H. (2026). Manyas gölü (Türkiye) tıbbi sülük (Hirudo verbana) popülasyonunun ekonomik ve ekolojik öneminin araştırılması. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 28(1), 284-298. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1759453
AMA
1.Ergün M, Saglam N, Pazar M, et al. Manyas gölü (Türkiye) tıbbi sülük (Hirudo verbana) popülasyonunun ekonomik ve ekolojik öneminin araştırılması. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2026;28(1):284-298. doi:10.25092/baunfbed.1759453
Chicago
Ergün, Mustafa, Naim Saglam, Mehmet Pazar, et al. 2026. “Manyas Gölü (Türkiye) Tıbbi Sülük (Hirudo Verbana) Popülasyonunun Ekonomik Ve Ekolojik öneminin Araştırılması”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 28 (1): 284-98. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1759453.
EndNote
Ergün M, Saglam N, Pazar M, Bulut C, Sezginer MM, Çapkın K, Eren H, Koçer G, Erbatur İ, Öztuna İH (January 1, 2026) Manyas gölü (Türkiye) tıbbi sülük (Hirudo verbana) popülasyonunun ekonomik ve ekolojik öneminin araştırılması. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 28 1 284–298.
IEEE
[1]M. Ergün et al., “Manyas gölü (Türkiye) tıbbi sülük (Hirudo verbana) popülasyonunun ekonomik ve ekolojik öneminin araştırılması”, Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, vol. 28, no. 1, pp. 284–298, Jan. 2026, doi: 10.25092/baunfbed.1759453.
ISNAD
Ergün, Mustafa - Saglam, Naim - Pazar, Mehmet - Bulut, Cafer - Sezginer, Muhammed Mustafa - Çapkın, Kadir - Eren, Hakan - Koçer, Gürkan - Erbatur, İsmail - Öztuna, İsmail Hakkı. “Manyas Gölü (Türkiye) Tıbbi Sülük (Hirudo Verbana) Popülasyonunun Ekonomik Ve Ekolojik öneminin Araştırılması”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 28/1 (January 1, 2026): 284-298. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1759453.
JAMA
1.Ergün M, Saglam N, Pazar M, Bulut C, Sezginer MM, Çapkın K, Eren H, Koçer G, Erbatur İ, Öztuna İH. Manyas gölü (Türkiye) tıbbi sülük (Hirudo verbana) popülasyonunun ekonomik ve ekolojik öneminin araştırılması. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2026;28:284–298.
MLA
Ergün, Mustafa, et al. “Manyas Gölü (Türkiye) Tıbbi Sülük (Hirudo Verbana) Popülasyonunun Ekonomik Ve Ekolojik öneminin Araştırılması”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, vol. 28, no. 1, Jan. 2026, pp. 284-98, doi:10.25092/baunfbed.1759453.
Vancouver
1.Mustafa Ergün, Naim Saglam, Mehmet Pazar, Cafer Bulut, Muhammed Mustafa Sezginer, Kadir Çapkın, Hakan Eren, Gürkan Koçer, İsmail Erbatur, İsmail Hakkı Öztuna. Manyas gölü (Türkiye) tıbbi sülük (Hirudo verbana) popülasyonunun ekonomik ve ekolojik öneminin araştırılması. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2026 Jan. 1;28(1):284-98. doi:10.25092/baunfbed.1759453