Kent belleği perspektifinden kampüs mekânının illüstratif dönüşümü: Sanat temelli bir uygulama
Abstract
Bu makale, otoetnografi yöntemiyle illüstrasyonun bir anlatım dili olarak mekânsal belleği yeniden şekillendirme kapasitesini araştırmayı amaçlayan sanat temelli bir uygulamadır. Bu bağlamda, Balıkesir Üniversitesi Çağış Kampüsü’ne ait çeşitli mekânlar illüstrasyonlarla yeniden yorumlanmıştır. Araştırma sürecinde kampüs yaşamını oluşturan gündelik rutinler, yapısal unsurlar ve duygusal atmosferler hem fotoğraf hem gözlem hem de eskiz yoluyla kayıt altına alınmış; ardından bu kayıtlar estetik ve yorumlayıcı illüstratif çalışmalara dönüştürülmüştür. Mekânsal bağlamda kampüsün fiziksel dokusunu oluşturan doğa ve peyzaj alanları; eğitim birimleri, fakülte yapıları ve kütüphane gibi akademik ve mimari mekânlar; sosyal paylaşım noktaları ile yeme-içme alanları; ayrıca kampüs şenlikleri ve sportif etkinlikler gibi kolektif ritüeller ile kampüste yaşayan diğer canlılar bütüncül bir yaklaşımla ele alınmıştır. Bu alanlara ilişkin görsel gözlemler, illüstrasyon aracılığıyla yeni bir anlatı oluşturacak şekilde yeniden düzenlenmiştir. Araştırmanın bulgular kısmında illüstrasyon, yalnızca bir görsel ifade biçimi olarak değil, aynı zamanda mekânın çağrışımlarını, atmosferini ve bellekte bıraktığı izleri yeniden anlamlandıran bir düşünsel araç olarak değerlendirilmiştir. Kuramsal arka plânda ise illüstrasyonun tanımı, türleri, işlevi ve sanat içindeki konumuna yönelik incelemelerde bulunulmuş; “Urban Sketchers/ Kent Eskizleri” hareketinden bahsedilerek illüstrasyonun kentsel bellekle olan ilişkisi incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda ise illüstrasyonun hem bireysel hem toplumsal bellek katmanlarını görünür kılma yetisine sahip olduğu, sanatçının kişisel deneyimi ile mekânın kültürel birikimi arasında bir aktarım alanı oluşturduğu görülmüştür. Bu doğrultuda illüstrasyonun, görsel belleğin yeniden kurulmasında hem araştırma yöntemi hem temsil biçimi olarak önemli bir yere sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords
References
- Atar, K. (2022). Kent-sanatçı etkileşiminde yeni bir hareket; “Urban Sketchers”. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10 (130), 119–129. https://doi.org/10.29228/ASOS.62791
- Bayazıt, E. (2025). Kent kimliğini görselleştirmek: Urban Sketchers etkinlikleri üzerine bir değerlendirme. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Dergisi, 9(2), 191–213. https://doi.org/10.31200/makuubd.1742588
- Becer, E. (2006). İletişim ve grafik tasarım (5. Bs.). Dost Kitabevi.
- Etymonline. (t.y.). Origin and history of illüstration. 09.11.2025 tarihinde https://www.etymonline.com/word/illustration adresinden erişildi.
- Gönüllü, A. B. (2017). İllüstrasyon (resimleme) sanatını tanımlamak. I. Uluslararası Felsefe, Eğitim, Sanat ve Bilim Tarihi Sempozyumu, 03-07 Mayıs 2017. Türkiye, Muğla (s. 909–919).
- Güler, E. (2020). Visual culture-based workshop: Visual diaries. Bartın University Journal of Faculty of Education, 9(2), 388-406. https://doi.org/10.14686/buefad.624538
- Halbwachs, M. (2018). Kolektif bellek (Z. Karagöz, çev.). Pinhan Yayıncılık.
- Heidegger, M. (1971). Building, dwelling, thinking. A. Hofstadter (edt.), Poetry, language, thought içinde (s. 143–161). New York: Harper & Row.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Fine Arts
Journal Section
Research Article
Authors
Esra Aydın
*
0000-0002-1500-0092
Türkiye
Publication Date
June 24, 2026
Submission Date
January 8, 2026
Acceptance Date
May 10, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 29 Number: 55