Research Article

ZONGULDAK’TA HAVA KİRLİLİĞİ PM10 & SO2 İLE İLİŞKİLİ OLARAK SEÇİLMİŞ SOLUNUM YOLU HASTALIKLARININ ZAMANSAL VE MEKÂNSAL DEĞİŞİMİ

Volume: 15 Number: 27 June 1, 2012
  • Şermin Tağıl
  • Serpil Menteşe
EN TR

ZONGULDAK’TA HAVA KİRLİLİĞİ PM10 & SO2 İLE İLİŞKİLİ OLARAK SEÇİLMİŞ SOLUNUM YOLU HASTALIKLARININ ZAMANSAL VE MEKÂNSAL DEĞİŞİMİ

Abstract

Bu çalışmada, Zonguldak’ta hava kirliliği ile ilişkili olarak solunum yolu hastalıkları şikâyetiyle hastaneye olan başvuruların zamansal ve mekânsal paternini araştırılmıştır. Bu amaçla, 2006-2009 dönemine ait astım, bronşit, kronik obstrüktif akciğer hastalığı KOAH ve üst solunum yolu enfeksiyonu ÜSYE şikâyetiyle hastaneye olan başvurular ve hava kirleticilerinden kükürt dioksit SO ve partiküler madde PM ile ilgili veriler incelenmiştir. PM ve SO konsantrasyonu ile ÜSYE dışındaki hastalıklar arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir korelasyon olduğu gözlenmiştir. Ancak, SO ile hastane başvuruları arasında, PM dan daha yüksek anlamlı pozitif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Küresel düzeyde hastalıkların kümelenmesi, Küresel Moran I, Geary Oranı ve Küresel Getis-Ord G istatistikleri kullanılarak hesaplanmıştır. Küresel kümelenme hiçbir mahallede istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Aksine, hastane başvuruları çalışma alanına rastgele dağılmıştır. Bu küresel sonuç, kentsel çevrenin hastaneye başvurular üzerinde çok az veya hiç etkili olmadığını göstermektedir. Anselin Lokal Moran I ve Lokal Getis-Ord Gi* istatistikleri küresel desende belli olmayan yerel kümelenmenin olup olmadığını gösterebilmek için kullanılmıştır. Yerel mekânsal otokorelasyon istatistikleri ile hastalıkların mekânsal dağılımında istatistikî olarak anlamlı sınırlı bir kümelenme belirlenmiştir. Ayrıca, yüksek değerlerden oluşan hastane başvurularının sıcak noktalar ve düşük değerlerden oluşan hastane başvurularının soğuk noktalar olduğu alanlar belirlendi ve haritalandı. Genel olarak, bu çalışma, mekânsal analiz ve Coğrafi Bilgi Sistemleri CBS uygulamalarıyla hava kirliliğine maruz kalmanın daha iyi tahmin edilebileceğini; insanların solunum sağlığı ile hava kirliliği arasındaki ilişkinin daha güçlü bir şekilde ortaya konulabildiğini göstermektedir

Keywords

References

  1. Babin, S., Burkom. H., Holtry, R., Tabernero, N., Davies-Cole, J., Stokes, L., DeHaan, K., Lee, D. (2008). Medicaid Patient Asthma-related Acute Care Visits and Their Associations with Ozone and Particulates in Washington, DC, from 1994- 2005. International Journal of Environmental Health Research 18(03): 209-22.
  2. Bayram, H. (2005). Türkiye’de Hava Kirliliği Sorunu: Nedenleri, Alınan Önlemler ve Mevcut Durum. Toraks Dergisi 6 (2): 159-165.
  3. Berktaş, M.B., Bircan, A. (2003). Effects of Atmospheric Sulphur Dioxide and Particulate Matter Concentrations on Emergency Room Admissions Due to Asthma in Ankara. Tüberküloz ve Toraks Dergisi 51(3): 231-238.
  4. Cliff, A.D., Ord, J.K. (1981). Spatial processes: Models and Applications. Pion Limited, London.
  5. Elliott, P., Wakefield, J.C., Best, N.G., Briggs, D.J. (2000). Spatial Epidemiology: Methods and Applications. Oxford University Press. Oxford.
  6. Fusco, D., Forastiere, F., Michelozzi, P., Spadea, T., Ostro, B., Arca, M., Perucci, C.A. (2001). Air Pollution and Hospital Admissions for Respiratory Conditions in Rome, Italy. Eur Respir J 17: 1143–1150.
  7. Gökbel, H., Uzun, K. (1995). Hava Kirliliğinin Solunum Fonksiyonlarına Etkileri. Ekoloji Çevre Dergisi 15: 4-5.
  8. İbret, B.Ü., Aydınözü, D. (2009). Şehirleşmede Yanlış Yer Seçiminin Hava Kirliliği Üzerine Olan Etkisine Bir Örnek: Kastamonu Şehri. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Coğrafya Dergisi 18: 71-88.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Human Geography

Journal Section

Research Article

Authors

Şermin Tağıl This is me

Serpil Menteşe This is me

Publication Date

June 1, 2012

Submission Date

September 27, 2011

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2012 Volume: 15 Number: 27

APA
Tağıl, Ş., & Menteşe, S. (2012). ZONGULDAK’TA HAVA KİRLİLİĞİ PM10 & SO2 İLE İLİŞKİLİ OLARAK SEÇİLMİŞ SOLUNUM YOLU HASTALIKLARININ ZAMANSAL VE MEKÂNSAL DEĞİŞİMİ. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(27), 3-18. https://izlik.org/JA59AZ57JW
AMA
1.Tağıl Ş, Menteşe S. ZONGULDAK’TA HAVA KİRLİLİĞİ PM10 & SO2 İLE İLİŞKİLİ OLARAK SEÇİLMİŞ SOLUNUM YOLU HASTALIKLARININ ZAMANSAL VE MEKÂNSAL DEĞİŞİMİ. BAUNSOBED. 2012;15(27):3-18. https://izlik.org/JA59AZ57JW
Chicago
Tağıl, Şermin, and Serpil Menteşe. 2012. “ZONGULDAK’TA HAVA KİRLİLİĞİ PM10 & SO2 İLE İLİŞKİLİ OLARAK SEÇİLMİŞ SOLUNUM YOLU HASTALIKLARININ ZAMANSAL VE MEKÂNSAL DEĞİŞİMİ”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 15 (27): 3-18. https://izlik.org/JA59AZ57JW.
EndNote
Tağıl Ş, Menteşe S (June 1, 2012) ZONGULDAK’TA HAVA KİRLİLİĞİ PM10 & SO2 İLE İLİŞKİLİ OLARAK SEÇİLMİŞ SOLUNUM YOLU HASTALIKLARININ ZAMANSAL VE MEKÂNSAL DEĞİŞİMİ. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 15 27 3–18.
IEEE
[1]Ş. Tağıl and S. Menteşe, “ZONGULDAK’TA HAVA KİRLİLİĞİ PM10 & SO2 İLE İLİŞKİLİ OLARAK SEÇİLMİŞ SOLUNUM YOLU HASTALIKLARININ ZAMANSAL VE MEKÂNSAL DEĞİŞİMİ”, BAUNSOBED, vol. 15, no. 27, pp. 3–18, June 2012, [Online]. Available: https://izlik.org/JA59AZ57JW
ISNAD
Tağıl, Şermin - Menteşe, Serpil. “ZONGULDAK’TA HAVA KİRLİLİĞİ PM10 & SO2 İLE İLİŞKİLİ OLARAK SEÇİLMİŞ SOLUNUM YOLU HASTALIKLARININ ZAMANSAL VE MEKÂNSAL DEĞİŞİMİ”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 15/27 (June 1, 2012): 3-18. https://izlik.org/JA59AZ57JW.
JAMA
1.Tağıl Ş, Menteşe S. ZONGULDAK’TA HAVA KİRLİLİĞİ PM10 & SO2 İLE İLİŞKİLİ OLARAK SEÇİLMİŞ SOLUNUM YOLU HASTALIKLARININ ZAMANSAL VE MEKÂNSAL DEĞİŞİMİ. BAUNSOBED. 2012;15:3–18.
MLA
Tağıl, Şermin, and Serpil Menteşe. “ZONGULDAK’TA HAVA KİRLİLİĞİ PM10 & SO2 İLE İLİŞKİLİ OLARAK SEÇİLMİŞ SOLUNUM YOLU HASTALIKLARININ ZAMANSAL VE MEKÂNSAL DEĞİŞİMİ”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 15, no. 27, June 2012, pp. 3-18, https://izlik.org/JA59AZ57JW.
Vancouver
1.Şermin Tağıl, Serpil Menteşe. ZONGULDAK’TA HAVA KİRLİLİĞİ PM10 & SO2 İLE İLİŞKİLİ OLARAK SEÇİLMİŞ SOLUNUM YOLU HASTALIKLARININ ZAMANSAL VE MEKÂNSAL DEĞİŞİMİ. BAUNSOBED [Internet]. 2012 Jun. 1;15(27):3-18. Available from: https://izlik.org/JA59AZ57JW

Baun SOBED