Research Article

Bitki Hastalıklarının Tespiti için Ön İşlemli Görsel Dönüştürücü Tabanlı bir Yaklaşım

Volume: 19 Number: 1 February 3, 2026
TR EN

Bitki Hastalıklarının Tespiti için Ön İşlemli Görsel Dönüştürücü Tabanlı bir Yaklaşım

Abstract

İnsanlığın ihtiyaç duyduğu gıda miktarı, dünya nüfusuna paralel olarak artmalıdır. Gıda yetiştiriciliğinin en önemli noktası sağlıklı yetişen bitkilerdir. Bu çalışma, tarımsal verimliliği ve sürdürülebilirliği artırmak için gerekli olan bitki hastalıklarının tespitinin kritik konusunu ele almaktadır. Çalışma, bitki hastalıklarını yüksek doğrulukla tespit etmek için derin öğrenme modelleri ve bölütlemeye dayalı Vision Transformer (Vit 16B) modeli ile birleştirilmiş görüntü işleme tekniklerini kullanan yeni bir yöntem sunmaktadır. Modelin akıllı tarımda uygulanması, daha iyi hastalık yönetimine ve ekonomik faydalar sağlayacağı ortaya koymuştur. Çalışmada aynı zamanda önerilen modelin performansını, 8 farklı derin öğrenme mimarileriyle karşılaştırarak önerilen modelin başarımı ortaya konmuştur. Önerilen model, derin öğrenme modellerinden daha iyi performans gösterdiği ve %99,87'lik etkileyici bir doğruluk elde edildiği saptanmıştır. Sonuçlar, her sınıf için hassasiyet, hatırlama ve F1 puanları gibi ayrıntılı ölçümlerle desteklenmiştir.

Keywords

References

  1. Eren, M. V., "Nüfus Artişi ile Kalkinma Arasindakİ İlişki: Sahra-Alti Afrika Ülkeleri Üzerine Ampirik Bir Analİz," Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, no. 27, 2020, pp. 141-158, doi: https://doi.org/10.18092/ulikidince.586948.
  2. Kılavuz, E. and Erdem, İ., "Dünyada tarım 4.0 uygulamaları ve Türk tarımının dönüşümü," Social Sciences, vol. 14, no. 4, 2019, pp. 133-157.
  3. Gövez, E., "Tarim Sektörüne Yenilikçi Bir Bakiş Açisi: Tarim 4.0," Sosyal Sorunlar (Teoriler, Politikalar, Uygulamalar), 2023, p. 87.
  4. Doğan, F. and Türkoğlu, İ., "Derin öğrenme modelleri ve uygulama alanlarına ilişkin bir derleme," Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, vol. 10, no. 2, 2019, pp. 409-445, doi: https://doi.org/10.24012/dumf.411130.
  5. Bayram, C. A., "The Effects of Mycorrhiza and Seaweed Applications on Seedling Growth Parameters: Tomato and Pepper," Communications in Soil Science and Plant Analysis, vol. 55, no. 10, 2024, pp. 1375-1389, doi: https://doi.org/10.1080/00103624.2024.2305844.
  6. YILDIZ, H., İlker, E., and YILDIRIM, A., "Bazı silajlık mısır (Zea mays) çeşit ve çeşit adaylarının verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi," Ziraat Fakültesi Dergisi, vol. 12, no. 2, 2017, pp. 81-89.
  7. Büyük, G., Bayram, C. A., İnan, M., and Kırpık, M., "The effect of organic and inorganic fertilizers on plant nutrient content and agronomic performance of stevia," Journal of Plant Nutrition, vol. 45, no. 15, 2022, pp. 2303-2314, doi: https://doi.org/10.1080/01904167.2022.2063739.
  8. Özdemir, R. and Demirbaş, N., "Meyve ve sebze üretiminde ortaya çıkan kayıplar üzerinde etkili olan faktörler: İzmir ili örneği," Mediterranean Agricultural Sciences, vol. 33, no. 1, 2020, pp. 85-91, doi: https://doi.org/10.29136/mediterranean.659011.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Information Systems Development Methodologies and Practice, Information Systems (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

February 3, 2026

Publication Date

February 3, 2026

Submission Date

February 15, 2025

Acceptance Date

November 26, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 19 Number: 1

APA
Doğan, F. (2026). Bitki Hastalıklarının Tespiti için Ön İşlemli Görsel Dönüştürücü Tabanlı bir Yaklaşım. Bilgisayar Bilimleri Ve Mühendisliği Dergisi, 19(1), 10-23. https://doi.org/10.54525/bbmd.1640557
AMA
1.Doğan F. Bitki Hastalıklarının Tespiti için Ön İşlemli Görsel Dönüştürücü Tabanlı bir Yaklaşım. Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi. 2026;19(1):10-23. doi:10.54525/bbmd.1640557
Chicago
Doğan, Ferdi. 2026. “Bitki Hastalıklarının Tespiti Için Ön İşlemli Görsel Dönüştürücü Tabanlı Bir Yaklaşım”. Bilgisayar Bilimleri Ve Mühendisliği Dergisi 19 (1): 10-23. https://doi.org/10.54525/bbmd.1640557.
EndNote
Doğan F (June 1, 2026) Bitki Hastalıklarının Tespiti için Ön İşlemli Görsel Dönüştürücü Tabanlı bir Yaklaşım. Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi 19 1 10–23.
IEEE
[1]F. Doğan, “Bitki Hastalıklarının Tespiti için Ön İşlemli Görsel Dönüştürücü Tabanlı bir Yaklaşım”, Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi, vol. 19, no. 1, pp. 10–23, June 2026, doi: 10.54525/bbmd.1640557.
ISNAD
Doğan, Ferdi. “Bitki Hastalıklarının Tespiti Için Ön İşlemli Görsel Dönüştürücü Tabanlı Bir Yaklaşım”. Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi 19/1 (June 1, 2026): 10-23. https://doi.org/10.54525/bbmd.1640557.
JAMA
1.Doğan F. Bitki Hastalıklarının Tespiti için Ön İşlemli Görsel Dönüştürücü Tabanlı bir Yaklaşım. Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi. 2026;19:10–23.
MLA
Doğan, Ferdi. “Bitki Hastalıklarının Tespiti Için Ön İşlemli Görsel Dönüştürücü Tabanlı Bir Yaklaşım”. Bilgisayar Bilimleri Ve Mühendisliği Dergisi, vol. 19, no. 1, June 2026, pp. 10-23, doi:10.54525/bbmd.1640557.
Vancouver
1.Ferdi Doğan. Bitki Hastalıklarının Tespiti için Ön İşlemli Görsel Dönüştürücü Tabanlı bir Yaklaşım. Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi. 2026 Jun. 1;19(1):10-23. doi:10.54525/bbmd.1640557