TR
EN
Optimize Edilmiş Yapay Sinir Ağı Modeli ile Anemi Türlerinin Çoklu Sınıflandırılması
Abstract
Bu çalışmada, yapay sinir ağı (ANN) kullanılarak normositik hipokromik anemi (NHA), normositik normokromik anemi (NNA), demir eksikliği anemisi (IDA) ve sağlıklı vakaları ayırt etmek için kapsamlı bir sınıflandırma modeli geliştirilmiştir. İlk olarak, eksik, hatalı ve yinelenen kayıtlar ortadan kaldırılarak veri ön işleme gerçekleştirildi ve veri kümesi boyutu 10.733'ten 1.033 örneğe indirildi. Isolation Forest algoritması ile aykırı değer tespiti gerçekleştirildi ve 966 temiz örnek elde edildi. Ardından, Robust Scaler yöntemi kullanılarak veri normalizasyonu uygulandı. Bir giriş katmanı, dört gizli katman ve bir çıkış katmanına sahip bir ANN modeli, Optuna hiperparametre optimizasyonu ile optimize edildi. Önerilen model %95,36 doğruluk, %95,39 F1 puanı ve 93,71 Matthews Korelasyon Katsayısı (MCC) elde etti. Ayrıca, model hem PR AUC (%99,26) hem de ROC AUC (%99,71) altında yüksek alan puanları elde ederek güçlü sınıflandırma yeteneğini doğruladı. Farklı anemi türleri arasında modelin etkinliğini değerlendirmek için sınıf bazında performans da analiz edildi. Ek olarak, ANN performansını etkileyen en etkili özellikleri belirlemek için Permütasyon Özellik Önem analizi kullanıldı. Son olarak, önerilen yaklaşımın pratik kullanılabilirliğini göstermek için web tabanlı bir uygulama geliştirildi ve kullanıma sunuldu. Sonuçlar, önerilen ANN çerçevesinin anemi alt tiplerinin sınıflandırılması için sağlam ve doğru bir çözüm sağladığını ve klinik karar destek sistemlerine etkili bir şekilde entegre edilebileceğini göstermektedir.
Keywords
Ethical Statement
An Ethics Committee or Ethics Statement is required for this study.
References
- Yaswanth, M. Prasad, R. G. S. Mahesh, P. Mudgal, H. ve Chawla, P. “Predictive Modelling of Anaemia Using Clinical and Laboratory Data,” in 2024 2nd International Conference on Advances in Computation, Communication and Information Technology (ICAICCIT), IEEE, 2024, pp. 906–911. doi: 10.1109/ICAICCIT64383.2024.10912219.
- Hong, J. S. Loy, G. Sivaharan, A. Sillito, S. Nandhra, S. ve El-Sayed, T. “Anaemia Prevalence, Characterisation, and Clinical Impact in Intermittent Claudication.” 2025.
- Jaher, S. Elglali, B. Sammat, L. ve Saed, S. “Prevalence of Anemia in Chronic Kidney Disease (CKD) Patients on Conservative Treatment in Benghazi- 2022,” Sci. J. Univ. Benghazi, vol. 35, no. 2, Dec. 2022, doi: 10.37376/sjuob.v35i2.3816.
- Purvi, C. ve ark., “CKD-Induced Anemia Revisited: Interplay of inflammation, Iron, and Novel Therapies,” Int. J. Res. Pharmacol. Pharmacother., vol. 14, no. 3, pp. 269–276, Jul. 2025, doi: 10.61096/ijrpp.v14.iss3.2025.269-276.
- Reddy,K.S. Mazher,N. Katun, H. ve Saadhana K., “Clinicopathological Profiles of Anemia in Children of 6 Months to 17 Years Age,” IAR J. Med. Surg. Res., vol. 3, no. 6, pp. 11–14, Dec. 2022, doi: 10.47310/iarjmsr.2022.V03i06.03.
- Yıldız, T.K. Yurtay, N. ve Öneç, B. “Classifying anemia types using artificial learning methods,” Eng. Sci. Technol. an Int. J., vol. 24, no. 1, pp. 50–70, Feb. 2021, doi: 10.1016/j.jestch.2020.12.003.
- Pullakhandam S. ve S. McRoy, “Classification and Explanation of Iron Deficiency Anemia from Complete Blood Count Data Using Machine Learning,” BioMedInformatics, vol. 4, no. 1, pp. 661–672, Mar. 2024, doi: 10.3390/biomedinformatics4010036.
- Zemariam A. B. ve ark., “Employing supervised machine learning algorithms for classification and prediction of anemia among youth girls in Ethiopia,” Sci. Rep., vol. 14, no. 1, p. 9080, Apr. 2024, doi: 10.1038/s41598-024-60027-4.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Information Systems (Other)
Journal Section
Research Article
Early Pub Date
February 6, 2026
Publication Date
February 6, 2026
Submission Date
September 13, 2025
Acceptance Date
December 31, 2025
Published in Issue
Year 2026 Volume: 19 Number: 1
APA
Bal, F., & Albayrak, A. (2026). Optimize Edilmiş Yapay Sinir Ağı Modeli ile Anemi Türlerinin Çoklu Sınıflandırılması. Bilgisayar Bilimleri Ve Mühendisliği Dergisi, 19(1), 95-106. https://doi.org/10.54525/bbmd.1783206
AMA
1.Bal F, Albayrak A. Optimize Edilmiş Yapay Sinir Ağı Modeli ile Anemi Türlerinin Çoklu Sınıflandırılması. Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi. 2026;19(1):95-106. doi:10.54525/bbmd.1783206
Chicago
Bal, Fatih, and Ayça Albayrak. 2026. “Optimize Edilmiş Yapay Sinir Ağı Modeli Ile Anemi Türlerinin Çoklu Sınıflandırılması”. Bilgisayar Bilimleri Ve Mühendisliği Dergisi 19 (1): 95-106. https://doi.org/10.54525/bbmd.1783206.
EndNote
Bal F, Albayrak A (June 1, 2026) Optimize Edilmiş Yapay Sinir Ağı Modeli ile Anemi Türlerinin Çoklu Sınıflandırılması. Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi 19 1 95–106.
IEEE
[1]F. Bal and A. Albayrak, “Optimize Edilmiş Yapay Sinir Ağı Modeli ile Anemi Türlerinin Çoklu Sınıflandırılması”, Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi, vol. 19, no. 1, pp. 95–106, June 2026, doi: 10.54525/bbmd.1783206.
ISNAD
Bal, Fatih - Albayrak, Ayça. “Optimize Edilmiş Yapay Sinir Ağı Modeli Ile Anemi Türlerinin Çoklu Sınıflandırılması”. Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi 19/1 (June 1, 2026): 95-106. https://doi.org/10.54525/bbmd.1783206.
JAMA
1.Bal F, Albayrak A. Optimize Edilmiş Yapay Sinir Ağı Modeli ile Anemi Türlerinin Çoklu Sınıflandırılması. Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi. 2026;19:95–106.
MLA
Bal, Fatih, and Ayça Albayrak. “Optimize Edilmiş Yapay Sinir Ağı Modeli Ile Anemi Türlerinin Çoklu Sınıflandırılması”. Bilgisayar Bilimleri Ve Mühendisliği Dergisi, vol. 19, no. 1, June 2026, pp. 95-106, doi:10.54525/bbmd.1783206.
Vancouver
1.Fatih Bal, Ayça Albayrak. Optimize Edilmiş Yapay Sinir Ağı Modeli ile Anemi Türlerinin Çoklu Sınıflandırılması. Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi. 2026 Jun. 1;19(1):95-106. doi:10.54525/bbmd.1783206