Bazı Tritikale (xTriticosecale Wittmack) Genotiplerinin Kardeş Başaklardaki Tanelerin Fiziksel ve Kalite Özelliklerine Azot Oranlarının Etkileri
Öz
Tahıllarda kardeşler tohum verimine
önemli katkı sağlayan kısımdır. Tahıllarda birden fazla sap/kardeş oluşur ve
her sap/kardeşin ayrı kökü ve farklı tane özelliklerine sahip başağı bulunur. Bu
çalışmada, altı farklı tritikale çeşidi (Tatlıcak-97, Melez- 2001, Mikham-2002,
Karma- 2000, Samur Sortu, Presto) ve beş tritikale hattı (TVD-3, TVD-4, TVD-9,
TVD-17 ve TVD-25) kullanılarak dört azot dozunun (0, 4, 8, 16 N kg/da) kardeşlerin başak tanelerinin fiziki özellikleri (en, boy ve kalınlık), bin tane ağırlığı
ve verimine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Azot dozu, tritikale genotiplerinin
tane eni, tane kalınlığı, tane boyu ve tane verimi özelliklerinde önemli etkisi
belirlenirken, bin tane ağırlığı özelliğinde önemsiz bulunmuştur. Tane eni,
tane boyu ve bin tane ağırlığı özelliklerinde azot x kardeş interaksiyonu
önemsiz olurken, tane kalınlığı önemli bulunmuştur. Tritikale genotiplerinin
birinci kardeşteki başakların tane fiziki özellikleri ve bin tane ağırlığının
ikinci kardeşe göre daha yüksek değerlere sahip olduğu ve azot uygulamasının
birinci kardeşte tane kalınlığını arttırdığı sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Azot,bin tane ağırlığı,kardeşlenme,tane kalınlığı,tane eni,tritikale
Kaynakça
- Alzueta, I, Abeledo, L. G., Mignone, C. M., Miralles, D. J. (2012). Differences between wheat and barley in leaf and tillering coordination under contrasting nitrogen and sulfur conditions. Eur J Agron 41(1):92–102.
- Bağcı, S. A., Tulukçu, E., Çeri, S., Ekiz, H. (1999). Tritikale: İnsan ve hayvan beslenmesi için geliştirilmiş alternatif bir bitki. Orta Anadolu’da Hububat Tarımının Sorunları ve Çözüm Yolları Sempozyumu, 126-132. Konya.
- Behl, R. K., Singh, V. D., Yadava, R. K., Jatasra, D. S. (1983). Correlations and path coefficent analysis in hexaploid triticale (Triticale hexapolide Lart.). Hayrana Agricultural University, Journal of Research, 13 (2), 291–294.
- Cauderon, Y., Bernard, M. (1980). Yield imprevoment from (8x x 6x) crosses and genetic and cytoplasmic diversification to triticale. Hd. Roslin Aklim, Nasien, 24 (4), 329–338.
- Deiss, L., Moraes, A., Pelissari, A., Neto, F. S., Oliveira, E. B., Silva, V. P. (2014). Oat tillering and tiller traits under different nitrogen levels in an eucalyptus agroforestry system in subtropical Brazil. Ciencia Rural 44:71–78.
- Demir, İ., Kaya, D. A. (1996). Bazı buğday ve tritikale genotiplerinde tane verimi için stabilite analizleri. Ege Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi, Cilt 33, Sayı-1, 25-32 s.
- Deng, F., Wang, L., Ren, W. J., Mei, X. F., Li, S. X. (2015). Optimized nitrogen managements and polyaspartic acid urea improved dry matter production and yield of indica hybrid rice. Soil & Tillage Research 145:1–9.
- Fischer, R. A., Howe, G. N., Ibrahim, Z. (1993). Irrigated spring wheat and timing andamount of nitrogen fertilizer. I. Grain yield and protein content. Field Crops Research 33, 37–56. Genç, İ., Özer, S., Özkan, H., Yağbasanlar, T., Kala, O., Toklu, F., Altan, A. (1997). Bazı ekmeklik bugday ve tritikale hatlarının bazı fiziksel, kimyasal ve teknolojik özelliklerinin saptanması üzerinde bir arastırma. Türkiye II. Tarla Bitkileri Kongresi, Samsun, 550-552 s.
- Ghaderi, A., Everson, E. H., Yamazaki, W. T. (1971). Test weight in relation to the physical and quality characteristic of soft winter wheat. Crop Sci., 11, 515–518.
- Groos, C. G., Robert, N. R., Bervas, E. B., Charmet, G. C. (2003). Genetic analysis of grain protein-content, grain yield and thousand-kernel weight in bread wheat. Theor Appl Genet 106:1032–1040.