Review

Piyeten

Volume: 7 Number: 1 July 20, 2018
  • Kadir Sulu *
  • Fahrettin Alkan
TR EN

Piyeten

Abstract

Piyeten, başlıca etken Dichelobacter nodosus’un neden olduğu bulaşıcı bakteriyel bir ayak hastalığıdır. Piyetenin benign ve virülent olmak üzere başlıca iki klinik formu tanımlanmıştır. Hastalığın hafif formu olan benign piyeten, interdigital dokunun yangısı ve dejenerasyonu ile karakterizedir. Virülent piyeten ise tırnağın epitelyal dokusunun ciddi dejeneratif ve nekrotik hasarı ile karakterizedir. Bu formda bir veya birden fazla ayakta eksungulasyon görülebilir. Hastalığın şiddeti; D. nodosus suşunun virülensi, çevresel koşullar, çiftlik uygulamaları ve konak hayvanın duyarlılığı gibi çeşitli faktörlere bağlıdır. Piyeten, etkilenen koyunlarda şiddetli ağrı ve topallığa neden olur. Piyeten ve buna bağlı olarak gelişen topallıklar, koyun ve keçi yetiştiriciliğinin yaygın olduğu ülkelerde hayvan refahı ve ekonomik açıdan duyulan endişelerin ana sebebini oluşturmaktadır. Hastalık; yapağı veriminde azalmaya, kuzularda yetersiz büyümeye, koyunlarda fertilitenin düşmesine ve enfekte koyunların satış imkânının kısıtlanmasına neden olarak sürü verimliliği ve karlılık üzerinde çok büyük bir etkiye sahiptir. Piyeten ile mücadelede piyetenin çalışıldığı birçok bölgede hastalığın eradikasyonu ve yönetimi ile ilgili gelecek vadeden yeni yaklaşım stratejileri geliştirilebilir. Bu uygulamalar içerisinde; spesifik aşı geliştirme, Dichelobacter nodosus’un genetik yapısı ile ilgili önemli bilgiler edinme, çevreye özgü yeni yönetim stratejileri geliştirme, yeni genetik test yöntemleri geliştirme ve hastalığa dirençli hayvan elde etmeye yarayan ıslah çalışmaları sayılabilir. Bu derlemede koyunların önemli bir ayak hastalığı olan piyeten hakkında bilgi verilmiştir.

Keywords

References

  1. Abbott, K. A., Lewis, C. J. (2005). Current approaches to the management of ovine footrot. Veterinary Journal, 169, 1, 28-41.
  2. Alkan, F. (1998). Konya bölgesinde koyunlarda görülen Piyeten'in etiyolojisinde çinko ve bakırın rolü. Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, 76 s. Konya
  3. Alkan, F. (2017). Koyunlarda ayak hastalıkları ve genel yaklaşım. 3. Koyun-Keçi Sağlığı ve Yönetimi Kongresi, 23-32, Bursa
  4. Allworth, M. B. (2014). Challenges in ovine footrot control. Small Ruminant Research, 118 (1), 110-113.
  5. Angell, J., Duncan, J., Carter, S., Grove-White, D. (2014). Farmer reported prevalence and factors associated with contagious ovine digital dermatitis in Wales: a questionnaire of 511 sheep farmers. Preventive veterinary medicine, 113, 1, 132-138.
  6. Anonim, (2011). Farm Animal Welfare Council (FAWC). Opinion on lameness in sheep. http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20110405203111/http://www.fawc.org.uk/pdf/sheep-lameness-opinion-110328.pdf. (Erişim: 19.11.2017).
  7. Avki, S., Temizsoylu, D., Yiğitaslan, K. (2004). Burdur yöresi koyunlarında ayak hastalıklarının dağılımı ve çevresel faktörler yönünden değerlendirilmesi. Veteriner Cerrahi Dergisi, 10, 1-2, 5-12.
  8. Barwell, R., Eppleston, J., Watt, B., Dhand, N. K. (2015). Foot abscess in sheep: Evaluation of risk factors and management options. Preventive veterinary medicine, 122, 3, 325-331.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Review

Authors

Kadir Sulu * This is me
Türkiye

Fahrettin Alkan This is me
Türkiye

Publication Date

July 20, 2018

Submission Date

November 9, 2018

Acceptance Date

February 28, 2018

Published in Issue

Year 2018 Volume: 7 Number: 1

APA
Sulu, K., & Alkan, F. (2018). Piyeten. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi, 7(1), 18-32. https://izlik.org/JA42UJ53PC
AMA
1.Sulu K, Alkan F. Piyeten. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi. 2018;7(1):18-32. https://izlik.org/JA42UJ53PC
Chicago
Sulu, Kadir, and Fahrettin Alkan. 2018. “Piyeten”. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi 7 (1): 18-32. https://izlik.org/JA42UJ53PC.
EndNote
Sulu K, Alkan F (July 1, 2018) Piyeten. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi 7 1 18–32.
IEEE
[1]K. Sulu and F. Alkan, “Piyeten”, Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi, vol. 7, no. 1, pp. 18–32, July 2018, [Online]. Available: https://izlik.org/JA42UJ53PC
ISNAD
Sulu, Kadir - Alkan, Fahrettin. “Piyeten”. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi 7/1 (July 1, 2018): 18-32. https://izlik.org/JA42UJ53PC.
JAMA
1.Sulu K, Alkan F. Piyeten. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi. 2018;7:18–32.
MLA
Sulu, Kadir, and Fahrettin Alkan. “Piyeten”. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi, vol. 7, no. 1, July 2018, pp. 18-32, https://izlik.org/JA42UJ53PC.
Vancouver
1.Kadir Sulu, Fahrettin Alkan. Piyeten. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi [Internet]. 2018 Jul. 1;7(1):18-32. Available from: https://izlik.org/JA42UJ53PC