Derleme

Piyeten

Cilt: 7 Sayı: 1 20 Temmuz 2018
  • Kadir Sulu *
  • Fahrettin Alkan
PDF İndir
TR EN

Piyeten

Öz

Piyeten, başlıca etken Dichelobacter nodosus’un neden olduğu bulaşıcı bakteriyel bir ayak hastalığıdır. Piyetenin benign ve virülent olmak üzere başlıca iki klinik formu tanımlanmıştır. Hastalığın hafif formu olan benign piyeten, interdigital dokunun yangısı ve dejenerasyonu ile karakterizedir. Virülent piyeten ise tırnağın epitelyal dokusunun ciddi dejeneratif ve nekrotik hasarı ile karakterizedir. Bu formda bir veya birden fazla ayakta eksungulasyon görülebilir. Hastalığın şiddeti; D. nodosus suşunun virülensi, çevresel koşullar, çiftlik uygulamaları ve konak hayvanın duyarlılığı gibi çeşitli faktörlere bağlıdır. Piyeten, etkilenen koyunlarda şiddetli ağrı ve topallığa neden olur. Piyeten ve buna bağlı olarak gelişen topallıklar, koyun ve keçi yetiştiriciliğinin yaygın olduğu ülkelerde hayvan refahı ve ekonomik açıdan duyulan endişelerin ana sebebini oluşturmaktadır. Hastalık; yapağı veriminde azalmaya, kuzularda yetersiz büyümeye, koyunlarda fertilitenin düşmesine ve enfekte koyunların satış imkânının kısıtlanmasına neden olarak sürü verimliliği ve karlılık üzerinde çok büyük bir etkiye sahiptir. Piyeten ile mücadelede piyetenin çalışıldığı birçok bölgede hastalığın eradikasyonu ve yönetimi ile ilgili gelecek vadeden yeni yaklaşım stratejileri geliştirilebilir. Bu uygulamalar içerisinde; spesifik aşı geliştirme, Dichelobacter nodosus’un genetik yapısı ile ilgili önemli bilgiler edinme, çevreye özgü yeni yönetim stratejileri geliştirme, yeni genetik test yöntemleri geliştirme ve hastalığa dirençli hayvan elde etmeye yarayan ıslah çalışmaları sayılabilir. Bu derlemede koyunların önemli bir ayak hastalığı olan piyeten hakkında bilgi verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abbott, K. A., Lewis, C. J. (2005). Current approaches to the management of ovine footrot. Veterinary Journal, 169, 1, 28-41.
  2. Alkan, F. (1998). Konya bölgesinde koyunlarda görülen Piyeten'in etiyolojisinde çinko ve bakırın rolü. Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, 76 s. Konya
  3. Alkan, F. (2017). Koyunlarda ayak hastalıkları ve genel yaklaşım. 3. Koyun-Keçi Sağlığı ve Yönetimi Kongresi, 23-32, Bursa
  4. Allworth, M. B. (2014). Challenges in ovine footrot control. Small Ruminant Research, 118 (1), 110-113.
  5. Angell, J., Duncan, J., Carter, S., Grove-White, D. (2014). Farmer reported prevalence and factors associated with contagious ovine digital dermatitis in Wales: a questionnaire of 511 sheep farmers. Preventive veterinary medicine, 113, 1, 132-138.
  6. Anonim, (2011). Farm Animal Welfare Council (FAWC). Opinion on lameness in sheep. http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20110405203111/http://www.fawc.org.uk/pdf/sheep-lameness-opinion-110328.pdf. (Erişim: 19.11.2017).
  7. Avki, S., Temizsoylu, D., Yiğitaslan, K. (2004). Burdur yöresi koyunlarında ayak hastalıklarının dağılımı ve çevresel faktörler yönünden değerlendirilmesi. Veteriner Cerrahi Dergisi, 10, 1-2, 5-12.
  8. Barwell, R., Eppleston, J., Watt, B., Dhand, N. K. (2015). Foot abscess in sheep: Evaluation of risk factors and management options. Preventive veterinary medicine, 122, 3, 325-331.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Kadir Sulu * Bu kişi benim
Türkiye

Fahrettin Alkan Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

20 Temmuz 2018

Gönderilme Tarihi

9 Kasım 2018

Kabul Tarihi

28 Şubat 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Sulu, K., & Alkan, F. (2018). Piyeten. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi, 7(1), 18-32. https://izlik.org/JA42UJ53PC
AMA
1.Sulu K, Alkan F. Piyeten. Bahri Dağdaş Hayv. Arşt. Derg. 2018;7(1):18-32. https://izlik.org/JA42UJ53PC
Chicago
Sulu, Kadir, ve Fahrettin Alkan. 2018. “Piyeten”. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi 7 (1): 18-32. https://izlik.org/JA42UJ53PC.
EndNote
Sulu K, Alkan F (01 Temmuz 2018) Piyeten. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi 7 1 18–32.
IEEE
[1]K. Sulu ve F. Alkan, “Piyeten”, Bahri Dağdaş Hayv. Arşt. Derg., c. 7, sy 1, ss. 18–32, Tem. 2018, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA42UJ53PC
ISNAD
Sulu, Kadir - Alkan, Fahrettin. “Piyeten”. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi 7/1 (01 Temmuz 2018): 18-32. https://izlik.org/JA42UJ53PC.
JAMA
1.Sulu K, Alkan F. Piyeten. Bahri Dağdaş Hayv. Arşt. Derg. 2018;7:18–32.
MLA
Sulu, Kadir, ve Fahrettin Alkan. “Piyeten”. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi, c. 7, sy 1, Temmuz 2018, ss. 18-32, https://izlik.org/JA42UJ53PC.
Vancouver
1.Kadir Sulu, Fahrettin Alkan. Piyeten. Bahri Dağdaş Hayv. Arşt. Derg. [Internet]. 01 Temmuz 2018;7(1):18-32. Erişim adresi: https://izlik.org/JA42UJ53PC