Eğitim Alanında Sosyal Adalet Liderliği ile İlgili Tezlerin Sistematik Derlemesi

Year 2026, Volume: 21 Issue: 49, 410 - 423, 24.03.2026

Gülşah İmamoğlu Akman

https://doi.org/10.35675/befdergi.1611809

https://izlik.org/JA86HY29HN

Abstract

Bu araştırmada YÖKTEZ veri tabanında bulunan eğitim alanında sosyal adalet liderliği anahtar kelimesi ile taranan yüksek lisans ve doktora tezleri sistematik olarak incelenmiştir. Bu çerçevede 33 tezin değerlendirmeye uygun olduğu görülmüştür. Tezler yayımlanma yıllarına, türlerine, yöntemlerine, örneklemlerine, örneklem büyüklüklerine ve birlikte çalışıldığı değişkenlere göre çözümlenmiştir. Araştırmada eğitim alanında sosyal adalet liderliğinin son yıllarda yoğun bir akademik ilgi gördüğü tespit edilmiştir. Tezlerin çoğunluğunun yüksek lisans tezi olduğu ve nicel yöntemlerle betimlendiği göze çarpmıştır. Ayrıca sosyal adalet liderliğinin en çok öğretmenler örnekleminde araştırıldığı saptanmıştır. Son olarak sosyal adalet liderliğinin en sık sınıf liderliği, akademik başarı, işe yabancılaşma, iş doyumu, etik iklim ve okul iklimi ile olan ilişkilerinin incelendiği görülmüştür.

Keywords

Sosyal adalet liderliği , lisansüstü tez , sistematik derleme

Systematic Review of Theses on Social Justice Leadership in Education

https://izlik.org/JA86HY29HN

Abstract

In this study, master's and doctoral theses scanned with the keyword social justice leadership in the field of education in the YOKTEZ database were systematically examined. In this framework, 33 theses were found to be suitable for evaluation. The theses were analyzed according to their publication years, types, methods, samples, sample sizes and the variables studied together. In the study, it was determined that social justice leadership in the field of education has received intense academic interest in recent years. It was observed that the majority of the theses were master's theses and were described with quantitative methods. In addition, it was determined that social justice leadership was mostly researched in the sample of teachers. Finally, it was observed that social justice leadership was most frequently examined in relation to classroom leadership, academic achievement, alienation from work, job satisfaction, ethical climate and school climate.

Keywords

Social justice leadership , postgraduate thesis , systematic review

References

• Akman, Y. (2018). The investigation of the relationships between organisational justice, work motivation and teacher performance. Çukurova University Faculty of Education Journal, 47(1), 164-187. https://doi.org/10.14812/cuefd.371642.
• Akman, Y. (2020). The relationship between social justice leadership, trust in principals and student motivation. International Journal of Educational Methodology, 6(4), 775-788. https://doi.org/10.12973/ijem.6.4.775.
• Alkan, V. (2017). Bir sistematik derleme çalışması: Öğretmenlik uygulaması. Yıldız Journal of Educational Research, 2(1), 1-23.
• Arar, K., Beycioglu, K., & Oplatka, I. (2017). A cross-cultural analysis of educational leadership for social justice in Israel and Turkey: Meanings, actions and contexts. Compare: A Journal of Comparative and International Education, 47(2), 192-206. https://doi.org/10.1080/03057925.2016.1168283
• Arslan, İ. & Yüner, B. (2022). Scale of social justice leadership during distance education: a validity and reliability study. Academy Journal of Educational Sciences, 6(2), 77-84. http://dx.doi.org/10.31805/acjes.1170903.
• Ataç, İ., Yüksel, S., Dursun, İ. E., Özgenel, M. (2022). Türkiye’de öğretmenlerin örgütsel mutluluğu konulu lisansüstü tezlerin analizi (2000-2021): Bir sistematik derleme çalışması. EKEV Akademi Dergisi (92), 297-313. https://doi.org/10.17753/-sosekev.1107608.
• Atmaca, T. (2021). Eğitim eşitsizliklerinin sınıf içi pratiklere ve öğrencilerin gelişim alanlarına yansımaları. HAYEF: Journal of Education, 18(3), 353-384. https://doi.org/-10.5152/hayef.2021.21006.
• Bogotch, I. (2002). Educational leadership and social justice: practice into theory. Journal of School Leadership, 12(2), 138-156. https://doi.org/10.1177/105268460201200203.
• Bozkurt, B. (2018). Sosyal adalet liderliği ile yöneticiye bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki (Tez No. 503884) [Yayımlanmamış doktora tezi, Gaziantep Üniversitesi, Gaziantep]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
• Büyükgöze, H., Şayir, G., Gülcemal, E., & Kubilay, S. (2018). Sosyal adalet liderliği ile öğrenci bağlılığı ilişkisinin lise öğrencilerinin görüşlerine göre incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 47(2), 932-961. https://doi.org/10.14812/-cuefd.373808.
• Cevher, A.Y. & Yıldırım, S. (2020). Investigation of academic studies on learning styles: systematic review. HAYEF: Journal of Education, 17(1), 20-50. https://doi.org/10.5152/-hayef.2020.1922.
• Çınar, N. (2021). İyi bir sistematik derleme nasıl yazılmalı? Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(2), 310-314. https://doi.org/10.26453/otjhs.888569.
• Çobanoğlu, N. (2021). Okul müdürlerinin sosyal adalet liderliği ile öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme ve yöneticiye sadakat ilişkisinin incelenmesi. Journal of History School, 53, 2775-2799. https://doi.org/10.29228/joh.51078.
• Duran, V., & Aydın, E. (2024). Eğitimde yapay zekanın kapsamlı incelenmesi: Web of Science veri tabanı üzerinden bir AI destekli bibliyometrik analiz. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 11(104), 468–484. https://doi.org/-10.5281/zenodo.10737254.
• Eskici, M., & Çayak, S. (2017). Eğitim bilimleri anabilim dalında yapılan yüksek lisans tezlerine genel bir bakış. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1), 211-226.
• Gökdemir, F., & Dolgun, G. (2020). Writing material & method section in qualitative, quantitative, systematic review, meta-analysis, and meta-synthesis studies. Archives of Health Science and Research, 7(2), 189-195. https://doi.org/10.5152/-ArcHealthSciRes.2020.594665.
• Gören, S. Ç. (2019). Sosyal adalet liderliği, okul yaşam kalitesi ve okula aidiyet duygusu ilişkisi (Tez No. 577404) [Yayınlanmamış doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
• Gür, Z. B., ve Duman, S. N. (2024). Dijital okuryazarlık ile ilgili tezlerin sistematik derlemesi. Ulusal Eğitim Akademisi Dergisi (UEAD), 8(1), 126-137.
• İmamoğlu Akman, G. (2023). Akademik başarıya etki eden öğrenci ve okul düzeyli faktörlerin incelenmesi (Tez No. 779274) [Yayımlanmamış doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
• Karaçam, Z. (2013). Sistematik derleme metodolojisi: Sistematik derleme hazırlamak için bir rehber. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(1), 26-33.
• Kaymaz, A., & Atmaca, T. (2022). Eğitimde karşılaşılan çeşitli eşitsizliklerin ürettiği bazı pedagojik sonuçlar ve sınıf ortamına etkileri. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(3), 1870-1897. https://doi.org/10.17679/inuefd.1169970.
• Keskin, Ü. (2022). Öğretmenlik mesleğinin feminizasyonunun sosyal adalet liderliği ve olgunluk kuramı bağlamında incelenmesi üzerine bir araştırma. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram ve Uygulama, 5(1), 25-39. https://doi.org/-10.52848/ijls.1052546.
• Marshall, C., & Oliva, M. (2006). Leadership for social justice: Making revolutions in education. Pearson Education.
• Northouse, P. G. (2018). Leadership: Theory and practice. Sage.
• Oplatka, I. (2010). The place of “social justice” in the field of educational administration: A journal based historical overview of emergent area of study. In I. Bogotch & C. M. Shields (Eds.), International handbook of educational leadership and social (in) justice (pp. 15-36). Springer.
• Özdemir, M., & Kütküt, B. (2015). Sosyal adalet liderliği ölçeği’nin (SALÖ) geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(3), 201-218.
• Özdemir, M. (2017). Sosyal adalet liderliği okula yönelik tutum ve okul bağlılığı arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 42(127), 267-281.
• Özdemir, M., & Pektaş, V. (2017). Sosyal adalet liderliği ve okul akademik liderliği ilişkisinin öğretmen görüşlerine göre incelenmesi. Ege Eğitim Dergisi, 18(2), 576-601. https://doi.org/10.12984/egeefd.328458.
• Theoharis, G. (2007). Social justice educational leaders and resistance: Toward a theory of social justice leadership. Educational Administration Quarterly, 43(2), 221-258. https://doi.org/10.1177/0013161X06293717.
• Theoharis, G. (2008). Woven in deeply: Identity and leadership of urban social justice principals. Education and Urban Society, 41(1), 3-25. https://doi.org/10.1177/-0013124508321372.
• Yeşil, E., & Sincar, M. (2021). Eğitimde sosyal adalet liderliği üzerine bir inceleme. Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi, 8(1), 288-296. https://doi.org/10.31455/asya.1579145.
• Yıldırım Polat, S. N., & Gürsoy, G. (2023). Fen eğitiminde okul dışı öğrenme ortamına ilişkin yapılan tezlerin sistematik derlemesi. İnformal Ortamlarda Araştırmalar Dergisi, 8(1), 1-20.
• Yılmaz, K. (2021). Sosyal bilimlerde ve eğitim bilimlerinde sistematik derleme, meta değerlendirme ve bibliyometrik analizler. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(2), 1457-1490. https://doi.org/10.33206/mjss.791537.
• Zhang, Y., Goddard, J. T., & Jakubiec, B. A. E. (2018). Social justice leadership in education: A suggested questionnaire. Research in Educational Administration and Leadership, 3(1), 53-86. https://doi.org/10.30828/real/2018.1.3