6. Sınıf Öğrencilerinin Problem Kurma Becerilerinin Gelişiminde Animasyon Destekli Problem Kurma Eğitiminin Rolü

Abstract

Bu çalışmanın amacı, kesirler konusuna yönelik hazırlanan bilgisayar animasyonlarının 6. sınıf öğrencilerinin problem kurma becerilerine etkisini ve animasyonlara ilişkin görüşlerini incelemektir. 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Kars ilinde bir ortaokulda yürütülen araştırma, 12 öğrenciyle nitel durum çalışması olarak gerçekleştirilmiştir. Veriler, uygulama öncesi 4, uygulama sırasında 4 ve uygulama sonrası 2 olmak üzere toplam 10 yarı yapılandırılmış senaryo ile toplanmış; süreç sonunda yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Veriler betimsel analiz ve içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular, animasyon destekli eğitim öncesi öğrencilerin problem kurmakta zorlandığını, süreçte kurulan problemlerin niteliğinin arttığını ve uygulama sonunda nitelikli problemler oluşturduklarını göstermiştir. Öğrenciler animasyonları eğlenceli, dikkat çekici ve somutlaştırıcı bulmuş; motivasyonlarını ve kavramsal anlayışlarını geliştirdiğini ifade etmiştir.

Keywords

• bilgisayar animasyonu
• kesirler
• problem kurma

The Role of Animation-Supported Teaching on 6th Graders’ Problem-Posing Skills

Abstract

This study aims to examine the impact of computer animations on 6th-grade students’ problem-posing skills in the topic of fractions, as well as their views on animation use. Conducted in the 2022–2023 academic year at a middle school in Kars, the research involved 12 students and adopted a qualitative case study design. Data were collected through 10 semi-structured scenarios (4 before, 4 during, and 2 after the animation-based activities) and post-implementation interviews. Descriptive and content analysis methods were used to analyze the data. Findings showed that students initially struggled to pose problems, but the quality of their problems improved during the process, and more qualified problems were created by the end. Students described animations as enjoyable, engaging, and helpful in visualizing concepts, and noted that animations supported their motivation and conceptual understanding.

Keywords

• Computer animation
• fractions
• problem posing

References

1. Abu-Elwan, R. (2002). Effectiveness of problem posing strategies on prospective mathematics teachers’ problem solving performance. Journal of Science and Mathematics Education in S.E. Asia, 25(1), 56-69.
2. Akdoğan, E. (2019). Animasyon destekli fen bilimleri dersinin beşinci sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına ve öğrenilen bilgilerin kalıcılığına etkisi: “Maddenin değişimi ünitesi örneği” (Tez No. 590600) [Yüksek lisans tezi, Ömer Halisdemir Üniversitesi-Niğde]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
3. Arıkan, E. E., & Ünal, H. (2013). İlköğretim 2. sınıf öğrencilerinin matematiksel problem kurma becerilerinin incelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 305-325.
4. Atalay, Ö. (2017). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin kesirler konusunda bilgisayar animasyonları yardımıyla problem kurma becerilerinin incelenmesi (Tez No. 470516) [Yüksek lisans tezi, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi-Rize]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
5. Atalay, Ö., & Güveli, E. (2017). Examination of problem posing abilities using computer animations on fractions in the 4th grade students. Adıyaman University Journal of Educational Sciences, 7(2), 192-220. https://doi.org/10.17984/adyuebd.338003
6. Aygün, D., Karadeniz, M. H., & Bütüner, S. Ö. (2020). Kavram karikatürü uygulamalarının 5. sınıf öğrencilerinin matematiksel sembol, terim/kavram kullanımına yansımaları. International Journal of Educational Studies in Mathematics, 7(3), 151-172. https://-doi.org/10.17278/ijesim.749497
7. Ayvaz, Ü. (2019). Problem kurma temelli etkinliklerle özel yetenekli öğrencilerin matematiksel yaratıcılıklarının geliştirilmesi üzerine bir eylem araştırması (Tez No. 593298) [Doktora tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi-Bolu]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
8. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır?. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. https://doi.org/-10.31592/aeusbed.598299

9. Baumann, L., & Rott, B. (2022). The process of problem posing: Development of a descriptive phase model of problem posing. Educational Studies in Mathematics, 110(2), 251-269.
10. Baykul, Y. (2014). İlköğretimde matematik öğretimi (6-8. sınıflar) (9. baskı). Pegem Akademi.
11. Brown, S. I., & Walter, M. I. (2005). The art of problem posing (3rd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
12. Cai, J. (2003). Singaporean students' mathematical thinking in problem solving and problem posing: an exploratory study. International Journal of Mathematical Education in Science and Technology, 34(5), 719-737.
13. Cai, J., & Hwang, S. (2020). Learning to teach mathematics through problem posing: Theoretical considerations, methodology, and directions for future research. International Journal of Educational Research, 102, 101391.
14. Cai, J., Hwang, S., Jiang, C., & Silber, S. (2015). Problem posing research in mathematics: Some answered & unanswered questions. In F. M. Singer, N. Ellerton, & J. Cai (Eds.), Mathematical problem posing: From research to effective practice (pp. 3–34). Springer.
15. Cai, J., Moyer, J. C., Wang, N., Hwang, S., Nie, B., & Garber, T. (2013). Mathematical problem posing as a measure of curricular effect on students' learning. Educational Studies in Mathematics, 83(1), 57-69. https://doi.org/10.1007/s10649-012-9429-3
16. Chen, L., Van Dooren, W., & Verschaffel, L. (2015). Enhancing the development of Chinese fifth-graders’ problem-posing and problem-solving abilities, beliefs, and attitudes: A design experiment. In F. M. Singer, N. F. Ellerton, & J. Cai (Eds.), Mathematical problem posing: From research to effective practice (pp. 309-329). Springer.
17. Chmiliar, L. (2010). Multiple-case designs. In A. J. Mills, G. Durepos, & E. Wiebe (Eds.), Encyclopedia of case study research (pp. 582-583). Sage.
18. Creswell, J. W. (2013). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage.
19. Çarkcı, İ. (2016). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin farklı problem kurma durumlarına yönelik ortaya koydukları problemlerin incelenmesi (Tez No. 450070) [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi-Ankara]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
20. Çetinkaya, B., & Soybaş, D. (2018). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin problem kurma çalışmalarının incelenmesi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 11(1), 169-200. http://-dx.doi.org/10.30831/akukeg.333757
21. Çomarlı, S. K. (2018). Ortaokul matematik öğretmenlerinin veri işleme öğrenme alanına ilişkin problem kurma becerilerinin incelenmesi (Tez No. 525365) [Yüksek lisans tezi, Bartın Üniversitesi-Bartın]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
22. Ergin, A., & Türnüklü, E. (2019). 7. sınıf öğrencilerinin kurdukları geometri problemlerinde yaratıcılıklarının incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 8(1), 27-38.
23. Genç, M. (2013). Animasyonla eğitimin öğretmen adaylarının biyoloji tutumuna etkisi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(7), 47-61.
24. Işık, C., & Kar, T. (2012). 7. sınıf öğrencilerinin kesirlerde toplama işlemine kurdukları problemlerin analizi. İlköğretim Online, 11(4), 1021-1035.
25. Kar, T. (2023). Matematiksel problem kurmanın doğası, amacı ve önemi. K. Özgen, T. Kar, S. Çenberci & Y. Zengin (Ed.), Matematikte problem çözme ve problem kurma (3. Baskı) içinde (ss. 243-261). Pegem Akademi.
26. Kar, T., & Işık, C. (2012). İlköğretim matematik öğretmenlerinin kesirlerde toplama işleminde problem kurmayı kullanmaya ilişkin görüşleri. Cumhuriyet International Journal of Education, 2(1), 27-46.
27. Karahan Doğuz, G., & Genç, M. (2023). Sekizinci sınıf öğrencilerinin yüzdeler konusunda problem kurma becerilerinin incelenmesi. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 13(1), 79-117. https://doi.org/10.18039/ajesi.1122999
28. Karakış, H. (2014). İlköğretim 4. sınıf “Kesirler” ünitesi için geliştirilen bilgisayar etkinliklerinin öğrenci başarı ve tutumuna etkisi (Tez No. 373222) [Yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi-Balıkesir]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
29. Kilpatrick, J. (1987). Problem formulating: Where do good problems come from? In A. H. Schoenfeld (Ed.), Cognitive science and mathematics education (pp. 123-147). Lawrence Erlbaum Associates.
30. Kopparla, M., Bicer, A., Vela, K., Lee, Y., Bevan, D., Kwon, H., ... & Capraro, R. M. (2019). The effects of problem-posing intervention types on elementary students’ problem-solving. Educational Studies, 45(6), 708-725. https://doi.org/10.1080/03055698.2018.1509785
31. Korkmaz, E., & Gür, H. (2006). Öğretmen adaylarının problem kurma becerilerinin belirlenmesi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(1), 65-74.
32. Lee, H., & Cho, Y. (2007). Factors affecting problem finding depending on degree of structure of problem situation. The Journal of Educational Research, 101(2), 113-123.
33. Lehane, P., Scully, D., & O'Leary, M. (2024). Why multimedia might matter: The impact of animations & images on item performance & test‐taker behaviour. British Journal of Educational Technology, 55(1), 398-416. https://doi.org/10.1111/bjet.13369
34. Mayer, R. E., & Fiorella, L. (2014). 12 principles for reducing extraneous processing in multimedia learning: Coherence, signaling, redundancy, spatial contiguity, and temporal contiguity principles. In R. E. Mayer (Ed.), The Cambridge handbook of multimedia learning (2nd ed., pp. 279-315). Cambridge University Press.
35. Merriam, S. B. (2018). Nitel araştırmalarda geçerlik, güvenirlik ve etik (3. Baskı). (S. Turan Çev.). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber içinde (ss. 199-228). Nobel Yayıncılık.
36. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Nitel veri analizi (S. Akbaba Altun & A. Ersoy, Çev.). Pegem Akademi.
37. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018). Matematik dersi öğretim programı (İlkokul ve ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Millî Eğitim Bakanlığı.
38. Örnek, T., & Soylu, Y. (2021). Problem kurma becerisini geliştirmek için tasarlanan problem kurma öğrenme modelinin değerlendirilmesi. Journal of Computer and Education Research, 9(18), 929-960. https://doi.org/10.18009/jcer.949572
39. Özgen, K., Aydın, M., Geçici, M. E., & Bayram, B. (2017). Sekizinci sınıf öğrencilerinin problem kurma becerilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Türk Bilgisayar ve Matematik Eğitimi Dergisi, 8(2), 218-243. https://doi.org/10.16949/turkbilmat.322660
40. Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods: Integrating theory & practice (4th ed.). SAGE.
41. Pesen, C. (2008). Kesirlerin sayı doğrusu üzerindeki gösteriminde öğrencilerin öğrenme güçlükleri ve kavram yanılgıları. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(15), 157-168.
42. Petkova, M., & Velikova, E. (2015). Mathematical problem posing on the basis of the GeoGebra multiplatform. Proceedings of the Annual Conference RU & SU: 70 Years of Traditions and Innovations, 54(6.4), 28-39. University of Ruse Publishing.
43. Robson, C & McCartan, K. (2022). Gerçek dünya araştırması (3. Baskı). (Ş. Çınkır-N. Demirkasımoğlu, Çev.). Anı Yayıncılık.
44. Salim, K., & Tiawa, D. H. (2015). The student's perceptions of learning mathematics using flash animation secondary school in Indonesia. Journal of Education & Practice, 6(34), 76-80.
45. Silver, E. A., & Cai, J. (2005). Assessing students’mathematical problem posing. Teaching Children Mathematics, 12(3), 129-135. https://doi.org/10.5951/TCM.12.3.0129
46. Silver, E. A. (1994). On mathematical problem posing. For the Learning of Mathematics, 14(1), 19-28.
47. Silver, E. A., & Cai, J, (1996). An analysis of arithmetic problem posing by middle school students. Journal for Research in Mathematics Education, 27, 521-539.
48. Stoyanova, E., & Ellerton, N. F. (1996). A framework for research into students’ problem posing in school mathematics. Technology in mathematics education, 4(7), 518-525.
49. Sung, H. Y., Hwang, G. J., & Chang, Y. C. (2016). Development of a mobile learning system based on a collaborative problem-posing strategy. Interactive Learning Environments, 24(3), 456-471. https://doi.org/10.1080/10494820.2013.867889
50. Sung, H. Y., Hwang, G. J., & Chen, S. F. (2018). Effects of embedding a problem-posing-based learning guiding strategy into interactive e-books on students’ learning performance & higher order thinking tendency. Interactive Learning Environments, 27(3), 389-401. https://doi.org/10.1080/10494820.2018.1474235
51. Taylor, M., Pountney, D., & Malabar, I. (2007). Animation as an aid for the teaching of mathematical concepts. Journal of Further & Higher Education, 31(3), 249-261.
52. Van De Walle, J. A., Karp, K. S., & Bay-Williams, J. M. (2014). İlkokul ve ortaokul matematiği: Gelişimsel yaklaşımla öğretim. Nobel Akademik Yayıncılık.
53. Xie, J., & Masingila, J. O. (2017). Examining interactions between problem posing and problem solving with prospective primary teachers: A case of using fractions. Educational Studies in Mathematics, 96, 101-118.
54. Yiğit, Ö., & İpek, J. (2015). 4. sınıf kesir öğretiminde bilgisayar destekli öğretimin öğrencilerin başarı düzeyine etkisi. Ege Eğitim Dergisi, 16(1), 56-80. https://doi.org/-10.12984/eed.77894
55. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
56. Yıldız, Z. (2014). Matematikte problem kurma çalışmalarının öğretmen adaylarının problem kurma becerilerine ve üstbilişsel farkındalık düzeylerine etkisi (Tez No. 381746) [Doktora tezi, Marmara Üniversitesi-İstanbul]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.