Research Article

Z Kuşağında Kariyer Uyumunu Etkileyen Kariyerle İlişkili Değişkenler: Bir Yapısal Model

Volume: 21 Number: 51 September 26, 2026
EN TR

Z Kuşağında Kariyer Uyumunu Etkileyen Kariyerle İlişkili Değişkenler: Bir Yapısal Model

Abstract

Bu araştırmanın amacı, üniversiteden çalışma yaşamına geçiş sürecindeki Z kuşağında kariyer kararı verme yetkinliği ile kariyer uyumu ve kariyer iyimserliği arasındaki ilişkide kariyer gelişim ihtiyaçlarının aracılık rolünü incelemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmış ve değişkenler arasındaki doğrudan ve dolaylı ilişkiler yapısal eşitlik modellemesi ile test edilmiştir. Bu amaçla 359’u (%77.5) kadın, 104’ü (%22.5) erkek olmak üzere toplam 463 üniversite öğrencisinden Kariyer Kararı Verme Yetkinliği Ölçeği, Kariyer Gelişimi İhtiyaçları Anketi ve Kariyer Uyumu ve İyimserliği Ölçeği aracılığı ile toplanmıştır. Analizler sonucunda kariyer kararı vermeye yetkinlik ile kariyer gelişim ihtiyaçlarının kariyer uyumu ve iyimserliği ile doğrudan ilişkili olduğu görülmüştür. Ayrıca kariyer gelişim ihtiyaçlarının kariyer kararı vermeye yetkinlik ile kariyer uyumu arasındaki ilişkide kısmi aracı rolünü üstlendiği görülmüştür. Dolayısıyla işe geçiş döneminde olan Z kuşağının kariyer kararı verme yetkinliklerini artıran, kariyer gelişim ihtiyaçlarının saptanmasına ve giderilmesini hedefleyen programların düzenlenmesi onların kariyer uyumlarının desteklenmesinde önemli rol oynayabilecektir.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışmada, Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi’nde belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Yönergede Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler başlığı altında açıklanan eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemiştir. Bu araştırmanın gerçekleştirilebilmesi için Ordu Üniversitesi Etik Kurul Başkanlığı’ndan 15.11.2018 tarih ve 2018-31 sayı ile gerekli izin ve onamlar alınmıştır.

References

  1. Akkermans, J, Paradnike, K., Van der Heijden, B.I.J.M., & De Vos, A. (2018). The best of both worlds: The role of career adaptability and career competencies in students’ well-being and performance, Frontiers in Psychology, 9, 1678. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.01678
  2. Akkermans, J., Blokker, R., Buers, C., Heijden, B. V. d., & De Vos, A. (2021). Ready, set, go! School- to work transition in the new career. In E. Anne Marshall & Jennifer E. Symonds (Eds.), Young adult development at the school-to-work transition (pp. 77–104). University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780190941512.003.0004
  3. Akkermans, J., Nykänen, M., & Vuori, J. (2015). Practice makes perfect? Antecedents and consequences of an adaptive school-to-work transition. In J. Vuori, R. W. B. Blonk, & R. H. Price (Eds.), Sustainable working lives: Managing work transitions and health throughout the life course (pp. 65–86). Springer.
  4. Al-Asfour, A., & Lettau, L. (2014). Strategies for leadership styles for multi-generational workforce. Journal of Leadership, Accountability, and Ethics, 11(2), 58-69.
  5. Amani, J. & Sima, R. (2015). The status of career counselling services in higher learning institutions in Tanzania, International Journal of Education and Social Science, 2(8), 18-28.
  6. Anderson, J. C., & Gerbing, D. W. (1988). Structural equation modeling in practice: A review and recommended two-step approach. Psychological Bulletin, 103(3), 411.
  7. Anderson, M. L., Goodman, J., & Schlossberg, N. K. (2012). Counseling adults in transition: Linking Schlossberg’s theory with practice in a diverse world (4th ed.). Springer Publishing Company.
  8. Apaydın, Ç. ve Kaya, F. (2020). An analysis of the preschool teachers' views on alpha generation. European Journal of Education Studies, 6(11), 123-140. https://doi.org/10.5281/zenodo.3627158.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Career Counseling

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 26, 2026

Submission Date

September 10, 2025

Acceptance Date

July 21, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 21 Number: 51

APA
Mutlu Çaykuş, T., Korkut Owen, F., & Demirtaş Zorbaz, S. (2026). Z Kuşağında Kariyer Uyumunu Etkileyen Kariyerle İlişkili Değişkenler: Bir Yapısal Model. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(51), 1084-1115. https://doi.org/10.35675/befdergi.1781742
AMA
1.Mutlu Çaykuş T, Korkut Owen F, Demirtaş Zorbaz S. Z Kuşağında Kariyer Uyumunu Etkileyen Kariyerle İlişkili Değişkenler: Bir Yapısal Model. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;21(51):1084-1115. doi:10.35675/befdergi.1781742
Chicago
Mutlu Çaykuş, Tansu, Fidan Korkut Owen, and Selen Demirtaş Zorbaz. 2026. “Z Kuşağında Kariyer Uyumunu Etkileyen Kariyerle İlişkili Değişkenler: Bir Yapısal Model”. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi 21 (51): 1084-1115. https://doi.org/10.35675/befdergi.1781742.
EndNote
Mutlu Çaykuş T, Korkut Owen F, Demirtaş Zorbaz S (September 1, 2026) Z Kuşağında Kariyer Uyumunu Etkileyen Kariyerle İlişkili Değişkenler: Bir Yapısal Model. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi 21 51 1084–1115.
IEEE
[1]T. Mutlu Çaykuş, F. Korkut Owen, and S. Demirtaş Zorbaz, “Z Kuşağında Kariyer Uyumunu Etkileyen Kariyerle İlişkili Değişkenler: Bir Yapısal Model”, Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 21, no. 51, pp. 1084–1115, Sept. 2026, doi: 10.35675/befdergi.1781742.
ISNAD
Mutlu Çaykuş, Tansu - Korkut Owen, Fidan - Demirtaş Zorbaz, Selen. “Z Kuşağında Kariyer Uyumunu Etkileyen Kariyerle İlişkili Değişkenler: Bir Yapısal Model”. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi 21/51 (September 1, 2026): 1084-1115. https://doi.org/10.35675/befdergi.1781742.
JAMA
1.Mutlu Çaykuş T, Korkut Owen F, Demirtaş Zorbaz S. Z Kuşağında Kariyer Uyumunu Etkileyen Kariyerle İlişkili Değişkenler: Bir Yapısal Model. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;21:1084–1115.
MLA
Mutlu Çaykuş, Tansu, et al. “Z Kuşağında Kariyer Uyumunu Etkileyen Kariyerle İlişkili Değişkenler: Bir Yapısal Model”. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 21, no. 51, Sept. 2026, pp. 1084-15, doi:10.35675/befdergi.1781742.
Vancouver
1.Tansu Mutlu Çaykuş, Fidan Korkut Owen, Selen Demirtaş Zorbaz. Z Kuşağında Kariyer Uyumunu Etkileyen Kariyerle İlişkili Değişkenler: Bir Yapısal Model. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026 Sep. 1;21(51):1084-115. doi:10.35675/befdergi.1781742