Okul Yöneticilerinin Çatışma Çözme Stilleri Üzerinde Bir İnceleme

Öz

Örgüt ortamı; değişimi isteyenlerin, mevcut durumu korumak isteyenlerin, grupların,lobilerin, kliklerin sürekli mücadele ettiği bir ortamdır. Okul çok sayıda grubunetkilediği bir kurumdur. Bu nedenle çatışma kaçınılmazdır. Okul yöneticileri içinçatışmayı anlamak ve yönetmek önemli bir yönetim becerisi olarak kabul edilmektedir.Bu beceriye sahip olan okul yöneticileri çatışma çözmede farklı yaklaşımlar veyöntemler izlemektedirler. Bu çalışmada okul yöneticilerinin çatışma çözme stilleriokul yöneticilerinin cinsiyetleri ve çalıştıkları okulun bulunduğu şehir değişkenleriaçısından incelenmiştir. Araştırmaya, İstanbul Kadıköy İlçesinden 65, Konya Merkezİlçelerinden 123 okul yöneticisi katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak:Kişisel bilgi formu ve Ohio Eğitim Departmanı ve Ohio Çatışma Çözme ve ÇatışmaYönetimi Komisyonu tarafında hazırlanan çatışma çözme stilleri ölçeği kullanılmıştır.Ölçeğin Türkçe uyarlaması Sargın, Tor, Bozoğlan ve Köroğlu (2007) tarafındanyapılmıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma ve bağımsız t testiyöntemleri kullanılmıştır. Okul yöneticilerinin en çok tercih ettikleri çatışma çözmestilleri, ölçeğin birçok maddesinde, cinsiyetlerine ve yönettikleri okulun bulunduğuşehir değişkenine göre anlamlı ölçüde farklılık göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Okul yöneticisi, çatışma, çatışma çözme stilleri

RESEARCH ABOUT SCHOOL MANAGERS’ CONFLICT RESOLUTION STYLES

Abstract

Organization environment is where people who want change, people who want to maintain current situation, groups, pressure groups and factions struggle. Schools are institutions effected by many groups; therefore conflicts are inevitable. Understanding and managing conflicts are considered as an important management skill for school managers. School managers with this skill follow different approaches and methods. In this study, school managers’ conflict resolution styles are analyzed according to variables such as their genders and the city where the school is located. 65 school managers from Istanbul, Kadikoy district and 123 school managers from Konya Central districts participated in this study. As data collection tools, personal information form and conflict resolution styles scale prepared by Ohio Education Department and Ohio Conflict Resolution and Conflict Management Commission were used in the study. The scale was adapted to Turkish Sargın, Tor, Bozoğlan and Köroğlu (2007). Arithmetic mean, standard deviation and independent t test methods were used to analyze data. Conflict resolution styles preferred the most by school managers differ significantly in many articles of the scale according to the variables such as their gender and the city where the school is located

Keywords

• School manager, conflict, conflict resolution styles

References

1. Akat, İ., Budak, G. ve Budak, G. (1997). İşletme yönetimi, İzmir: Barış Yayınları.
2. Akın, M. (1998). İşletmelerde çatışma yönetiminde iletişimin yeri ve önemi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri.
3. Aslan, Ş. (2003). Hastane İşletmelerinde örgütsel çatışma: Teori ve örnek bir uygulama. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
4. Atıcı, M. (2007). Primary school students’ conflict resolution strategies in Turkey. International Journal for the Advancement of Counseling, 29, 2, 83-98.
5. Audigier, F. (2002). L’éducation à la citoyenneté à la recherche de présences effectives. In Revue suisse des sciences de l’éducation, 24, 3, 451-466.
6. Aydın, İ.P. (2003). Eğitim ve öğretimde etik. Ankara: Pegem Yayıncılık.
7. Bozoğlan, B. (2010). Balkan ülkeleri üniversite öğrencilerinin çatışma ve şiddete ilişkin farkındalık düzeyleri ve çatışma çözme stilleri. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
8. Ecole Polytechnique (2009). Réglement sur les conflits d’intérets des membres du personel, Document Officiels. Montréal. [online] : Retrieved on 26-May-2009, at URL : http://www.polymtl.ca/sg/docs_ officiels/1310conf.htm

9. Erdoğan, İ. (1996). İşletme yönetiminde örgütsel davranış. İstanbul : Avcıol Basım Yayın.
10. Eren, E. (2001). Yönetim Psikolojisi,(7. Baskı). İstanbul: Beta Basım Yayın.
11. Erol, E. (2009). İlköğretim okulu yöneticilerinin çatışma yönetimi stratejileri ve bu çatışma yönetimi stratejisinin öğretmenlerin stress düzeyine etkisi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Uşak Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü,Uşak.
12. Gibson, J. L., Ivancevich, J. M. & Donnelly, J. (1976). Organizations: Behaviour, structure and process. (3 th. Edt.). Dallas, TX: Business Publications.
13. Karataş, A. (1997). Müzakere. Power Dergisi, Aralık, 114-118.
14. Karip, E. (2003). Çatışma yönetimi, (3.basım). Ankara: Pegem A Yayınevi.
15. Mertens, D. M. (2005). Research and evaluation in education and psychology: Integrating diversity with quantitative, qualitative, and mixed methods (2nd edt.). California: SAGE Publications, Inc.
16. Öncül, R. (2000). Eğitim ve eğitim bilimleri sözlüğü. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
17. Öner, U. (2004). Çatışma çözme ve arabuluculuk eğitimi. İlköğretimde rehberli (s.189- 227). (Edt: Yıldız Kuzgun), (4. baskı). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım. 122 Bayburt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 2013 Cilt:VIII, Sayı:II
18. Özer, M. A. (2000). Etkin ve verimli örgüt yönetimine doğru bir adım: çatışma yönetimi. Verimlilik Dergisi, 4, 17- 46.
19. Özmen, F. (1997). Fırat ve İnönü üniversitelerinde örgütsel çatışmalar ve çatışma yönetimi yaklaşımları. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Elazığ.
20. Rahim, M. A. & Magner, N.R. (1995). Confirmatory Factor Anlysis of the Styles of Handling Interpersonal Conflict: First-Order Factor Model and its Invariance Across Groups, Journal of Applied Psychology, 80, 122- 132.
21. Sargın, N. (2010). Öğretmen Adaylarının Çatışma ve Şiddete İlişkin Farkındalık Düzeylerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi. Educational Administration: Theory and Practice, 16,4, 601-616.
22. Sargın, N., Tor, H., Bozoğlan, B. & Köroğlu, M. (2008). A study related to teacher candidates’ conflict resolution methods. Bulletin,Educational Sciences Series. Petroleum-Gas university of Ploieşti, 60,2,76-82
23. Schrumpf, F., Crawford, D. K. & Bodine, R. J. (1997). Peer mediation : conflit resolution in schools. Champaing, IL : Research Pres, Inc.
24. Sürücü, A. (2005). Psikolojik danışmada, danışan- danışman benzerlik ve farklılıklarının danışmanın çekici, yetkin, dürüst ve empatik algılanmasına etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Konya.
25. Şahan, İ. (2006). Okul yöneticilerinin çatışma yönetim stilleri ve bunun öğretmen stres düzeylerine etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul.
26. Toksöz, F. (2008). İyi yönetişim el kitabı. İstanbul: TESEV Yayınları
27. Tor, H. ve Sargın, N. (2007). İlköğretim Okullarının İkinci Kademesinde Okuyan Öğrencilerin Şiddete Karşı Karşıya Kalma Durumları ve Şiddete İlişkin Görüşleri. Selçuk Üniversitesi, Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 379- 389.
28. Türkan, H. (2009). Tıp fakültesinde görev yapan öğretim üyelerinin çatışma çözme becerileri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Ankara.
29. Umstot, D. D. (1987). Understanding organizational behaviour Cos. San Francisco: West Publishing Co.
30. Üngüren, E. (2008). Örgütsel çatışma yönetimi üzerine konaklama işletmelerinde bir araştırma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi The Journal of International Social Research (1) 5, 880- 909.
31. Yelkikalan, N. (2006). Aile şirketlerinde çatışma ve bir çözüm önerisi: stratejik planlama. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,