İlköğretim Bölümü Öğretmen Adaylarının Çevre Bilincinin Cinsiyete Göre Değişiminin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı Fen ve Teknoloji, İlköğretim Matematik, Sınıf, Sosyal Bilgiler ve Okul Öncesi öğretmeni adaylarının çevre bilinçlerinin düzeyini belirlemek ve adayların anket puan ortalamalarının cinsiyete göre farklılık gösterip göstermediğini araştırmaktır. Çalışmaya Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen ve Teknoloji, İlköğretim Matematik, Sınıf, Sosyal Bilgiler ve Okul Öncesi Öğretmenliği 4.sınıfında öğrenim gören toplam 230 öğretmen adayı katılmıştır. Çalışmada betimsel yöntem kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının çevre bilinçlerini belirlemek için Erten (2004) tarafından geliştirilen 25 maddelik çevre bilinci anketi kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde frekans, yüzde dağılımları ve bağımsız gruplar t testi kullanılmıştır. Çalışmasonucunda öğretmen adaylarının çevre bilinci ile ilgili bilişsel ve duyuşsal boyutlarının var olduğu fakat davranışsal boyutlarında yetersizlikler olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca kız ve erkek öğretmen adaylarının anket puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark olmadığı gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Çevre Eğitimi, Çevre Bilinci, Cinsiyet

The Investigation of Pre-Service Primary Teachers’ Levels of Environmental Consciousness According To Gender

Abstract

The aim of this study was to determine the level of environmental consciousness of Pre-Service Primary Science, Primary Mathematics, Primary School Teacher, Primary Social Sciences and Pre-School teachers and to investigate whether the questionnaire mean scores of these Pre-Service teachers differ in according to the gender. 230 Pre-Service teachers from the departments of Primary Science Education, Primary Mathematics Education, Primary School Education, Primary Social Sciences Education and Pre-School Education of Gazi Education Faculty participated to the study. “Environmental consciousness” scale developed by Erten (2004) consisting 25 items was used to determine the participants’ environmental consciousness. Frequency, percentage of obtained scores were calculated and independent groups t-test was used to determine whether there was a statistically significant difference between male and female Pre-Service teachers with respect to their environmental consciousness. The results of the study revealed that pre-service teachers possessed cognitive and sensitive dimensions of environmental consciousness but their behavioral dimensions were not sufficient. Also no meaningful difference between the questionnaire scores of male and female pre-service teachers was found.

Keywords

• Environmental Education, Environmental Consciousness, Gender

References

1. Altın, M., Bacanlı, H., ve Yıldız, K. (2002, Eylül). Biyoloji Öğretmeni Adaylarının Çevreye Yönelik Tutumları. V. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Kongresinde sunulmuş Bildiri, ODTÜ, Ankara.
2. Berberoglu, G., and Tosunoglu, C. (1995). Exploratory and Confirmatory Factor Analyses of an Environmental Attitude Scale for Turkish University Students. The Journal of Environmental Education, 26, 40–44.
3. Doğan, M. (1997). Çevre Eğitimi. Çevre ve İnsan. Mart.
4. Elm, A. (2006, May). Young Children’s Concerns for The Future – A Challenge for Student Teachers. Paper Presented at Conference on Children’s İdentity and Citizenship in Europe. Riga.
5. Erten, S. (2004). Çevre Eğitimi ve Çevre Bilinci Nedir?. Çevre Eğitimi Nasıl Olmalıdır?. Çevre ve İnsan Dergisi, Çevre ve Orman Bakanlığı Yayın Organı, 65/ 66.
6. Gidley, J., Smith, C., and Bateman, D. (2004). Futures in Education: Principles, practice and potential. Melbourne: Australian Foresight Institute Monograph 5. Available at: http://www.swin.edu.au/agse/courses/foresight/monographs.htm
7. Gore, A. (1993). Earth in The Balance: Ecology and The Human Spirit. Boston: MA, Houghton-Mifflin.
8. Hicks, D., and Holden, C. (1995). Visions of The Future: Why We Need to Teach for Tomorrow. Stoke-on-Trent: Trentham Books.

9. Holden, C. (2007). Young People’s Concerns, in: D. Hicks & C. Holden (Eds) Teaching The Global Dimension: Key Principles and Effective Practice. London: Routledge Falmer.
10. Kavruk, S. B. (2002). Türkiye’de Çevre Duyarlılığının Arttırılmasında Çevre Eğitiminin Rolü ve Önemi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniver-sitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
11. Makki, M. H., Abd-El-Khalıc, F., and Boujaoude, S. (2003). Lebanese Secondary School Students’ Environmental Knowledge and Attitudes. Environmental Education Research, 9, 21- 33.
12. Moseley, C. (2000). Teaching for Environmental Literacy. Clearing House, 74, 23– 24.
13. Özer, U. (1991,July). Environmental Philosophy Within The Relationships of Humanity, Environment, Culture And Economy. Man and the Environment Conference Proceedings, 1, 318–321.
14. Page, J. (2000). Reframing The Early Childhood Curriculum: Educational İmperatives for The Future. London: Routledge Falmer.
15. Palmer, J.A. (1993). From Santa Claus to Sustainability: Emergent Understanding of Concepts and İssues in Environmental Science. International Journal of Science Education, 15, 487–95
16. Palmer, J.A. (1995). Environmental Thinking in The Early Years: Understanding and Misunderstanding of Concepts Related to Waste Management. Environmental Education Research, 1, 35–45.
17. Pekel, F. Ö. (2005). High school students’ and trainee science teachers’ perceptions of ozone layer depletion. Journal of Baltic Science Education, 1(7), 12–21.
18. Rickinson, M. (2001). Special İssue on ‘Learners and Learning in Environmental Education: A Critical Review of The Evidence. Environment Education Research, 7, 3.
19. Robertson, C. L., and Krugly-Smolska, E. (1997). Gaps Between Advocated Prectices and Teaching Realities in Environmental Education, Environmental Education Research, 3, 3.
20. Soran, H., Morgil, İ., Alev, E., ve Işık, S. (2000). Biyoloji Öğrencilerinin Çevre Konularına Olan İlgilerinin Araştırılması ve Kimya Öğrencileriyle Karşılaştı- rılması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18, 128–139.
21. Şahin, N. F., Cerrah L., Saka A. ve Şahin B. (2004). Yüksek Öğretimde Öğrenci Merkezli Çevre Eğitimi Dersine Yönelik Bir Uygulama. GÜ, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(3), 113–128.
22. UNESCO–UNEP (1991). Changing minds earthwise, 23, 1–69.
23. Uzun, N., ve Sağlam, N. (2005). Sosyo-Ekonomik Durumun Çevre Bilinci ve Çevre Akademik Başarısı Üzerindeki Etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 194–202.
24. Uzun, N., ve Sağlam, N. (2006). Orta Öğretim Öğrencileri İçin Çevresel Tutum Öl- çeği Geliştirme ve Geçerliliği. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 240–250. T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı.
25. Xu, W. (1999). The İmprovement of Community Participation in China’s Environmental Protection. Shangdong Universty Papers 2, 98–101.
26. Yel, M., Bahçeci, Z., ve Yılmaz, M. (2004). Canlılar Bilimi (Biyolojiye Giriş). Ankara: Gündüz Eğitim ve Yayıncılık