1957 SURİYE KRİZİ: BÜROKRATİK KARAR MODELİ ÜZERİNDEN TÜRK DIŞ POLİTİKASININ ANALİZİ
Öz
Bu çalışmada, Türk Dış Politikası karar vericilerinin, karar verme mekanizmaları 1957 Suriye Krizi örneği üzerinden incelenmiştir. Türk Dış Politikası’nda karar vericilerin hukuksal kaynakları ve pratikte nasıl davranıldığının karşılaştırılması amaçlanmıştır. İlk bölümde karar verme yaklaşımları ve bürokratik karar verme modeli açıklanmış. İkinci bölümde 1924 Anayasası’nın dış politikada karar verme yaklaşımı ve yasama – yürütme ilişkisi incelenmiştir. Son bölümde ise 1924 Anayasası’nın dış politikada karar verme yaklaşımı ve 1957 Suriye Krizi birlikte değerlendirilmiştir. 1924 Anayasası meclise dış politika konusunda birçok yetki vermesine rağmen, 1957 Krizi’nde yetkilerin yürütme organı tarafından özellikle de Başbakan tarafından aktif bir biçimde kullanıldığı görülmektedir. Dahası parti mekanizması sebebiyle yürütme organı yasama organına kıyasla etkinliğini artırmıştır. Disipliner parti yapısı ve parti içi denetimlerin az yapılması sebebiyle, yürütme organının denetimi için sadece yasama organı içindeki muhalefet grubu kalmaktadır. Seçim sistemi sebebiyle iktidar partisi aldığı oy oranın çok daha üzerinde meclis içinde temsil edilmektedir. Dolayısıyla muhalefet de sınırlı kalmıştır. Yapılan çalışmada, 1957 Suriye Krizi’nde bürokratik karar verme modelinin dışına çıkan bir yapı gözlemlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
1957 Suriye Krizi,Bürokratik Karar Verme Modeli,Demokrat Parti,Dış Politika
References
- Abadan, Y. ve Savcı, B. (1959). Türkiye’de anayasa gelişmelerine bir bakış. Ankara: Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları.
- Allison, G. ve Zelikow, P. (1999). Essence of decision: Explaining the Cuban missile crisis (Vol. 2). New York: Longman.
- Allison, G. T. (1969). Conceptual models and the Cuban missile crisis. The American Political Science Review, 63(3), 689-718.
- Balta, T. B. (1960). Türkiye’de yasama yürütme münasebeti. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları No.100/82 İdari İlimler Enstitüsü Yayınları, 9, 1-55.
- Baş, A. (2012). 1957 Suriye krizi ve Türkiye. History Studies International Journal of History,4(1), 89-109.
- C.H.P. Araştırma Bürosu (1959). Seçim neticeleri üzerinde bir araştırma. Yayın No: 7, Ankara.
- Dal, K. (1986). Türk esas teşkilat hukuku. Ankara: Gazi Üniversitesi Basın-Yayın Yüksekokulu Basımevi.
- Doğan, N. (2012). Uluslararası ilişkiler ve rasyonellik: bürokratik politikanın alana katkısı ve geleceğin öngörülmesinde rasyonellik varsayımının önemi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(3), 85-103.
- Dougherty, J. E. ve Pfaltzgraff, R. L. (1971). Contending theories of international relations. Philadelphia: Lippincott.
- Dougherty, J. E. ve Pfaltzgraff, R. L. (2006). Contending theories of international relations: A comprehensive survey. New York: Harper&ROW Publishers Inc.