ULUSLARARASI REKABET GÜCÜNÜN DIŞ TİCARİ FAALİYETLER ÇERÇEVESİNDE ÖLÇÜMÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ
Abstract
Küreselleşme olgusunun dünya piyasalarında yaşanmakta olan rekabet yarışını giderek zorlaştırması ile birlikte rekabet gücü konusu daha da önemli bir hal almaya başlamıştır. Firmalar ve firmaların faaliyetlerini sürdürdükleri ülkelerin ekonomik karar birimleri rekabet yarışında önde olabilmek adına ticari faaliyetlerini ve/veya karar süreçlerini daha stratejik hale getirmek durumundadırlar. Ancak bu noktada daha makul ve anlamlı stratejiler geliştirebilmek için mevcut rekabet düzeyinin objektif olarak tespit edilmesi hususu büyük önem arz etmektedir. Rekabet gücünün tespiti konusunda literatürde birbirinden farklı birçok yöntem çerçevesinde çalışmalar yapıldığı görülmektedir. Ne var ki rekabet gücünün tespitinin hangi yöntem vasıtası ile daha objektif bir biçimde yapılabileceği konusu henüz netlik kazanmış değildir. Bu çalışmanın amacı literatürde kabul görmüş olan iki farklı rekabet gücü ölçüm yöntemi ile Türkiye’nin uluslararası rekabet ortamında mevcut konumu itibariyle dış ticaret performansının düzeyinin belirlenmesi ve yorumlanmasıdır. Bu itibarla çalışmada 2001-2021 yılları arası döneme ait dış ticaret verilerinden hareketle Türkiye’nin Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler (AKÜ) ve Nispi İhracat Avantajı Endeksi (RXA) endeksleri hesaplanmıştır. Söz konusu dış ticaret verileri kapsamında Türkiye’nin ithalat ve ihracatında ilk 20 sırada bulunan ürün grupları araştırmaya konu edilmiştir. Yapılan endeks hesaplamaları sonrasında elde edilen bulgular itibariyle Türkiye’nin dış ticari faaliyetlerinin rekabet gücü üzerine pozitif katkı sağlayan ürün grupları üzerinden yapıldığı ancak dış ticaret rakamlarının oldukça yüksek olduğu gözlemlenen bazı ürün gruplarının ise rekabet gücüne herhangi bir katkı sunmadığına işaret eden endeks değerleri ile karşılaşılmıştır.
Keywords
References
- Aktan, C.C. ve İ.Y. Vural (2004). Rekabet Gücü ve Rekabet Stratejileri, Ankara: Rekabet Dizisi 3, TİSK Yayınları.
- Adıgüzel, M. (2013). “Küresel Rekabet Gücünün Ölçülmesi ve Türkiye Bağlamında Bir Değerlendirme”, Akademik Bakış Dergisi, 37, 1-21.
- Altay, B. ve Koray Gürpınar (2008). “Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Bazı Rekabet Gücü Endeksleri: Türk Mobilya Sektörü Üzerine Bir Uygulama”, Afyon Kocatepe Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 10 (1), 257-274.
- Atkinson D. R. (2013). "Competitiveness, Inovation and Productivity; Clearıng up the Confusion", The Information Technology & Innovation Foundation 1-7.
- Balassa, B. (1965). “Trade Liberalisation and “Revealed” Comparative Advantage 1”, The Manchester School, 33(2), 99-123.
- Bağcı, E. (2016). “Türkiye’nin İmalat Sanayi Sektörünün Uluslararası Rekabet Gücü Analizi”, Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 38 (1), 73-92.
- Barışık, S. ve E. Demircioğlu (2006). “Türkiye’de Döviz Kuru Rejimi, Konvertibilete, İhracat-İthalat İlişkisi (1980-2001)”, ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 2 (3), 71-84.
- Bashimov, G. (2017). “Türk Tekstil ve Hazır Giyim Sektörünün Uluslararası Rekabet Gücü: ASEAN-5 Ülkeleri ile Karşılaştırmalı Analiz”, Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4 (2), 1-15.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Growth
Journal Section
Research Article
Early Pub Date
December 15, 2023
Publication Date
December 31, 2023
Submission Date
November 25, 2023
Acceptance Date
December 14, 2023
Published in Issue
Year 2023 Volume: 18 Number: 2
APA
Özdemir, K., & Erdem, E. (2023). ULUSLARARASI REKABET GÜCÜNÜN DIŞ TİCARİ FAALİYETLER ÇERÇEVESİNDE ÖLÇÜMÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Bilgi Ekonomisi Ve Yönetimi Dergisi, 18(2), 175-186. https://doi.org/10.54860/beyder.1396029
AMA
1.Özdemir K, Erdem E. ULUSLARARASI REKABET GÜCÜNÜN DIŞ TİCARİ FAALİYETLER ÇERÇEVESİNDE ÖLÇÜMÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. JKEM. 2023;18(2):175-186. doi:10.54860/beyder.1396029
Chicago
Özdemir, Köksal, and Ekrem Erdem. 2023. “ULUSLARARASI REKABET GÜCÜNÜN DIŞ TİCARİ FAALİYETLER ÇERÇEVESİNDE ÖLÇÜMÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ”. Bilgi Ekonomisi Ve Yönetimi Dergisi 18 (2): 175-86. https://doi.org/10.54860/beyder.1396029.
EndNote
Özdemir K, Erdem E (December 1, 2023) ULUSLARARASI REKABET GÜCÜNÜN DIŞ TİCARİ FAALİYETLER ÇERÇEVESİNDE ÖLÇÜMÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi 18 2 175–186.
IEEE
[1]K. Özdemir and E. Erdem, “ULUSLARARASI REKABET GÜCÜNÜN DIŞ TİCARİ FAALİYETLER ÇERÇEVESİNDE ÖLÇÜMÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ”, JKEM, vol. 18, no. 2, pp. 175–186, Dec. 2023, doi: 10.54860/beyder.1396029.
ISNAD
Özdemir, Köksal - Erdem, Ekrem. “ULUSLARARASI REKABET GÜCÜNÜN DIŞ TİCARİ FAALİYETLER ÇERÇEVESİNDE ÖLÇÜMÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ”. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi 18/2 (December 1, 2023): 175-186. https://doi.org/10.54860/beyder.1396029.
JAMA
1.Özdemir K, Erdem E. ULUSLARARASI REKABET GÜCÜNÜN DIŞ TİCARİ FAALİYETLER ÇERÇEVESİNDE ÖLÇÜMÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. JKEM. 2023;18:175–186.
MLA
Özdemir, Köksal, and Ekrem Erdem. “ULUSLARARASI REKABET GÜCÜNÜN DIŞ TİCARİ FAALİYETLER ÇERÇEVESİNDE ÖLÇÜMÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ”. Bilgi Ekonomisi Ve Yönetimi Dergisi, vol. 18, no. 2, Dec. 2023, pp. 175-86, doi:10.54860/beyder.1396029.
Vancouver
1.Köksal Özdemir, Ekrem Erdem. ULUSLARARASI REKABET GÜCÜNÜN DIŞ TİCARİ FAALİYETLER ÇERÇEVESİNDE ÖLÇÜMÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. JKEM. 2023 Dec. 1;18(2):175-86. doi:10.54860/beyder.1396029