Research Article
PDF Zotero Mendeley EndNote BibTex Cite

Mehmed Murad Nakşibendî ve Nakşî Gözüyle Yazılmış Tek, Tam Mesnevî Şerhi

Year 2018, Volume , Issue 85, 129 - 145, 30.04.2018

Abstract

19. yüzyıl mutasavvıflarından Mehmed Murad Nakşibendî, yaşadığı dönemde İstanbul’daki en önemli Mesnevîhân’dır. Osmanlıda Nakşîlik ve Mevlevîlik arasındaki yakınlaşmaya büyük ölçüde katkı sağlamış bir şahsiyettir. Kendi zamanında, hem devlet adamları yanında hem de şeyh ve dervişler arasında saygın bir yere sahiptir. Sultan Abdulmecid’in katılımıyla bir Dârü’l-Mesnevî kurmuş, burada birçok ünlü Mesnevîhân’a icâzet vermiştir. Aynı zamanda Murad Molla Tekkesi’nin şeyhi, Murad Molla Kütüphanesi’nin baş hafız-ı kütübüdür. Müderrisliğinin yanı sıra, birçok telif eseri bulunan Mehmed Murad Nakşibendî’nin başyapıtı Hülâsatü’ş-Şürûh ismiyle Mesnevî’nin tamamına yazdığı şerhtir. Türk edebiyatında Mesnevî’nin tamamına sadece yedi kişi tarafından şerh yazılmıştır. Şârihlerden sadece Mehmed Murad, Nakşî’dir. 6 cilt, 1420 varaklık bu kapsamlı eser, Mesnevî’nin bir Nakşî mutasavvıf gözüyle yorumu açısından diğer Mesnevî şerhleri arasında ayrıcalıklı bir yere sahiptir. Mehmed Murad Nakşibendî’nin, eserinin satır aralarında Nakşîlik ve Mevlevîliğe ait birçok unsuru karşılaştırdığı görülmektedir. Özellikle Mevlevîlikteki semâ âyinleri ile ilgili çarpıcı eleştiri ve yorumlarda bulunmuştur.

References

  • Ahmed Cevdet Paşa (1991). Tezâkir (Tetimme, 40). Haz. Cavid Baysun. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
  • Ahmed Lûtfî Efendi (1999). Vak’anüvîs Ahmed Lûtfî Efendi Tarihi VI-VII-VIII. Haz. Yücel Demirel. İstanbul: YKY.
  • Demirel, Şener (2009). Dinle Neyden – Mesnevî’nin İlk 18 Beytinin Türkçe Şerhleri. Elazığ: Manas Yay.
  • Fatma Aliye Hanım (1994). Ahmet Cevdet Paşa ve Zamanı. Haz. Metin Hasırcı. İstanbul: Pınar Yay.
  • Gölpınarlı, Abdulbaki (1953). Mevlana’dan Sonra Mevlevîlik. İstanbul.
  • Güleç, İsmail (2008). Türk Edebiyatında Mesnevî Tercüme ve Şerhleri. İstanbul: Pan Yay.
  • Karaismailoğlu, Adnan (2011). Mesnevî-Mevlânâ-Tam Metin. Ankara: Akçağ Yay.
  • Küçük, Sezai (2003). Mevlevîliğin Son Yüzyılı. İstanbul: Simurg Yay.
  • Mehmed Murad Nakşibendî. Hülasatü’ş-Şürûh-I. İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Ktp. No. TY 6309.
  • Mehmed Murad Nakşibendî. Hülasatü’ş-Şürûh-II. İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Ktp. No. TY 6310.
  • Mehmed Murad Nakşibendî. Hülasatü’ş-Şürûh-III. İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Ktp. No. TY 6311.
  • Mehmed Murad Nakşibendî. Hülasatü’ş-Şürûh-IV. İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Ktp. No. TY 6312.
  • Mehmed Murad Nakşibendî. Hülasatü’ş-Şürûh-V. İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Ktp. No. TY 6313.
  • Mehmed Murad Nakşibendî. Hülasatü’ş-Şürûh-VI. İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Ktp. No. TY 6314.
  • Mehmed Murad Nakşibendî. Mâ Hazar. Süleymaniye Yazma Eser Ktp. Mehmed Arif Koleksiyonu. No.260.
  • Mehmed Murad Nakşibendî. Vekâyiname. Millet Ktp. Ali Emiri Koleksiyonu. No.103.
  • Özdil, Hatice (2013a). “Başka İsimlerle Karıştırılan Bir Mesnevî Şârihi: Mehmed Murad Nakşibendî”. Turkish Studies Dergisi 8/12: 1009-1016.
  • Özdil, Hatice (2013b). “İstanbul’da Yapılan Son Dârü’l-Mesnevî”. Turkish Studies Dergisi 8/13: 1293-1302.
  • Özdil, Hatice (2014). “19. Yüzyıl İstanbulunun İlim Merkezlerinden Murad Molla Tekkesi ve Kütüphanesi”. Osmanlı İstanbulu II. Ed. Feridun M. Emecen vd. İstanbul: İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Yay. 609-636.
  • Tanman, Baha (1994). “Murad Molla Tekkesi ve Kütüphanesi”. Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi. C. V. Kültür Bakanlığı-Tarih Vakfı Yay. 516-517.

Year 2018, Volume , Issue 85, 129 - 145, 30.04.2018

Abstract

References

  • Ahmed Cevdet Paşa (1991). Tezâkir (Tetimme, 40). Haz. Cavid Baysun. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
  • Ahmed Lûtfî Efendi (1999). Vak’anüvîs Ahmed Lûtfî Efendi Tarihi VI-VII-VIII. Haz. Yücel Demirel. İstanbul: YKY.
  • Demirel, Şener (2009). Dinle Neyden – Mesnevî’nin İlk 18 Beytinin Türkçe Şerhleri. Elazığ: Manas Yay.
  • Fatma Aliye Hanım (1994). Ahmet Cevdet Paşa ve Zamanı. Haz. Metin Hasırcı. İstanbul: Pınar Yay.
  • Gölpınarlı, Abdulbaki (1953). Mevlana’dan Sonra Mevlevîlik. İstanbul.
  • Güleç, İsmail (2008). Türk Edebiyatında Mesnevî Tercüme ve Şerhleri. İstanbul: Pan Yay.
  • Karaismailoğlu, Adnan (2011). Mesnevî-Mevlânâ-Tam Metin. Ankara: Akçağ Yay.
  • Küçük, Sezai (2003). Mevlevîliğin Son Yüzyılı. İstanbul: Simurg Yay.
  • Mehmed Murad Nakşibendî. Hülasatü’ş-Şürûh-I. İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Ktp. No. TY 6309.
  • Mehmed Murad Nakşibendî. Hülasatü’ş-Şürûh-II. İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Ktp. No. TY 6310.
  • Mehmed Murad Nakşibendî. Hülasatü’ş-Şürûh-III. İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Ktp. No. TY 6311.
  • Mehmed Murad Nakşibendî. Hülasatü’ş-Şürûh-IV. İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Ktp. No. TY 6312.
  • Mehmed Murad Nakşibendî. Hülasatü’ş-Şürûh-V. İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Ktp. No. TY 6313.
  • Mehmed Murad Nakşibendî. Hülasatü’ş-Şürûh-VI. İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Ktp. No. TY 6314.
  • Mehmed Murad Nakşibendî. Mâ Hazar. Süleymaniye Yazma Eser Ktp. Mehmed Arif Koleksiyonu. No.260.
  • Mehmed Murad Nakşibendî. Vekâyiname. Millet Ktp. Ali Emiri Koleksiyonu. No.103.
  • Özdil, Hatice (2013a). “Başka İsimlerle Karıştırılan Bir Mesnevî Şârihi: Mehmed Murad Nakşibendî”. Turkish Studies Dergisi 8/12: 1009-1016.
  • Özdil, Hatice (2013b). “İstanbul’da Yapılan Son Dârü’l-Mesnevî”. Turkish Studies Dergisi 8/13: 1293-1302.
  • Özdil, Hatice (2014). “19. Yüzyıl İstanbulunun İlim Merkezlerinden Murad Molla Tekkesi ve Kütüphanesi”. Osmanlı İstanbulu II. Ed. Feridun M. Emecen vd. İstanbul: İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Yay. 609-636.
  • Tanman, Baha (1994). “Murad Molla Tekkesi ve Kütüphanesi”. Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi. C. V. Kültür Bakanlığı-Tarih Vakfı Yay. 516-517.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Social
Journal Section Articles
Authors

Hatice ÖZDİL (Primary Author)
BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Publication Date April 30, 2018
Published in Issue Year 2018, Volume , Issue 85

Cite

Bibtex @research article { bilig518744, journal = {Bilig}, issn = {1301-0549}, address = {}, publisher = {Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University}, year = {2018}, volume = {}, pages = {129 - 145}, doi = {}, title = {Mehmed Murad Nakşibendî ve Nakşî Gözüyle Yazılmış Tek, Tam Mesnevî Şerhi}, key = {cite}, author = {Özdil, Hatice} }
APA Özdil, H. (2018). Mehmed Murad Nakşibendî ve Nakşî Gözüyle Yazılmış Tek, Tam Mesnevî Şerhi . Bilig , (85) , 129-145 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/bilig/issue/36704/518744
MLA Özdil, H. "Mehmed Murad Nakşibendî ve Nakşî Gözüyle Yazılmış Tek, Tam Mesnevî Şerhi" . Bilig (2018 ): 129-145 <https://dergipark.org.tr/en/pub/bilig/issue/36704/518744>
Chicago Özdil, H. "Mehmed Murad Nakşibendî ve Nakşî Gözüyle Yazılmış Tek, Tam Mesnevî Şerhi". Bilig (2018 ): 129-145
RIS TY - JOUR T1 - Mehmed Murad Nakşibendî ve Nakşî Gözüyle Yazılmış Tek, Tam Mesnevî Şerhi AU - Hatice Özdil Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Bilig JF - Journal JO - JOR SP - 129 EP - 145 VL - IS - 85 SN - 1301-0549- M3 - UR - Y2 - 2016 ER -
EndNote %0 Bilig Mehmed Murad Nakşibendî ve Nakşî Gözüyle Yazılmış Tek, Tam Mesnevî Şerhi %A Hatice Özdil %T Mehmed Murad Nakşibendî ve Nakşî Gözüyle Yazılmış Tek, Tam Mesnevî Şerhi %D 2018 %J Bilig %P 1301-0549- %V %N 85 %R %U
ISNAD Özdil, Hatice . "Mehmed Murad Nakşibendî ve Nakşî Gözüyle Yazılmış Tek, Tam Mesnevî Şerhi". Bilig / 85 (April 2018): 129-145 .
AMA Özdil H. Mehmed Murad Nakşibendî ve Nakşî Gözüyle Yazılmış Tek, Tam Mesnevî Şerhi. Bilig. 2018; (85): 129-145.
Vancouver Özdil H. Mehmed Murad Nakşibendî ve Nakşî Gözüyle Yazılmış Tek, Tam Mesnevî Şerhi. Bilig. 2018; (85): 129-145.
IEEE H. Özdil , "Mehmed Murad Nakşibendî ve Nakşî Gözüyle Yazılmış Tek, Tam Mesnevî Şerhi", Bilig, no. 85, pp. 129-145, Apr. 2018

Ahmet Yesevi University Board of Trustees