Perceptions of Discrimination among Turkish Citizens Living in Europe: A Case Study in Switzerland and France

Abstract

This study addresses the fundamental problem of the discrimination perceptions of Turkish-origin people living in Switzerland and France and their relationship with religion. To examine this problem, the sample was selected from France, which is stated to have prominent discriminatory attitudes among Western European countries, and Switzerland, which is said to have a more democratic social structure, to make a comparison. In this context, the effects of the religious affiliation and origin identities of the people in question on their perceptions of discrimination are investigated. A comparison is made between the perceptions of immigrants living in the two countries. In this context, research and observation activities were carried out in Switzerland for 1 year with the support of TÜBİTAK. Since the study aimed to reach richer content by conducting in-depth interviews, qualitative research methods and phenomenological research design were used. To get richer data content aligned with the research objectives, maximum diversity sampling, snowball/chain sampling strategies, and sub-strategies of the purposeful sampling method were used. Semi-structured interview forms were used to collect data in the study. In this context, interviews were conducted with selected individuals in line with the sampling strategies determined in the study. Interviews were continued until the necessary data richness was considered to be provided. The interviewees were informed that they would be recorded with a voice recorder and that their identities would not be disclosed in any way. They were requested to review the interview form before the interview. Anonymous names were given to the interviewees to protect confidentiality. In this context, interviews were conducted with 55 individuals from different social strata, 30 of whom were from France (17 men, 13 women) and 25 from Switzerland (17 men, 8 women). The obtained data was coded using the MAXQDA 24 package program, and content analysis was performed. As a result, it was understood that almost all of the interviewees had a perception of discrimination. The perceptions in question are discussed regarding business life, neighbor and friendship relations, education, and media. As the interviewees put it, a distinct experience of discrimination can be evident, especially regarding living and working conditions and wages. At this point, in addition to the problems of finding a house and a job due to being a foreigner, a disadvantageous situation can also arise in terms of working conditions and wages in the jobs found. In terms of relationships, while better dialogue is established with some neighbors, the opposite may be true with others. At this point, it is impossible to talk about uniformity among neighbors of French or Swiss origin or different people living there. According to the interviewees, people with lower income levels may exhibit prejudiced attitudes towards foreigners for various reasons, such as jealousy and anger. There is an intense sense of discrimination among the participants regarding education. They state that they are directed to jobs where they can work as less qualified personnel because they are foreigners. It is understood that even though they are at a much higher level of success, their teachers see them as unsuccessful and that it is inappropriate for them to receive higher education. In addition, it is stated that local students with lower academic success than them are approached more constructively and are encouraged to continue their education in different areas of higher education. A significant number of the interviewees reveal that their Muslim identity is effective in their encountering reactions such as exclusion and separation.

Keywords

• Psychology of Religion
• Discrimination
• Prejudice
• Europe
• Turk

Avrupa’da Yaşayan Türk Vatandaşlarında Ayrımcılık Algısı: İsviçre ve Fransa Örneği

Abstract

Bu çalışmada, İsviçre ve Fransa’da yaşayan Türk vatandaşlarının etnik köken ve Müslüman kimliklerine sahip olmalarının ayrımcılık algılarına etkisi temel problem olarak ele alınmaktadır. Bu problemin incelenebilmesi amacıyla çalışma grubu, kıyaslama yapılabilmesi için Batı Avrupa ülkeleri içerisinde ayrımcı tutumların öne çıktığı Fransa ve daha demokratik bir toplum yapısı olduğu düşünülen İsviçre’den seçilmiştir. Bu bağlamda söz konusu kişilerin dini aidiyet ve köken kimliklerinin ayrımcılık algılarına etkileri araştırılmaktadır. Konu hakkında ismi geçen iki ülkede yaşayan göçmenlerin algıları arasında mukayese yapılmaktadır. Bu bağlamda, bir yıl süre ile İsviçre’de TÜBİTAK desteğiyle araştırma ve katılımlı gözlem faaliyetlerinde bulunulmuştur. Çalışmada derinlemesine görüşmeler yapılarak daha zengin bir içeriğe ulaşılması amaçlandığından nitel araştırma yöntemi ve fenomenolojik araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırma amaçları doğrultusunda daha zengin veri içeriğine ulaşmak için amaçlı örneklem yönteminin alt stratejilerinden olan maksimum çeşitlilik örneklemesi ve kartopu/zincir örneklemesi stratejilerinden istifade edilmiştir. Araştırmada veri toplanırken yarı-yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Bu bağlamda araştırmada belirlenen örneklem stratejileri doğrultusunda seçilen kişilerle mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Gerekli veri zenginliği sağlandığı düşünülene dek görüşmeler devam ettirilmiştir. Görüşmecilere ses kayıt cihazıyla kayıt yapılacağı ve kimlik bilgilerinin hiçbir şekilde açığa çıkarılmayacağı beyan edilmiştir. Mülakat öncesinde görüşme formunu incelemeleri talep edilmiştir. Gizliliğin korunması adına görüşmecilere anonim isimler verilmiştir. Bu kapsamda farklı sosyal tabakalardan 30’u Fransa (17 erkek 13 kadın), 25’i İsviçre (17 erkek 8 kadın), olmak üzere 55 kişi ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Ulaşılan veriler MAXQDA 24 paket programı ile kodlanmış ve içerik analizi yapılmıştır. Sonuçta görüşmecilerde genel anlamda ayrımcılık algısı olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu algılar ise iş hayatı, komşu ve arkadaşlık ilişkileri, eğitim, medya boyutları üzerinden tartışılmaktadır. Bahsi geçen boyutlarda başörtüsü ve dini pratiklere yönelik olumsuz tavrın ciddi boyutlara varabildiği görülmektedir. Bu doğrultuda, iş bulma konusunda isim ve dış görünüşün ciddi dezavantajlar oluşturabildiği, komşu ve arkadaş ilişkilerinin duruma göre değişkenlik arz ettiği, eğitim hayatında güçlü ayrımcılık tecrübeleri görüldüğü, medyanın İslam dinine yönelik önyargılı davranışlarının önemli dayanaklarından olduğu anlaşılmaktadır. Netice olarak ise İsviçre’deki katılımcılarda daha düşük düzeyde görülmekle birlikte her iki ülkedeki görüşmecilerin de ayrımcılık algıladıkları bulgulanmıştır.

Keywords

• Din Psikolojisi
• Ayrımcılık
• Önyargı
• Avrupa
• Türk

References

1. Adida, C. L., Laitin, D. D., & Valfort, M.-A. (2010). Identifying barriers to Muslim integration in France. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 107(52), 22384-22390.
2. Alacahan, O., & Duman, B. (Ed.). (2012). İslamofobi: Kolektif bir korkunun anatomisi: sempozyum tebliğleri: 18-19 Kasım 2011, Sivas, TSO konferans salonu (1. baskı). İslamofobi, Kolektif bir Korkunun Anatomisi Sempozyumu, Sivas. Sivas Kemal İbn-i Hümam Vakfı.
3. Allport, G. W. (1966). The Nature Of Prejudice (4. bs). Addison-Wesley.
4. Allport, G. W. (2016). Önyargının Doğası (N. Nirven, Çev.). Sakarya Üniversitesi Yayınları.
5. Ar, M. (2023). Kültürel Irkçılık Bağlamında İslamofobi ve Antisemitizm İlişkisi. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 23(2), 499-522. https://doi.org/10.33415/daad.1308798
6. Arı, A. S. (2021). Amsterdam tartışmaları: Siyasi katılım, Türkiye - AB ilişkileri, göç, islam, ırkçılık, islamofobi. Çizgi Kitabevi.
7. Aydın Varol, F. B. (2021). İslamofobi Söylemi / Avrupa Basınında Yükselen. Pınar Yayınları.
8. Aydın, H., Eken, M., & Dereli, M. D. (Ed.). (2019). Medya ve İslamofobi. Nobel Akademik Yayıncılık.

9. Baltacı, A. (2019). Nitel Araştırma Süreci: Nitel Bir Araştırma Nasıl Yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 426-438. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299
10. Barın, H. (2016). Tedirgin nefret: İslâmofobi ve DAEŞ (1. baskı). Tezkire.
11. Bernstein, D. A., Penner, L. A., Clarke-Stewart, A., & Roy, E. J. (2012). Psychology (9th Ed). Wadsworth, Cengage Learning.
12. Budak, S. (2017). Psikoloji Sözlüğü (5. bs). Bilim ve Sanat Yayınları.
13. Canatan, K., & Hıdır, Ö. (Ed.). (2007). Batı dünyasında İslamofobi ve anti-İslamizm (1. baskı). Eski Yeni.
14. Castles, S., & Miller, M. J. (2008). Göçler Çağı. İstanbul Bilgi Üniversitesi.
15. Cesari, J. (2011). “Islamophobia” in the West: A Comparison Between Europe and America. Içinde J. L. Esposito & I. Kalin (Ed.), Islamophobia: The Challenge of Pluralism in the 21st Century. Oxford University Press, USA.
16. Chin, J. L. (Ed.). (2004). The psychology of prejudice and discrimination. Praeger Publishers.
17. Creswell, J. W. (2016). Nitel Çalışma Tasarımı (A. Budak & İ. Budak, Çev.). İçinde M. Bütün & S. B. Demir (Ed.), Nitel Araştırma Yöntemleri Beş Yaklaşıma Göre Nitel Araştırma ve Araştırma Deseni (3. bs). Siyasal Kitabevi.
18. Creswell, J. W. (2017). Araştırma Deseni Nitel, Nicel ve Karma Yöntem Yaklaşımları (S. B. Demir, Ed.; 3. bs). Eğiten Kitap.
19. Çavuşoğlu, M. (2019, Ocak 14). Yurt Dışında Yaşayan Türk Vatandaşları. TBMM Arşivi. https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/YaziliSoruOnergesi/235438
20. Dovidio, J. F., Glick, P. S., & Rudman, L. A. (Ed.). (2005). On the nature of prejudice: Fifty years after Allport. Blackwell Pub.
21. Dovidio, J. F., Hewstone, M., Glick, P., & Esses, V. M. (Ed.). (2010). The SAGE handbook of prejudice, stereotyping, and discrimination. SAGE.
22. Eagly, A. H., & Diekman, A. B. (2005). What is the problem? Prejudice as an attitude-in-context. İçinde J. F. Dovidio, P. S. Glick, & L. A. Rudman (Ed.), On the nature of prejudice: Fifty years after Allport (ss. 19-35). Blackwell Pub.
23. Ecri Report on France (sixth monitoring cycle). (2022). Council of Europe.
24. Ertuğrul, S. (Ed.). (2014). Avusturya’da din devlet ilişkileri ve İslamofobia (Birinci basım). Pinar.
25. Esposito, J. L., & Kalın, I. (2011). Islamophobia: The Challenge of Pluralism in the 21st Century. Oxford University Press, USA.
26. Esteves, O., Picard, A., & Talpin, J. (2024). La France, tu l aimes mais tu la quittes: Enquête sur la diaspora française musulmane. SEUIL.
27. Feagin, J. R. (2006). Systemic racism: A theory of oppression. Routledge.
28. Festinger, L. (1968). A Theory of Cognitive Dissonance. Stanford University Press.
29. Fibbi, R. (2005). Mesures de lutte contre les discriminations à l’embauche. https://libra.unine.ch/handle/123456789/18068
30. Fibbi, R., Kaya, B., & Piguet, E. (Ed.). (2003). Le passeport ou le diplôme?: Étude des discriminations à l’embauche des jeunes issus de la migration. FSM.
31. Fibbi, R., Topgül, C., Ugrina, D., & Wanner, P. (2015). The New Second Generation in Switzerland: Youth of Turkish and Former Yugoslav Descent in Zurich and Basel. Amsterdam University Press. https://doi.org/10.5117/9789089648433
32. Forsyth, J. (2017). Erich Fromm: Din ve Hümanizm (A. Tanrıverdi, Çev.). İçinde M. Ulu (Ed.), Psikolojik Din Kuramları. Kimlik Yayınları.
33. French outcry over academic in Grenoble Islamophobia row. (2021, Aralık 22). https://www.bbc.com/news/world-europe-59753043
34. Fromm, E. (1994). Erdem ve Mutluluk (Y. Ayda, Çev.; 2. bs). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. https://www.kitapyurdu.com/kitap/sahip-olmak-ya-da-olmak/365845.html
35. Fromm, E. (2016). Sahip Olmak ya da Olmak (A. Arıtan, Çev.; 4. bs). Say Yayınları. https://www.kitapyurdu.com/kitap/sahip-olmak-ya-da-olmak/365845.html
36. Fromm, E. (2017). Özgürlükten Kaçış (Ş. Yeğin, Çev.). Say Yayınları. Gezici Yalçın, M. (2017). Göç Psikolojisi: Göçmen Gerçeğini Anlamlandırmaya Dönük Bir Sosyal Psikoloji Derlemesi. Pharmakon Yayınevi.
37. Gibbs, G. R. (2008). Analysing Qualitative Data (1st edition). SAGE Publications Ltd.
38. Gökmen, H. (2010). Avrupa’da Müslümanlar ve İslamofobi (Hollanda örneği) [Yüksek Lisans]. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi.
39. Göle, N. (2015). Gündelik Yaşamda Avrupalı Müslümanlar Avrupa Kamusal Alanındaki İslam İhtilafları Üzerine Bir Araştırma (Z. Cunillera, Çev.). Metis Yayınları.
40. Grosrichard, A. (2004). Sultan’ın Sarayı Avrupalıların Doğu Fantezileri (A. Çakıroğlu, Çev.). Aykırı.
41. Güven, M., & Sevinç, K. (2024). The Relationship of Attitudes toward Other Religious Groups with Perceived Islamophobia, Intergroup Contact, and Social Identity: A Study among Muslims Living in Western Countries. Rize İlahiyat Dergisi, 27, Article 27. https://doi.org/10.32950/rid.1496733
42. Haab, K., Bolzman, C., Kugler, A., & Yılmaz, Ö. (2010). Diaspora et communautés de migrants de Turquie en Suisse. Office fédéral des migrations (ODM).
43. Haas, H. de, Castles, S., Miller, M. J., & Evranos, B. A. (2022). Göçler Çağı: Modern Dünyada Uluslararası NüfusHareketleri (B. A. Evranos, Çev.).
44. Iyengar, S., & Kinder, D. R. (2010). News That Matters: Television and American Opinion, Updated Edition. University of Chicago Press. https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/N/bo10579884.html
45. Jost, J. T., & Banaji, M. R. (1994). The role of stereotyping in system-justification and the production of false consciousness. British Journal of Social Psychology, 33(1), 1-27. https://doi.org/10.1111/j.2044-8309.1994.tb01008.x
46. Jost, J. T., & Burgess, D. (2000). Attitudinal ambivalence and the conflict between group and system justification motives in low-status groups. Personality and Social Psychology Bulletin, 26, 293-305. https://doi.org/10.1177/0146167200265003
47. Jost, J. T., & Hamilton, D. L. (2005). Stereotypes in Our Culture. İçinde J. F. Dovidio, P. S. Glick, & L. A. Rudman (Ed.), On the nature of prejudice: Fifty years after Allport (ss. 208-224). Blackwell Pub.
48. Jost, J. T., Banaji, M. R., & Nosek, B. A. (2004). A Decade of System Justification Theory: Accumulated Evidence of Conscious and Unconscious Bolstering of the Status Quo. Political Psychology, 25(6), 881-919. https://doi.org/10.1111/j.1467-9221.2004.00402.x
49. Jost, J. T., Pelham, B. W., & Carvallo, M. R. (2002). Non-conscious forms of system justification: Implicit and behavioral preferences for higher status groups. Journal of Experimental Social Psychology, 38, 586-602. https://doi.org/10.1016/S0022-1031(02)00505-X
50. Kağıtçıbaşı, Ç., & Cemalcılar, Z. (2016). Dünden Bugüne İnsan ve İnsanlar Sosyal Psikolojiye Giriş (18. bs). Evrim Yayınları.
51. Kalın, İ. (2017). Ben, Öteki ve Ötesi İslam-Batı İlişkileri Tarihine Giriş. İnsan Yayınları.
52. Karimi, H. (2023). Les femmes musulmanes ne sont-elles pas des femmes ? Hors-d’atteinte.
53. Karslı, N. (2013). İslamofobi’nin Psikolojik Olarak İncelenmesi. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 13(3), Article 3.
54. KARSLI, N. (2022). İSLAMOFOBİ (C. İ. YILMAZ, Ed.; 1st ed). NEUPRESS.
55. Kayıntu, A. (2021). İslamofobi ve batı edebiyatı. Çizgi Kitabevi.
56. Kertechian, S. K., & Swami, V. (2016). The hijab as a protective factor for body image and disordered eating: A replication in French Muslim women. Mental Health Religion & Culture, 19(10), 1056-1068. https://doi.org/10.1080/13674676.2017.1312322
57. Klein, M. (1997). Envy And Gratitude And Other Works 1946-1963.
58. Koca, Ş. N. (2021). Fransa’da Türk Diasporası. Göç Araştırmaları Dergisi, 7(1), Article 1.
59. Krippendorff, K. (2004). Content analysis: An introduction to its methodology (2nd ed). Sage.
60. Kurt Sarıaslan, F. (2018). İslamofobi: Batı literatüründe İslam algısı ve İslamofobi (1. baskı). Onto Yayınevi.
61. Küçükcan, T. (2021). Diaspora Türkleri: Avrupa’da Türk imajı ve islamofobi. Çizgi Kitabevi.
62. L’enseignant qui avait dénoncé une «chasse idéologique», suspendu de Sciences Po Grenoble. (2021, Aralık 20).
63. Le Figaro. https://www.lefigaro.fr/actualite-france/klaus-kinzler-l-enseignant-qui-avait-denonce-une-chasse-ideologique-suspendu-de-sciences-po-grenoble-20211220
64. La discrimination dans l’Union européenne: Perceptions, expériences et attitudes (Eurobaromètre Spécial 296). (2008).
65. Le Conseil d’État. (2024, Eylül 27). Laïcité: L’interdiction du port de tenues de type abaya à l’école est conforme à la loi. Conseil d’État. https://www.conseil-etat.fr/actualites/laicite-l-interdiction-du-port-de-tenues-de-type-abaya-a-l-ecole-est-conforme-a-la-loi
66. Lean, N. (2015). İslamofobi Endüstrisi (Kolektif, Çev.). Diyanet İşleri Başkanlığı.
67. Lindemann, A., & Stolz, J. (2022). To speak out or not to speak out? Exploring the reporting of discrimination among Muslims and Jews in Switzerland. Journal of Ethnic and Migration Studies, 1-21. https://doi.org/10.1080/1369183X.2022.2130199
68. Lippman, W. (1998). Public Opinion (2. bs). Transaction Publishers.
69. Lippmann, W. (1922). Public Opinion. Harcourt Brace.
70. Macrae, C., & Bodenhausen, G. (2000). Social Cognition: Thinking Categorically about Others. Annual review of psychology, 51, 93-120. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.51.1.93
71. Meer, N. (2013). Semantics, scales, and solidarities in the study of antisemitism and Islamophobia. Ethnic and Racial Studies, 36(3), 500-515. https://doi.org/10.1080/01419870.2013.734382
72. Mora, N. (2008). KENDİ -ÖTEKİ İLETİŞİMİ VE ETNOMERKEZCİLİK.
73. Muslims in the European Union: Discrimination and Islamophobia (with EUMC). (2006). https://fra.europa.eu/en/publication/2012/muslims-european-union-discrimination-and-islamophobia
74. NESAM. (2022). YURT DIŞINDAKİ TÜRK VARLIĞINI HEDEF ALAN SALDIRILAR 2021. Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı.
75. Office fédéral de la statistique. (2020). Population de nationalité étrangère en Suisse. https://www.bfs.admin.ch/bfs/fr/home/statistiken/bevoelkerung/migration-integration/auslaendische-bevoelkerung.html
76. Özakkaş, T. (2017). Bütüncül Psikoterapi (9. bs). Litera Yayıncılık.
77. Özcan, E. (2019). Müslüman Türklerin İslamofobik tecrübeleri üzerine bir araştırma- Almanya DİTİB Löhne örneği [Yüksek Lisans]. Ankara Üniversitesi.
78. Payne, B. K. (2001). Prejudice and perception: The role of automatic and controlled processes in misperceiving a weapon. Journal of Personality and Social Psychology, 81, 181-192. https://doi.org/10.1037/0022-3514.81.2.181
79. Répartition des étrangers par groupe de nationalités | Insee. (2020). Institut national de la statistique et des études économiques. https://www.insee.fr/fr/statistiques/2381750#tableau-figure1_radio1
80. Richards, G. (2009). Psychology: The key concepts. Routledge.
81. Saroglou, V., Lamkaddem, B., Van Pachterbeke, M., & Buxant, C. (2009a). Host society’s dislike of the Islamic veil: The role of subtle prejudice, values, and religion. International Journal of Intercultural Relations, 33(5), 419-428. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2009.02.005
82. Saroglou, V., Lamkaddem, B., Van Pachterbeke, M., & Buxant, C. (2009b). Host society’s dislike of the Islamic veil: The role of subtle prejudice, values, and religion. International Journal of Intercultural Relations, 33(5), 419-428. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2009.02.005
83. Sevinç, K. (2019). Batı’da İslamofobi ve psikolojik temelleri. Emin Yayinlari.
84. Sidanius, J., & Pratto, F. (1999). Social dominance: An intergroup theory of social hierarchy and oppression. Cambridge University Press.
85. Spillius, E., & O’Shaughnessy, E. (2011). Projective Identification: The Fate of a Concept (1. bs). Routledge. http://gen.lib.rus.ec/book/index.php?md5=b887ce60f235f5162816cb17c3c3d3af
86. Stolz, J. (2006). Explaining Islamophobia. A test of four Theories Based on the Case of a Swiss City. Revue Suisse de Sociologie, 31(3), 547-566.
87. Tanrıverdi, A. (2025). Avrupa'daki Türklerde Ayrımcılık Algısı: Fransa ve İsviçre Örneği [Doktora Tezi]. Erciyes Üniversitesi
88. Türkçapar, M. H. (2018). Bilişsel Davranışçı Terapi: Temel İlkeler ve Uygulama (14. bs). Epsilon Yayınevi.
89. Ulu, M. (2019). Sosyal Psikoloji Bağlamında Önyargı ve Din (1. bs). Çamlıca Yayınları.
90. Uluslararası Adalet Divanı: Filistin’deki İsrail yerleşimleri yasa dışı. (2024, Temmuz 19). BBC News Türkçe. https://www.bbc.com/turkce/articles/cv2g5p6097po
91. Unequal Treatment: Confronting Racial and Ethnic Disparities in Health Care (with CD) (s. 12875). (2003). National Academies Press. https://doi.org/10.17226/12875
92. Uzun, N. (2012). Avrupa’da İslamofobi: İngiltere Örneği (1. basım). Pınar Yayınları.
93. Ünal, S. (2018). Irksal Temelli Ayrımcılığın Yeni Görünmez Yüzü: Kültürel Karşılaşmalar ve Mikro-Saldırganlıklar. International Journal of Social Humanities Sciences Research (JSHSR), 5(28), 3288-3308. https://doi.org/10.26450/jshsr.726
94. VandenBos, G. R. (Ed.). (2015). APA dictionary of psychology (2. bs). American Psychological Association.
95. Von Baeyer, C. L., Sherk, D. L., & Zanna, M. P. (1981). Impression management in the job interview: When the female applicant meets the male (chauvinist) interviewer. Personality and Social Psychology Bulletin, 7, 45-51. https://doi.org/10.1177/014616728171008
96. Werbner, P. P., & Modood, T. (1996). Debating Cultural Hybridity: Multi-Cultural Identities and the Politics of Anti-Racism (Reprinted edition). Zed Books Ltd.
97. Yapıcı, A. (2004). Din Kimlik ve Ön Yargı (Biz ve Onlar). Karahan Kitabevi.
98. Yapıcı, A., & Yapıcı, F. (2017). Ön Yargı ve Ayrımcılık Bağlamında İslamofobi: Dini-Sosyal Kimlikler Arası İlişkilerde Değişim ve Süreklilik. İlahiyat Akademi, 6, 1-25.
99. Yel, A. M. (2021). Islamophobia as Cultural Racism: The Case of Islamic Attire in Turkey. Insight Turkey, 23(2), 169-190.
100. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (10. bs). Seçkin Yayıncılık. Yurtdışında Yaşayan Türk Vatandaşları. (2021). T.C. Dışişleri Bakanlığı. https://www.mfa.gov.tr/yurtdisinda-yasayan-turkler_.tr.mfa.