Research Article

Avrupalı Türklerin Dindarlık Anlayışlarının Değerlendirilmesi

Volume: 2018 Number: 35 April 30, 2018

Avrupalı Türklerin Dindarlık Anlayışlarının Değerlendirilmesi

Abstract

Weber ideal tip kavramı ile ilk olarak tipoloji oluşturmuş sosyolojik araştırmalarında ideal-tip kavramsallaştırmasını yöntem olarak çok sık kullanmıştır. Weber’le birlikte  Le Bras, Allport, Troeltsch ideal-tipleştirmeyi kullanmış, Türk sosyal bilimciler arasında Mardin, Taplamacıoğlu, Kırbaşoğlu da Türk toplumu üzerinden bir tipoloji denemesinde bulunmuşlardır.  Günay da Almanya’da yaşayan Türk işçileri üzerine bir dindarlık tipolojisi geliştirir.  Günay, Türk işçilerini tipleştirmede üç tip kullanmaktadır. O, birincisini geleneksel dindarlık çerçevesinde gelişen ‘Geleneksel Halk Dindarlığı’, ikincisini “Radikal İslamcı Eğilimler”, Üçüncüsünü ise “ Seküler Dindarlık” olarak sınıflandırmaktadır. Günay’a göre, ‘Geleneksel Halk Dindarlığı’ Türk işçi toplulukları içerisinde yaygın bir şekilde bulunur. Bu dindarlık biçiminde bireysel ve entelektüel dindarlık boyutları oldukça  zayıftır. İkici gruptakileri Günay,  ‘Radikal İslamcı Eğilimler’ tipolojisi olarak isimlendirmektedir. Bu gruptakilerde anti-laik, anti modern eğilim ve söylemlere rast gelinmektedir. Modernleşmeye uyum sağlayamamış tipik bir Batı karşıtlığını esas alan tepkisel oluşumların Avrupa’da uzantısı olduğunu vurgular. Günay, üçüncü tipolojide olanları  ‘Seküler Yönelimler Tipolojisi’ olarak isimlendirmektedir. Bu gruptakiler, dini bireysel bir olgu olarak yaşayan bir kitledir. Din, bu gruptakiler açısından kültürel bir aidiyeti ve Avrupa değerleri burada yaşayanlar üzerinde etkilidir. Bu grup üzerinde din hem bilişsel düzeyde hem de sosyal düzeyde belirleyiciliğini yitirmektedir. Günay,  Avrupa’ya 1960’lı yıllardan yapılan göçle ile birlikte İslam’ın pratikte yaşama şekillerinin değiştiğini bu süreçle birlikte  İslam’ın ‘Göçmen İslam’ından ‘ Avrupalı İslam’a doğru gelişen bir seyir şeklinde olduğuna dikkatleri çeker. 

Keywords

References

  1. Abu Rabi, İ. M. (2003). Modernlik ve Çağdaş İslam Düşüncesi. İstanbul:Yöneliş.Akalın, K.H. (2008). İdeal Tip ve Kurumsal Yapı Olarak Toplumsal Faaliyet Tarzı. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 191-210.Allport, G. W. (2004). Birey ve dini. Bilal Sambur (Çev.). İstanbul : Elis. Apak, A. (2014). İslâm Tarihi Boyunca Selef ve Selefîlik Kavramlarının Anlam Serüveni. Tarihte ve Günümüzde Selefîlik içinde (s. 39-50). Baygeldi, M. R. (ts). Ernst Troeltsch Düşüncesinde Din ve Toplum. V. TLÇK – I. Kitap, Erişim: http://www.tlck.org.tr/wp-content/uploads/2016/10/TLCK.5.1.B009.pdf Berger,P. L.(1993). Dinin Sosyal Gerçekliği. Ali Coşkun (Çev.). İstanbul: İnsan.Bodur, H. E. (2009). Ünver Günay ve Türk Din Sosyolojisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 7 (14), 1-19.Büyükkara, M. (2014). Günümüzde Selefîlik ve İslâmî Hareketlere Olan Etkisi. Tarihte ve Günümüzde Selefîlik içinde (s.485-524). Çelik, C. - Günay. Ü, Taştan. A.V. (2005). Türk Din Sosyolojisinde Yöntem Sorunu. Türk Din Sosyolojisinin Temel Sorunları Sempozyumu içinde (s. 193-215). Çelik, C. (2006). Kentlilik Tecrübelerinde Farklılaşan Dindarlıklar. Ünver Günay, Celalettin Çelik (Ed.), Dindarlığın Sosyo-Psikolojisi içinde (s. ) Adana: Karahan Kitabevi.Çiftçi, A. (2003). Nasıl Bir Sosyal Bilim. Ankara: Kitabiyat.Desroche, H. (1992) . Morfolojik Sosyolojiden Tipolojik Sosyolojiye. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 4(4), 293-306. Doğan, Ö. (1990). Max Weber'de Bilim ve Sosyoloji. İstanbul: Ara. Güllü, İ. (2003). Almanya’daki 3. Kuşak Türk Gençlerinin Dini Tutum ve Davranışları-Köln Örneği. (Yüksek lisans tezi), Erciyes Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri.Günay, Ü. (2003). Göç, Din ve Değişme: Batı Avrupa’daki Türk İşçileri Örneği. Bilimname : Düşünce Platformu. 1(3), 35-64.Hekman, S.J.( 1983). Weber, The Ideal Type and Contemporary Social Theory. New York: University of Notre Dame .Kanık, C. (2017). Almanya Doğumlu Türkiye Gençliğinde Dini Tutum ve Davranışlar. Turkish Studies, 12(2), 91-120.Kaya, A., Kentel,F. (2005). Euro Türkler Türkiye ile Avrupa Birliği Arasında Köprü mü Engel mi?. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi. Kırbaşoğlu, M. H. (2002). İlmihal Dindarlığının İmkânı Üzerine. İslâmiyat.5(4). Korkmaz, A. (2011). Göç ve Din. Konya: Çizgi.Köktaş, M. E( 1993).Türkiye’de Dini Hayat. İstanbul: İşaret .Mardin, Ş. (2012). Din ve İdeoloji. İstanbul: İletişim.Mensching,G. (1994). Din Sosyolojisi. Mehmet Aydın (Çev.). Konya: Tekin Kitabevi.Ocak, A. Y. (1996). Değişen Dünyada İslam’ın Batıya Dönük Yüzü: Günümüz Türkiye Müslümanlığına Genel Bir Bakış. Müslüman İmajı içinde (s. 131-140). Öz, M. (2012). Anahatlarıyla İslam Mezhepleri Tarihi. İstanbul: Ensar. Taplamacıoğlu, M. (1962). Yaşlara Göre Dini Yaşayışın Şiddet ve Kesafeti Üzerinde Bir Anket Denemesi. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, , 10, 141-151.Taş, K. (2006). Dindarlığın Kriterleri Üzerine Tipolojik Bir Araştırma. Ünver Günay, Celalettin Çelik (Ed.), Dindarlığın Sosyo-Psikolojisi içinde(s. Adana: Karahan Kitabevi.Tibi, B. (2004). Avrupa’daki Müslüman Göçmenler: Avro-İslâm ile Gettolaşma Arasında. Nezar Alsayyad Manuel Castells (Ed.), Müslüman Avrupa ya da Avro-İslam. İstanbul: Everest.Weber, M.( 1998). Din Sosyolojisi. Yasin Aktay ve M. Emin Köktaş (Ed.), Din Sosyolojisi. Ankara: Vadi.Weber,M. (2012). Sosyal Bilimler Metodolojisi, İstanbul: Küre . Wuthnow, R. (2002). Din Sosyolojisi, Adil Çiftçi (Ed.), Din ve Modernlik. Ankara: Ankara Okulu.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Cengiz Kanık
Siirt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Din Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
0000-0003-1227-2399
Türkiye

Publication Date

April 30, 2018

Submission Date

February 17, 2018

Acceptance Date

March 19, 2018

Published in Issue

Year 2018 Volume: 2018 Number: 35

APA
Kanık, C. (2018). Avrupalı Türklerin Dindarlık Anlayışlarının Değerlendirilmesi. Bilimname, 2018(35), 127-144. https://doi.org/10.28949/bilimname.396225
AMA
1.Kanık C. Avrupalı Türklerin Dindarlık Anlayışlarının Değerlendirilmesi. Bilimname. 2018;2018(35):127-144. doi:10.28949/bilimname.396225
Chicago
Kanık, Cengiz. 2018. “Avrupalı Türklerin Dindarlık Anlayışlarının Değerlendirilmesi”. Bilimname 2018 (35): 127-44. https://doi.org/10.28949/bilimname.396225.
EndNote
Kanık C (April 1, 2018) Avrupalı Türklerin Dindarlık Anlayışlarının Değerlendirilmesi. Bilimname 2018 35 127–144.
IEEE
[1]C. Kanık, “Avrupalı Türklerin Dindarlık Anlayışlarının Değerlendirilmesi”, Bilimname, vol. 2018, no. 35, pp. 127–144, Apr. 2018, doi: 10.28949/bilimname.396225.
ISNAD
Kanık, Cengiz. “Avrupalı Türklerin Dindarlık Anlayışlarının Değerlendirilmesi”. Bilimname 2018/35 (April 1, 2018): 127-144. https://doi.org/10.28949/bilimname.396225.
JAMA
1.Kanık C. Avrupalı Türklerin Dindarlık Anlayışlarının Değerlendirilmesi. Bilimname. 2018;2018:127–144.
MLA
Kanık, Cengiz. “Avrupalı Türklerin Dindarlık Anlayışlarının Değerlendirilmesi”. Bilimname, vol. 2018, no. 35, Apr. 2018, pp. 127-44, doi:10.28949/bilimname.396225.
Vancouver
1.Cengiz Kanık. Avrupalı Türklerin Dindarlık Anlayışlarının Değerlendirilmesi. Bilimname. 2018 Apr. 1;2018(35):127-44. doi:10.28949/bilimname.396225

Cited By