Saçaklızâde Mehmed Efendi’nin (v. 1145/1732) İlimlere Bakışı: Tertîbü’l-‘Ulûm Bağlamında Bir İnceleme
Abstract
Müslüman düşünürler kendi dönemlerine gelinceye kadar ortaya konan ilim anlayışlarını ilimler tasnifine tahsis ettikleri eserlerde ele almışlardır. Bu eserler, onların ilimleri belirli ölçütleri dikkate alarak tasnif çabaları görülebileceği gibi bu düşünürlerin ilim anlayışları ve ilimler arası hiyerarşiye dair fikirlerini de ihtiva etmektedir. Bu düşünürler arasında Saçaklızâde Mehmed Efendi’nin Tertîbü’l-‘ulûm adını verdiği eseri, onun genel bir ilimler tasnifi anlayışını ortaya koyması yanında kendi düşüncesi içerisinde ilimlere bakışına dair önemli bilgiler sunmaktadır. Özellikle felsefî ilimlere dair içerdiği yargılar bağlamında onun ilim anlayışına dair birtakım sonuçlara ulaşmak mümkündür. Bu çalışma, zikredilen eser bağlamında Saçaklızâde’nin ilimlere bakışını ve bu bakış açısının bir sonucu olarak felsefî ilimlere dair mülahazalarını ortaya koymayı hedeflemektedir.
Keywords
References
- AKIN, Adem – DEMİR, Remzi. “Saçaklızâde Muhammed İbn Ebi Bekr el-Mar‘aşî ve Tertîb el-‘Ulûm Adlı Eseri”, Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, s. 16, 1-64.
- ALPER, Ömer Mahir. İbn Sînâ, İstanbul:İSAM Yayınları, 2008.
- ALPER, Ömer Mahir, Gazzâlî’nin Felsefî Geleneğe Bakışı: O Gerçekten Bir Felsefe Karşıtı Mıydı?, İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, (2001), 87-107.
- GAZÂLÎ. İhyâü ‘ulûmi’d-dîn, ts. Kahire.
- GEL, Mehmet. “XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Osmanlı İlim Geleneğindeki ‘Hakim Çizgi’ye ‘Felsefe’ Odaklı Bir Eleştiri: Saçaklızâde Muhammed el-Mar‘aşî”, Ötekiler Peşinde: Ahmet Yaşar Ocak’a Armağan, İstanbul 2015, 643-663.
- İBNÜ’L-EKFÂNÎ. İrşâdü’l-kâsıd ilâ esnâ’l-mekâsıd, thk. Mahmud Fâhûrî-Muhammed Kemâl-Hüseyin Sıddîk, Beyrut:Mektebetü Lübnân Nâşirûn, 1998.
- KİRAZ, Celil. Saçaklızâde Mehmed Efendi’nin Beyzâvî’ye Yönelik Eleştirileri, Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 15/1 (2006), s. 319-367.
- ÖZCAN, Tahsin. “Saçaklızâde Mehmed Efendi”, DİA, 35 (2008), s.368-370.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
October 31, 2018
Submission Date
August 29, 2018
Acceptance Date
October 1, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 2018 Number: 36
Cited By
Klasik Dönem Osmanlı İlimler Tasnifinde Bitki-Bilimi ve Tanımları
Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.52642/susbed.1345093