Hayatı Anlamlandırma İle Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişki Üzerine
Abstract
Anlam arayışı, II. Dünya Savaşı'nın da etkisiyle 1950'ler ve 1960'larda ortaya çıkan hümanist, fenomenolojik, varoluşsal kişilik kuramlarında yaygın olarak görülen merkezi bir temadır. Özellikle Carl Rogers, Abraham Maslow, George Kelly ve Rollo May tarafından hayatın anlamına dair geniş perspektifler sunulmaktadır. Ancak bu alanda en çok tanınan isim, yayınladığı çalışmalara ek olarak Logoterapi adında bir psikoterapi tekniği de geliştirmiş olduğu için Viktor E. Frankl'dır. Frankl, anlam arayışının temel bir insan eğilimi olduğunu ve insan kişiliğinde en esaslı ve en temel motive edici gücün, içgüdüsel dürtüler ya da öğrenilmiş davranış kalıpları değil, bireyin varoluşunun anlamını keşfetme arzusu olduğunu savunmuştur.
Bu çalışmada, kişilik
özellikleri ile hayatı anlamlandırma arasında bir ilişki olup olmadığı Kayseri
ilinde iki farklı devlet lisesinde öğrenim gören 238 öğrenciden nicel yöntemle
veri toplanarak incelenmektedir. Katılımcıların %65'ini (n=154) erkekler ve
geri kalan %35'ini (n=84) kadınlar oluşturmaktadır. Çalışmada kişilik
özelliklerinin belirlenmesi için HEXACO
Kişilik Envanteri, hayatın anlam ve amacının belirlenmesinde Hayatın Anlam ve Amacı Ölçeği kullanılmıştır.
Analiz sonuçlarına göre katılımcılar, Hayatın Anlam ve Amacı faktöründe 3,68
(sd.=0,95); Anlamsızlık ve Amaç Yoksunluğu faktöründe 2,68 (sd.=0,99)
ortalamaya sahip olmuşlardır. Kişilik özellikleri açısından en yüksek
ortalamayı Duyarlılık (m=2,89; sd.=,68); en düşük ortalamayı ise
Dürüstlük-Alçakgönüllülük (m=2,54; sd.=,67) faktörlerinden elde etmişlerdir.
t-Testi, Hayatın Anlam ve Amacı'nda kadınların ortalama puanlarının anlamlı
olarak daha yüksek olduğunu; kişilik özellikleri açısından ise
Dürüstlük-Alçakgönüllülük, Duyarlılık, Dışadönüklük faktörlerinde anlamlılık
düzeyinde farklılaşma olduğunu göstermektedir. Korelasyon analizine göre de
faktörlerin neredeyse tamamı ilişki içerisindedir. Regresyon analizi sonucuna
göre kişilik özelliklerinden Deneyime Açıklık (β=-,23; p=,001), Hayatın Anlam
ve Amacındaki varyansın %8'ini açıklamaktadır.
Keywords
References
- Allport, G. W. (1937). Personality: a Psychological Interpretation. New York: Holt Publishing.
- Aydın, C. (2017). Üniversite Öğrencilerinin Dini Tutum İle Hayattaki Anlam Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(4), 89-108.
- Aydın, C., Kaya, M., & Peker, H. (2015). Hayatın Anlam ve Amacı Ölçeği: Geçerlik ve Güvenilirlik Çalışması. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi(38), 39-55.
- Bahadır, A. (2002). İnsanın Anlam Arayışı ve Din: Logoterapik Bir Araştırma. İstanbul: İnsan Yayınları.
- Batson, C. D., Schoenrade, P., & Ventis, W. L. (1993). Religion and the Individual: A Social-Psychological Perspective. New York: Oxford University Press.
- Beutel, A. M., & Marini, M. M. (1995). Gender and Values. American Sociological Review, 60(3), 436-448.
- de Vries, R. E., Tybur, J. M., Pollet, T. V., & Vugt, M. (2016). Evolution, Situational Affordances, and the HEXACO Model of Personality. Evolution and Human Behavior(37), 407-421.
- Forsyth, J. (2017). Psikolojik Din Kuramları. Kayseri: Kimlik Yayınları.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Mustafa Ulu
*
0000-0003-0070-7826
Türkiye
Publication Date
October 31, 2018
Submission Date
July 12, 2018
Acceptance Date
October 1, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 2018 Number: 36
Cited By
Lise Öğrencilerinde Hayatın Anlam ve Amacı ile Değer Yönelimleri Arasındaki İlişki
Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD)
https://doi.org/10.30627/cuilah.469850Kişilik Özellikleri ve Whistleblowing Niyeti: HEXACO Modeli ile Kavramsal Bir Bakış
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.33905/bseusbed.949407Alçakgönüllülük İnsanın İyi Hissetmesini Sağlayabilir mi? Alçakgönüllülük, Psikolojik İyi Olma ve Öznel İyi Olma Arasındaki İlişki
Bilimname
https://doi.org/10.28949/bilimname.669117Üniversite Öğrencilerinde Hayatın Anlamı Ve Dindarlık İlişkisi
Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17120/omuifd.718108FARKLI MESLEK ÜYELERİNİN DOGMATİK DİNDARLIK VE AHLAKİ YARGI DÜZEYLERİNİN HAYATIN ANLAMI VE AMACINA ETKİSİ
Marife Dini Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.33420/marife.996682The mediator role of attitude towards aging and elderliness in the effect of the meaning and purpose of life on death anxiety
Current Psychology
https://doi.org/10.1007/s12144-022-03087-xA Theoretical Overview of Biographic Writing from an Ontological and Epistemological Perspective
Kültür Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.46250/kulturder.1115415Examining The Relationship between Customers' Personal Characteristics and Hedonic Consumption Behavior with Canonic Correlation Analysis, An Application on Women Academicians
The Journal of International Scientific Researches
https://doi.org/10.23834/isrjournal.1186953Reasons for Wattpad Use in Turkey
Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi
https://doi.org/10.17522/balikesirnef.1363549Psiko-Fenomenolojik Açıdan İslam’da Arınma Ritüelleri
Türk Din Psikolojisi Dergisi
https://doi.org/10.59379/tdpd.1344625Kahramanmaraş Depremlerine Yüklenen Anlamlar
Afet ve Risk Dergisi
https://doi.org/10.35341/afet.1420732A Qualitative Study on Problems of Young People and Ways of Religious Coping in Türkiye
İlahiyat Tetkikleri Dergisi
https://doi.org/10.29288/ilted.1457901THE CINDERELLA COMPLEX, ADVERSE CHILDHOOD EXPERIENCES, AND THE MEANING AND PURPOSE OF LIFE IN WOMEN: A WEB-BASED CROSS-SECTIONAL STUDY
International Journal of Child, Youth and Family Studies
https://doi.org/10.18357/ijcyfs154202422217Testing the Mediating Role of Existential Meaning on the Link between Religiosity and Satisfaction with Life: A Study on Turkish Muslim University Students
Gumushane Universitesi Ilahiyat Fakultesi Dergisi (GIFAD)
https://doi.org/10.53683/gifad.1030792Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Ekolü Olarak Varoluşçu Psikolojinin İmkânı
Türk Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Dergisi
https://doi.org/10.56432/tmdrd.1516667Hayatın Anlamı ve Din: Türkiye’de Din Psikolojisi Literatüründe Hayatın Anlamı ile İlgili Yapılan Çalışmalar Üzerine Bir SWOT Analizi
Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.51553/bozifder.1766248