Research Article

Osmanlı Uygulamaları Işığında Küçüklerin Evlendirilmesi ve Veli İzinsiz Nikâh

Volume: 2019 Number: 37 April 30, 2019
EN TR

Osmanlı Uygulamaları Işığında Küçüklerin Evlendirilmesi ve Veli İzinsiz Nikâh

Abstract

Küçüklerin velileri tarafından evlendirilmesi İslam hukukçuların çoğu tarafından muteber kabul edilmiştir. Diğerlerinin aksine Hanefî fakihler velilerin sınırını çok geniş tutmuşlar, bununla birlikte küçüklere buluğ muhayyerliği hakkı tanıyarak oluşabilecek olumsuzlukları önleme yoluna gitmişlerdir. Hanefî mezhebini esas alan Osmanlı Devleti’nde de uygulama bu yönde olmuştur. Öte yandan küçüklerin evlendirilmesinin meşruiyeti konusu, diğer bir tabirle evlenmede velâyet konusu, günümüz İslâm hukukçuları tarafından tartışılan ve güncelliğini koruyan bir meseledir. Ne var ki konuyla ilgili yapılan çalışmalarda bu görüşün İslâm toplumları tarafından ne derece benimsendiğine ve uygulandığına pek değinilmez. Bu çalışmada, küçüklerin evlendirilmesi ve veli izinsiz nikâh konusu, tarihî bir vakıa olarak ele alınmış olup uygulamalar çerçevesinde İslam toplumunda yaygın olup olmadığına dair bazı tespitlere ulaşılmaya çalışılmıştır. Ancak uygulamaların ne yönde cereyan ettiğini gösteren kayıtların Osmanlı dönemine ait olması nedeniyle Osmanlı dönemine ait uygulamalara odaklanılmıştır. Çalışmada XVIII. yüzyıl Adana şer‘iyye sicilleri temel kaynak olarak kullanılmakla birlikte Osmanlı’nın farklı bölgelerine ait bazı evlilik defterlerindeki veriler de yeri geldikçe kullanılmıştır. Ayrıca Hukûk-ı Aile Kararnamesi’ndeki küçüklerin evlendirilmesi ile ilgili madde ve bu maddeye yönelik eleştiriler de tespit edilen bulgularla karşılaştırılmıştır. Böylece söz konusu araştırmada XVIII. yüzyılın başlarından kararnâmenin yazıldığı tarih olan 1917 yılına kadar Osmanlı toplumunda küçüklerin evlendirilmesiyle ilgili uygulamaların boyutunun ne olduğuna dair genel bir çerçeve çizilmesi hedeflenmiştir.

Keywords

References

  1. Arşiv Belgeleri
  2. BAŞBAKANLIK OSMANLI ARŞİVİ, Adana Şer‘iyye Sicilleri (AŞS), 14, 19, 31, 126, 129, 136 Numaralı Defterler.
  3. BAŞBAKANLIK OSMANLI ARŞİVİ, Trabzon Şer‘iyye Sicili, 108 Numaralı Defter.
  4. Kitap ve Makaleler
  5. ABDURRAHMAN PAŞA, Tevkî‘î Abdurrahman Paşa Kânûnnâmesi (Osmanlı Kanûnnâmeleri ve Hukukî Tahlilleri X içinde), nşr. Ahmet Akgündüz, Osmanlı Araştırmaları Vakfı, İstanbul 2015.
  6. AKÖZ, Alaaddin, Bir İmamın Nikâh Defteri (Beşiktaş Sinan-ı Cedid Mahallesi), Tablet Yay., Konya 2006.
  7. AYDIN, M. Âkif, “Aile Hayatı” İlmihal, TDV Yay., Ankara 2011.
  8. ..............., İslam - Osmanlı Aile Hukuku, Marmara Üniv. İFAV Yay., İstanbul 1985.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 30, 2019

Submission Date

October 31, 2018

Acceptance Date

March 16, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 2019 Number: 37

APA
Korkmaz, Ö. (2019). Osmanlı Uygulamaları Işığında Küçüklerin Evlendirilmesi ve Veli İzinsiz Nikâh. Bilimname, 2019(37), 453-475. https://doi.org/10.28949/bilimname.476671
AMA
1.Korkmaz Ö. Osmanlı Uygulamaları Işığında Küçüklerin Evlendirilmesi ve Veli İzinsiz Nikâh. Bilimname. 2019;2019(37):453-475. doi:10.28949/bilimname.476671
Chicago
Korkmaz, Ömer. 2019. “Osmanlı Uygulamaları Işığında Küçüklerin Evlendirilmesi Ve Veli İzinsiz Nikâh”. Bilimname 2019 (37): 453-75. https://doi.org/10.28949/bilimname.476671.
EndNote
Korkmaz Ö (April 1, 2019) Osmanlı Uygulamaları Işığında Küçüklerin Evlendirilmesi ve Veli İzinsiz Nikâh. Bilimname 2019 37 453–475.
IEEE
[1]Ö. Korkmaz, “Osmanlı Uygulamaları Işığında Küçüklerin Evlendirilmesi ve Veli İzinsiz Nikâh”, Bilimname, vol. 2019, no. 37, pp. 453–475, Apr. 2019, doi: 10.28949/bilimname.476671.
ISNAD
Korkmaz, Ömer. “Osmanlı Uygulamaları Işığında Küçüklerin Evlendirilmesi Ve Veli İzinsiz Nikâh”. Bilimname 2019/37 (April 1, 2019): 453-475. https://doi.org/10.28949/bilimname.476671.
JAMA
1.Korkmaz Ö. Osmanlı Uygulamaları Işığında Küçüklerin Evlendirilmesi ve Veli İzinsiz Nikâh. Bilimname. 2019;2019:453–475.
MLA
Korkmaz, Ömer. “Osmanlı Uygulamaları Işığında Küçüklerin Evlendirilmesi Ve Veli İzinsiz Nikâh”. Bilimname, vol. 2019, no. 37, Apr. 2019, pp. 453-75, doi:10.28949/bilimname.476671.
Vancouver
1.Ömer Korkmaz. Osmanlı Uygulamaları Işığında Küçüklerin Evlendirilmesi ve Veli İzinsiz Nikâh. Bilimname. 2019 Apr. 1;2019(37):453-75. doi:10.28949/bilimname.476671

Cited By