Research Article

Stoa Felsefesinin Temel Görüşleri Üzerine Bir İnceleme

Volume: 2019 Number: 37 April 30, 2019
EN TR

Stoa Felsefesinin Temel Görüşleri Üzerine Bir İnceleme

Abstract

Stoacılık, milattan önce 336–264 yılları arasında yaşamış olan Kıbrıslı Zenon tarafından kurulmuş felsefe okuludur. Okula göre felsefe, bilgelik aşkı, bilgelik arayışıdır. Felsefenin yöneldiği bilgelik ise kutsal ve insani şeylerin bilgisidir. Zenon felsefeyi üç bölüme ayırmıştır: önce usa vurma kurallarını öğreten mantık, ikinci olarak kâinattaki varlıkların hakikatini öğreten fizik ve üçüncü olarak erdemli yaşamın ilkelerini öğreten ahlak. Stoa felsefesi, ahlakı felsefenin merkezine alan pratik bir felsefedir. Bu felsefeye göre erek, doğaya uygun yaşamdır. Doğa’ya uygun yaşam ise kutsal doğayı bilmek, tanımak ve onun iradesine boyun eğmektir. Zenon, Kleanthes, Khrysippos, Panaitios, Seneca, Epiktetos ve Marcus Aurelius, Stoa felsefesinin önemli temsilcilerindendir. Bu yazı, ana hatlarıyla Stoa felsefesi üzerine bir incelemedir. Yazıda Stoalı filozofların varlığın hakikatine ve insanın faziletine ilişkin temel görüşleri incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre Zenon’dan beri Stoalı filozoflar, varlığın tanrısal olduğunu, her tarafında düzen, uyum ve iyiliğin hüküm sürdüğünü, her şeyin tanrısal bilgeliğe ve inayete uygun olarak gerçekleştiği, ayrıca insanın tanrısal akıldan pay aldığı, böylece doğanın yasalarına uygun olarak yaşamak suretiyle erdemli ve mutlu olabileceğini savunmuşlardır. Stoalı filozoflar genel olarak ahlak üzerine söz etmişler ve bu görüşlerini fiziğe (metafizikle) dayanarak temellendirmeye çalışmışlardır. Stoacılığın popüler yanı idealist ahlakıdır. Stoalılar ahlak anlayışları ile düşünce dünyasını etkilemişlerdir. Hangi filozofların Stoacı ahlaktan etkilendiği ayrı bir konudur; dolayısıyla farklı bir araştırmayı gerektirir. Fakat batıda Montaigne ve Descartes’in doğuda Kindi’nin Stoacı ahlaktan etkilendiklerini söylemek iddialı bir yargı değildir.

Keywords

References

  1. KAYNAKÇAARSLAN, Ahmet. (2016). İlkçağ Felsefe Tarihi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları.AURELIUS, Marcus. (2016). Düşünceler. İstanbul: Yapı kredi Yayınları.BOLAY, Süleyman Hayri. (2011). Yaşayan Felsefe. Ankara: Otto.CEVİZCİ, Ahmet. (2013). Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayıncılık.CİCERO. (2013). Yükümlülük Üzerine. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. ÇAPAK, İbrahim.(2015). Stoa Felsefesi ve İslam Düşüncesine Etkisi. Yakın Doğu Üniversitesi İslam Tetkikleri Merkezi Dergisi. 1(2), 219-227.ÇAPAK, İbrahim. (2015). Kıbrıslı Zenon ve Stoa Okulu. Yakın Doğu Üniversitesi İslam Tetkikleri Merkezi Dergisi. 1(1), 9-20.DESCARTES. (2015). Metot Üzerine Konuşma. İstanbul: Paradigma Yayıncılık.EPİKTETOS. (2013). Söylevler. Ankara: Divan.EPİKTETOS. (1999). Düşünceler ve Sohbetler. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.GÖKBERK, Macit. (1985). Felsefe Tarihi. İstanbul: Remzi Kitapevi.HADOT, Pierre. (2011). İlkçağ Felsefesi Nedir? Ankara: Dost Kitapevi Yayınları.HANÇERLİOĞLU, Orhan. (2012). Düşünce Tarihi. İstanbul: Remzi Kitapevi.İZZET, Mehmed. (1913/1914). Eski Yunan’da Ahlakî Felsefe: Zenon ve Mu’akkibleri, İstanbul: Türk Bilgi Derneği, Bilgi Mecmuası. 1(2), 135-143.
  2. LAERTIOS, Diogenes. (2013). Ünlü Filozofların Yaşamları ve Öğretileri. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.MONTAİGNE. (2011). Denemeler, İstanbul: Lacivert Yayıncılık.SENECA. (1999). Ahlaki Mektuplar, Ankara: Türk Tarih Kurumu.SENECA. (2009). Tanrısal Öngörü, İstanbul: Şule Yayınları.SENECA, (2015). Hoşgörü Üzerine, Ruh Dinginliği Üzerine. Ankara: Doğubatı Yayınları.TOPAKKAYA, Arslan. (2009/1). Stoa Felsefesinin Temel Kavramları. Felsefe Dünyası. (49), 56-69.
  3. WEBER, Alfred. (1992). Felsefe Tarihi, İstanbul: Sosyal Yayınlar.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 30, 2019

Submission Date

February 4, 2019

Acceptance Date

April 4, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 2019 Number: 37

APA
Çelikkol, S. (2019). Stoa Felsefesinin Temel Görüşleri Üzerine Bir İnceleme. Bilimname, 2019(37), 1225-1245. https://doi.org/10.28949/bilimname.522162
AMA
1.Çelikkol S. Stoa Felsefesinin Temel Görüşleri Üzerine Bir İnceleme. Bilimname. 2019;2019(37):1225-1245. doi:10.28949/bilimname.522162
Chicago
Çelikkol, Suat. 2019. “Stoa Felsefesinin Temel Görüşleri Üzerine Bir İnceleme”. Bilimname 2019 (37): 1225-45. https://doi.org/10.28949/bilimname.522162.
EndNote
Çelikkol S (April 1, 2019) Stoa Felsefesinin Temel Görüşleri Üzerine Bir İnceleme. Bilimname 2019 37 1225–1245.
IEEE
[1]S. Çelikkol, “Stoa Felsefesinin Temel Görüşleri Üzerine Bir İnceleme”, Bilimname, vol. 2019, no. 37, pp. 1225–1245, Apr. 2019, doi: 10.28949/bilimname.522162.
ISNAD
Çelikkol, Suat. “Stoa Felsefesinin Temel Görüşleri Üzerine Bir İnceleme”. Bilimname 2019/37 (April 1, 2019): 1225-1245. https://doi.org/10.28949/bilimname.522162.
JAMA
1.Çelikkol S. Stoa Felsefesinin Temel Görüşleri Üzerine Bir İnceleme. Bilimname. 2019;2019:1225–1245.
MLA
Çelikkol, Suat. “Stoa Felsefesinin Temel Görüşleri Üzerine Bir İnceleme”. Bilimname, vol. 2019, no. 37, Apr. 2019, pp. 1225-4, doi:10.28949/bilimname.522162.
Vancouver
1.Suat Çelikkol. Stoa Felsefesinin Temel Görüşleri Üzerine Bir İnceleme. Bilimname. 2019 Apr. 1;2019(37):1225-4. doi:10.28949/bilimname.522162

Cited By