Kazakistan Ortaöğretim Kurumlarında Din Eğitimini Olumsuz Yönde Etkileyen Faktörler
Abstract
Bağımsızlık öncesi din eğitiminden yoksun bırakılmış olan Kazakistan halkının, bağımsızlığın ilk yılları ile birlikte dine karşı olan ilgisi artmıştır. Bağımsızlığın bu ilk yıllarında ülkedeki misyoner sayısı ile misyonerlik faaliyetleri de hız kazanmıştır. Gerek dine olan bu ilgi gerekse de misyonerlik faaliyetinin artışı ülkede, din ve din eğitimini önemli hale getirmiştir. Kazakistan için en önemli meselelerden biri laiklik çerçevesinde din devlet ilişkisini geliştirmek olarak görünmektedir. Bu bağlamda devlet, bağımsızlığın ilk yıllarında kendi haline bıraktığı din meselesine ilerleyen yıllarda müdahil olmuş, dinler ve mezheplerin birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenlemekte önemli kararlar almış ve kanunlar çıkartmıştır. Kazakistan egemenliğini aldıktan sonra kendisini laik, demokratik, sosyal, din ve vicdan hürriyetine saygılı bir devlet olarak nitelendirmektedir. Ülkede anayasa ve kanunlar bu çerçevede oluşturulmuş, din ile devlet arasındaki ilişki bu temeller üzerine kurulmuştur. Bu değerler aynı zamanda dini faaliyetler ve din eğitimi ile ilgili kanunların da alt yapısını oluşturmuştur. Kazakistan nüfusunun büyük oranı İslâm dini ile Hristiyanlığın Ortodoks mezhebine mensuptur. Ancak Kazakistan, diğer ulusların ve dinlerin de varlığını sürdürmekte olduğu, bu durumun bir zenginlik kaynağı olarak algılandığı çok uluslu ve çok dinli bir devlettir. Kazakistan Anayasası ve “Dini Hizmet ve Dini Kurumlar” kanunu, ülke içerisinde yaşayan çok çeşitli dini ve etnik gurup mensupları için en büyük güvence olmuştur.
Bütün bunların neticesinde “din” “eğitim” perspektifinde ele alındığında ülkede din eğitimi, ortaöğretim kurumlarında “bütün dinlerin tarihini öğretme ve dini inançları tanıma” amacıyla da olsa yapılmaya başlanmıştır. Ancak ortaöğretim kurumlarında müstakil olarak, İslâm dininin öğretilmesi söz konusu değildir. Yüksek öğretim kurumlarında ise ilahiyatçı yetiştirilmesi için fakülteler ve bölümler açılmıştır. Bu çalışmada Kazakistan’daki dini durum ve ortaöğretimdeki din eğitimi incelenmiş, din eğitimini olumsuz yönde etkileyen etmenler ele alınarak, ortaya çıkan durum ile ilgili öneri ve gerekçeler sunulmuştur.
Keywords
References
- Kaynakça
- Abdiresilkızı, Aynur. Din Devir Destur, Baspalar uyi. Almatı: Baspalar uyi, 2014.———. Kazirgi Özekti Dini Meseleler. Astana, 2014.
- Abyov, Aydar. “Kazakstandagı Destürli İslamnıg Erekşelikterimen Meseleleri”, 2015. http://mckr.kz/meropriyatiya-tsentra/nashi-publikatcii/item/182.
- Akyüz, Yahya. Türk Eğitim Tarihi, Pegem Akedemi. Ankara: Pegem Akedemi, 2015.
- Borbasova, Karlıgaş Abjalov, Sultanmurat. “Kazakistan’da Din Eğitimi”, y.y. https://docplayer.biz.tr/22693224-Kazakistan-da-din-egitimi-giris.html.
- “Din Meseleleri Jönündegi Gılmı-Zerttev jane Taldav Ortalıgı”, y.y. http://www.niac.gov.kz/kz/expertiza/item/33-spisok-ustavov-religioznykh-ob-edinenii-imeyushchikh-polozhitelnoe-zaklyuchenie-religiovedcheskoj-ekspertizy.
- “Edistemelik Kural, Kazakıstan Resbublikasındağı Memlekettik-Konfessiyalık Karım Katınastar”. Astana, 2014.
- Hizmetli, Sabri. Orta Aziya Türk Respublikalarındagı Ziyandı Agımdar jane Misyonerlik. Almatı, 2006.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
İlyas Erpay
0000-0003-2350-6998
Türkiye
Publication Date
April 30, 2019
Submission Date
February 12, 2019
Acceptance Date
April 17, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 2019 Number: 37