Research Article

İslam Ceza Hukukuna Göre Kleptomanide Ceza Ehliyeti Ve Hırsızlık Fiilinin Sonuçları

Volume: 2019 Number: 37 April 30, 2019
EN TR

İslam Ceza Hukukuna Göre Kleptomanide Ceza Ehliyeti Ve Hırsızlık Fiilinin Sonuçları

Abstract

İslam ceza hukukuna göre suç sayılan bir eylemi gerçekleştiren bir bireyin cezalandırılabilmesi için onda belli vasıflar aranmaktadır. Fıkıh literatüründe “ehliyet” olarak adlandırılan bu vasıflardan en önemlileri akıl ve idraktir. Suçlunun aklını ve idrakini izale eden bir hastalığın tespiti halinde ceza tamamen kalkmakta veya hafifletilmektedir. Klasik fıkıh literatüründe cezaî ehliyete etki eden bazı temel hastalıklar zikredilse de bu hastalıkların sayıları oldukça sınırlıdır. Oysa bugün modern psikoloji ve psikiyatri bilimleri karşımıza yeni hastalıkları çıkartmakta ve bu hastalıkların ceza ehliyetine tesirlerini savunmaktadır. Kişinin iradesini dumura uğratarak onu çalmaya iten bir bozukluğu ifade eden kleptomani de bunlardan biridir. XIX-XX. yy. Avrupa’sında kuşkulu bir şekilde doğmuş, mahiyeti tartışılmış sonunda kendisini kabul ettirmiştir. Peki pozitif hukukta bir savunma yolu olarak boy gösterebilen “çalma hastalığının”, bu suça had gibi ağır bir cezayı veya -suçun sübutunda şüphe bulunması halinde- taziri ön gören İslam ceza hukukundaki karşılığı nedir? Bu soruya ilk olarak kleptomaninin aklî dengesi yerinde bir kişi tarafından işlenen bir hırsızlık eylemi olduğundan yola çıkılarak cevap verilebilir. Klasik literatürde belirlenen serika ve ihtilâs şartları çerçevesinde bir kıyas yapmak ve cezaî karşılığını saptamak mümkündür. Ancak kleptomaninin “hastalık” yönü göz ardı edilerek tatmin edici bir cevaba ulaşmak zor gözükmektedir. Kleptomaninin yeni keşfedilmiş bir hastalık türü olması nedeniyle konunun takibi, İslam ceza hukuku ve pozitif hukuk arasında karşılaştırmalı çalışmalar yapan son dönem eserlerde yapılmaya çalışılmış; kleptomani ve benzeri idraki zedeleyen hastalıklara dair hükümler araştırılmıştır.

Keywords

References

  1. Abelson, Elaine S. “The Invention of Kleptomania.” Chicago Jurnals 15/I (1989): 123-143.
  2. Akpınar, Abdullah, Korucu, Cafer Çağrı, Tanrıtanır, Bilal. “Kleptomanide Olağan Sosyal İşlevsellikte Bozulma: Bir Olgu Sunumu.” Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 5/2 (2014): 66-67.
  3. Behnesî, Ahmed Fethi. el-Mes’ûliyyeti’l-cinâiyye fî fıkhı’l-islâmî (Kahire: Darü’ş-Şürûk, 1988), 218.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 30, 2019

Submission Date

February 25, 2019

Acceptance Date

April 5, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 2019 Number: 37

APA
Yılmaz, E. (2019). İslam Ceza Hukukuna Göre Kleptomanide Ceza Ehliyeti Ve Hırsızlık Fiilinin Sonuçları. Bilimname, 2019(37), 535-557. https://doi.org/10.28949/bilimname.531930
AMA
1.Yılmaz E. İslam Ceza Hukukuna Göre Kleptomanide Ceza Ehliyeti Ve Hırsızlık Fiilinin Sonuçları. Bilimname. 2019;2019(37):535-557. doi:10.28949/bilimname.531930
Chicago
Yılmaz, Emel. 2019. “İslam Ceza Hukukuna Göre Kleptomanide Ceza Ehliyeti Ve Hırsızlık Fiilinin Sonuçları”. Bilimname 2019 (37): 535-57. https://doi.org/10.28949/bilimname.531930.
EndNote
Yılmaz E (April 1, 2019) İslam Ceza Hukukuna Göre Kleptomanide Ceza Ehliyeti Ve Hırsızlık Fiilinin Sonuçları. Bilimname 2019 37 535–557.
IEEE
[1]E. Yılmaz, “İslam Ceza Hukukuna Göre Kleptomanide Ceza Ehliyeti Ve Hırsızlık Fiilinin Sonuçları”, Bilimname, vol. 2019, no. 37, pp. 535–557, Apr. 2019, doi: 10.28949/bilimname.531930.
ISNAD
Yılmaz, Emel. “İslam Ceza Hukukuna Göre Kleptomanide Ceza Ehliyeti Ve Hırsızlık Fiilinin Sonuçları”. Bilimname 2019/37 (April 1, 2019): 535-557. https://doi.org/10.28949/bilimname.531930.
JAMA
1.Yılmaz E. İslam Ceza Hukukuna Göre Kleptomanide Ceza Ehliyeti Ve Hırsızlık Fiilinin Sonuçları. Bilimname. 2019;2019:535–557.
MLA
Yılmaz, Emel. “İslam Ceza Hukukuna Göre Kleptomanide Ceza Ehliyeti Ve Hırsızlık Fiilinin Sonuçları”. Bilimname, vol. 2019, no. 37, Apr. 2019, pp. 535-57, doi:10.28949/bilimname.531930.
Vancouver
1.Emel Yılmaz. İslam Ceza Hukukuna Göre Kleptomanide Ceza Ehliyeti Ve Hırsızlık Fiilinin Sonuçları. Bilimname. 2019 Apr. 1;2019(37):535-57. doi:10.28949/bilimname.531930