Ebeveyn Kaybı Yaşamış Bireylerde Otobiyografik Bellek, Allah Tasavvuru Ve Dini Başa Çıkma
Abstract
Bu çalışmanın amacı, ebeveyn kaybı yaşamış üniversite öğrencilerinin otobiyografik anıları üzerinden nasıl bir Allah tasavvuruna sahip olduklarını ve yaşadıkları zorluklarda sahip oldukları Allah tasavvurunun dini başa çıkma süreçlerine olan etkisini ortaya koymaktır. Derinlemesine bir bilgi alınabilmesi için durum nitel modelinde tasarlanmış bu araştırmanın çalışma grubu, amaçlı örnekleme çeşitlerinden olan ölçüt, maksimum çeşitlilik ve kartopu yöntemleri kullanılarak belirlenmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formu ile birlikte görüşme yöntemi uygulanmıştır 18-24 yaş aralığında (ortalama yaş: 20,7), 8’i (%40) anne kaybı yaşamış ve 12’si (%60) baba kaybı yaşamış (%60) olmak üzere toplam 20 kız üniversite öğrencisi, çalışma grubunu oluşturmuştur. Araştırmacı tarafından yüz yüze yapılan görüşmeler sonrasında elde edilen veriler içerik analizi ile incelenmiştir. Sonuçta, katılımcıların paylaştıkları otobiyografik anılarda sırasıyla “Yakın”, “Affedici/Bağışlayıcı”, “Koruyan-Gözeten”, “Yaratıcı-Kudretli”, “Kural Koyan-Adaletli”, “Sabır Veren” Allah tasavvurları öne çıkmıştır. Ebeveyn kaybı yaşamış katılımcıların karşılaştıkları zorluklar, bu zorluklarla başa çıkma süreçleri veya hayatta kendilerini yalnız hissettikleri zamanlar düşünüldüğünde; Allah’ın en çok “Yakın” özelliğiyle tanımlanmış olması anlamlı bir durumdur. Ayrıca çoğu katılımcı için zorluk içeren yaşam olaylarında “Rahatlatıcı” Allah tasavvurunun dini başa çıkma süreçlerine dâhil olduğu kaydedilmiştir. Paylaşılan anılar otobiyografik belleğin işlevleri yönünden incelendiğinde ise ebeveyn kaybı yaşamış üniversite öğrencilerinin, Allah’ın da dâhil olduğu otobiyografik anılarını, çoğunlukla davranışlarını yönlendirmek ya da başkalarına öğüt vermek amacıyla hatırladıkları tespit edilmiştir. Katılımcıların, cezalandırıcı bir Allah tasavvuruna sahip olmadıkları ve ebeveyn kaybını olası bir ceza olarak değerlendirmedikleri gözlemlenmiştir.
Keywords
References
- ALÇELİK, Z. (2013). Yaşlılık Döneminde Tanrı Tasavvuru ve Benlik Saygısı. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: Marmara Üniversitesi SBE.
- ALEA, N., BLUCK, S., ALİ, S. (2015). Function in Context: Why American And Trinidadian Young And Older Adults Remember The Personal Past. Memory, 23 (1), 55-68. doi: 10.1080/09658211.2014.929704
- AYTEN, A. (2010). Tanrı’ya Sığınmak: Dini Başa Çıkma Üzerine Psiko-Sosyal Bir Araştırma. İstanbul: İz Yayıncılık.
- AYTEN, A., ANIK, E. (2014). LGBT Bireylerde Dini İnanç, Din ve Tanrı Tasavvuru, Dini ve Manevi Başa Çıkma Süreci. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 14(2), 7-31. http://isamveri.org/pdfdrg/D03296/2014_2/2014_2_AYTENA_ANIKE.pdf
- AYTEN, A. (2017). Psikoloji ve Din: Psikologların Din ve Tanrı Görüşleri. İstanbul: İz Yayıncılık.
- BEDİR, F. N. (2017).Yetişkinlerin Çocukluk Anılarındaki Tanrı İmgesinin Analizi. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 16(32), 717-740.
- BEIKE, R. D., COLE, E. H., MERRICK, R. C. (2017). Sharing Specific ‘We’ Autobiographical Memories In Close Relationship: The Role Of Contact Frequency. Memory, 26(10), 1425-1434.
- BLUCK, S. (2003). Autobiographical Memory: Exploring Its Functions In Everday Life. Memory, 11(2), 113-123.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Gülüşan Göcen
*
0000-0003-4856-9653
Türkiye
Merve Genç
This is me
0000-0001-6775-5158
Türkiye
Publication Date
December 31, 2019
Submission Date
October 22, 2019
Acceptance Date
December 1, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 2019 Number: 40
Cited By
Covid-19 Nedeniyle Yakınlarını Kaybeden Bireylerde Yas Süreci ve Dini Başa Çıkma
İlahiyat Tetkikleri Dergisi
https://doi.org/10.29288/ilted.888706Rüya Formundaki İstihare Yaşantısının Din Psikolojisi Bağlamında İncelenmesi
Bilimname
https://doi.org/10.28949/bilimname.951592Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Perspektifinden Tanrı Tasavvurları ve Varlık Aşamaları Üzerine Psiko-Teolojik Analizler
Türk Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Dergisi
https://doi.org/10.56432/tmdrd.1279549Gratitude to God and its psychological benefits in Islamic contexts: A systematic review of the literature
Mental Health, Religion & Culture
https://doi.org/10.1080/13674676.2022.2046714Kriz Durumlarında Manevi Terapötik Bilişsel Şemalar
Türk Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Dergisi
https://doi.org/10.56432/tmdrd.1441518Üniversite Sınavı Hazırlık Sürecinde İmam Hatip Lisesi Öğrencilerinin Başvurdukları Dinî Başa Çıkma Yöntemleri
İslami İlimler Dergisi
https://doi.org/10.34082/islamiilimler.1596463Down Sendromlu Çocuğa Sahip Olan Annelerin Başa Çıkma Süreçlerinde Dini Ve Manevi Etkiler
Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi
https://doi.org/10.33415/daad.1709330Türkiye’de Otobiyografik Bellek Çalışmalarının Gelişimi: Kuramsal, Yöntemsel ve Tematik Bir Yolculuk
Turkish Academic Research Review - Türk Akademik Araştırmalar Dergisi [TARR]
https://doi.org/10.30622/tarr.1824522