Nursel Duruel’in Hikâyelerinde Aile ve Aile İçi İletişim: Geyikler, Annem ve Almanya ile Nereye

Abstract

Toplumda bazı sosyal kurumlar yer almaktadır. Aile bahsedilen kurumlardan sadece biridir. Toplumun en küçük birimi olarak belirlenen aile kadın ve erkeğin evliliğinden oluşmuştur. Toplumdaki yapının değişip gelişmesi aile kurumu da etkilenmiştir. Bununla birlikte farklı aile çeşitleri ortaya çıkmış ve sayılarında artış ya da azalmalar görülmüştür. Aileler niceliksel olarak ya da zaman ve mekâna göre belirlenmiştir. Anne-baba ve çocuktan oluşan aileye çekirdek aile, anne-baba, çocuklar, dede amca teyze vb. akrabalardan oluşan aileye geniş aile denilmiştir. Zamana göre anaerkil, ataerkil, geleneksel ve modern aile olarak tanımlanmıştır. Modern aileler ise kendi içinde değişkenlik göstermiştir. Bu kapsamda modern aileler, tek ebeveynli ya da parçalanmış aile olarak belirlenmiştir. Ortaya çıkan yeni aile modelleri birbirine benzerlikler ve farklılıklar göstermiştir. Bu benzerlik ve farklılıklar ailelerin daha çok rol ve statülerinde meydana gelmiştir. Bununla birlikte ailedeki bireylerin rol ve statüleri aile içindeki iletişime yansımıştır. Anne-baba, ebeveyn-çocuk, kardeşler arası iletişim aile içi iletişimin örnekleridir. Anne ve babanın çocuğun hayatındaki yeri önemli olduğundan ikisinden birinin olmaması durumda aile içinde belli başlı problemler yaşanmıştır. Bu problemler de aile içinde iletişimi güçleştirmiştir. Anne-baba tutumları ile eşler arası iletişimin çocuk üzerindeki etkileri makale kapsamında incelenmiştir. Bu bağlamda anne-babanın çocuklarıyla ilgilenmesi, sorumluluklarını üstlenmesi ebeveyn-çocuk ilişkisini güçlendirdiği görülmüştür. Parçalanan ailelerde ise çocukların davranış bozukluğu gösterdiği anlaşılmıştır. Ayrıca anne-babanın çocuk üzerinde önemli birer rol model oldukları incelenen hikâyeler kapsamında görülmüştür. Çünkü çocuklar ilk iletişimlerini anne-babalarıyla kurmuş ve bu nedenle onları taklit etme yolunu seçmiştir. Ailenin, çocuğun sosyalleşmesinde katkısının olduğu da anlaşılmıştır. Aile toplumun en küçük birimi olarak tanımlanmış olsa da güçlü bir kurum olduğu gün geçtikçe anlaşılmıştır.

Keywords

• hikâye
• aile
• aile içi iletişim
• ebeveyn-çocuk ilişkisi
• Nursel Duruel

Family and Intra-Family Communication in Nursel Duruel's Stories: Deers, My Mother and Germany with To Where

Abstract

Society has several social institutions. The family is just one of these institutions. The family, defined as the smallest unit of society, is formed by the marriage of a man and a woman. The changing and development of social structure has also affected the family institution. Furthermore, different types of families have emerged, and their numbers have increased or decreased. Families are defined quantitatively or by time and place. A family consisting of parents and children is called a nuclear family, while a family consisting of relatives such as parents, children, grandparents, uncles, and aunts is called an extended family. Over time, they have been defined as matriarchal, patriarchal, traditional, and modern families. Modern families, however, have varied within themselves. Within this context, modern families are defined as single-parent or fragmented families. The new family models that have emerged exhibit both similarities and differences. These similarities and differences primarily occur in the roles and status of families. Furthermore, the roles and status of individuals within a family are reflected in communication within the family. Communication between parents, parents, children, and siblings are examples of communication within the family. Because both parents play a crucial role in a child's life, the absence of either parent has led to significant problems within the family. These problems have made communication within the family difficult. The article examines the effects of parental attitudes and spousal communication on children. In this context, it has been observed that parents' involvement with their children and their responsibility strengthen the parent-child relationship. In fragmented families, children have been found to exhibit behavioral problems. Furthermore, the stories examined demonstrate that parents serve as important role models for children. This is because children establish their first interactions with their parents and therefore choose to imitate them. It has also been understood that the family contributes to the child's socialization. While the family is defined as the smallest unit of society, it is increasingly understood that it is a powerful institution.

Keywords

• hikâye
• aile
• aile içi iletişim
• ebeveyn-çocuk ilişkisi
• Nursel Duruel

References

1. Adak, Nurşen. “Toplumun Temel Yapı Taşı: Aile.” Kurumlara Sosyolojik Bakış, ed. Sevinç Güçlü, Birey Yayıncılık, 2005, ss. 27-61.
2. Bayer, Ali. “Değişen Toplumsal Yapıda Aile”. Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 4(8), 2013, ss. 102-127.
3. Çelik, Yusuf. Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Romanlarında Aile ve Çocuk Eğitimi. Yüksek Lisans Tezi. Pamukkale Üniversitesi, 2012.
4. Danışman, Şenol. “Nursel Duruel’in Geyikler, Annem ve Almanya Öyküsünde Laytmotif Tekniğinin Kullanımı.” USBAD Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 7(18), 2025, ss. 299-313.
5. Duruel, Nursel. Geyikler, Annem ve Almanya. Can Yayınları, 2006.
6. Erdem, Elif. Uzak Mesafe Evliliklerinde Kadınların Yaşadıkları Sorunlar. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, 2018. Gökçe, Birsen. Aile Sosyolojisi. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını, 2011.
7. Kaplan, Mehmet. Hikâye Tahlilleri. Dergâh Yayınları, 2009.
8. Kocaman, Vijdan. Çocuklarda İletişim Becerilerini Artırma Yöntemleri. Yüksek Lisans Tezi. Beykent Üniversitesi, 2006.

9. Könezoğlu, Bilge. Aile ve Ailenin Korunması. Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi, 2006.
10. Lekesiz, Ömer. Yeni Türk Edebîyatında Öykü: Öykücüler ve Öykü Anlayışları Öyküler ve Çözümlemeleri 5. Kaknüs Yayınları, 2001.
11. Malak, Merve. Nursel Duruel Hayatı, Sanatı ve Eserleri Üzerine Bir İnceleme. Yüksek Lisans Tezi. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, 2021.
12. Meriç, Ayşe. Anne-Baba-Çocuk İletişimi ile Okul Öncesi Çocukların Ahlaki ve Sosyal Kural Bilgileri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Karabük Üniversitesi, 2017.
13. Özel, Erdoğan, ve Hikmet Zelyurt. Anne baba eğitiminin aile çocuk ilişkilerine etkileri. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 36, 2016, ss. 9-34.
14. Özgüven, İbrahim Ethem. Ailede İletişim ve Yaşam. PDREM Yayınları, 2010.
15. Özmıh, Tuğçe. Değişen Aile Yapısına Güncel Bir Bakış: Farklı Şehirlerde İkamet Eden Aile Bireyleri Üzerine Nitel Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, 2025.
16. Sezal, İhsan. Sosyolojiye Giriş. Martı Yayınları, 2002.
17. Şahin, Sultan, ve Neriman Aral. “Aile İçi İletişim.” Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(3), 2012, ss. 55-66.
18. Türk Dil Kurumu (TDK). Türkçe Sözlük. Türk Dil Kurumu Yayınları, 2023.
19. Türkiye İstatistik Kurumu. 12 Haziran 2025 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Aile-2024-53898 adresinden erişilmiştir.
20. Ün, Burçin. “Nursel Duruel’in ‘Nereye’ Adlı Öyküsünde Göç, Kentleşme ve Bireyin Yalnızlığı.” Edebî Eleştiri Dergisi, 4(2), 2020, ss. 239-252.
21. Yörükoğlu, Atalay. Çocuk Ruh Sağlığı. Özgür Yayınları, 2012.