Batı Akdeniz Bölgesi’nde Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera:Gelechiidae)’nın biyoteknik mücadele olanaklarının araştırılması

Öz

Domates güvesi Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae) ülkemizde 2009 yılında ilk kez rapor edilmiş ve kısa sürede domates yetiştiriciliğinin yoğun olarak yapıldığı alanlarda ana zararlı durumuna gelmiştir. Bu çalışma, domates yetiştiriciliğinde T. absoluta’nın biyoteknik mücadelesine yönelik tarlada ve örtüaltında 2011 ve 2014 yılları arasında yürütülmüştür. Çalışmada, tarlada sadece feromon+su tuzakları, örtüaltında ise feromon+su tuzakları ve feromon+ışık+su tuzaklarının etkinliği ayrı ayrı araştırılmıştır. Örtüaltında, uygulama ve konvansiyonel seraları, iyi tarım uygulanan, çift kapılı ve açıklıkları tül ile kapalı olan kültürel önlemlerin tam olarak uygulandığı seralardan oluşmuştur. Dolayısıyla bu durum feromonların etkinliğini arttırmış ve konvansiyonel seraya göre daha az ilaçlamayla mücadele sağlanmıştır. Tarla denemelerinde ise, tuzakların etkin bir şekilde ergin çekmesine rağmen diğer tarlalardan geçişlerin fazla olması nedeniyle başlangıç popülasyonunun yüksek olduğu durumlarda zararlı yeterince baskı altına alınamamıştır. Çalışma sonuçları örtüaltında kontrollü üretim yapılan seralarda tek ürün domates yetiştiriciliğinde T absoluta’ya karşı feromon+su tuzaklarının 4 adet/da, feromon+ışık+su tuzaklarının ise 2 adet/da olacak şekilde kullanılabileceğini göstermiştir. Tarlada ise iyi tarım uygulaması yapılan, zararlı geçişinin az olduğu yerlerde biyolojik mücadele ve kimyasallara alternatif biyolojik preparatlar ile birlikte kombine olarak 6 adet tuzak/da T. absoluta mücadelesi için kullanılması tavsiye edilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Tuta absoluta
• biyoteknik mücadele
• feromon+ışık+su tuzağı
• feromon+su tuzağı
• kitle halinde tuzakla yakalama

Determination of biotechnical control possibilities of Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera:Gelechiidae) in West Mediterranean Region

Abstract

Tomato moth Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae) was firstly reported in 2009 in Turkey and it became the main pest of tomato cultivation areas in a short time. This study was conducted for biotechnical control of T. absoluta in field and greenhouse tomato farming between the years of 2011 and 2014. In the study, effectiveness of pheromone+water traps in the field, and pheromone+water and pheromone+light+water traps in greenhouse had been investigated, separately. The greenhouse where the experiment was carried out was implemented as good agricultural practice such as there were double doors, all openings were covered by nets and the other cultural measures were exactly taken into accounts. This situation increased the effectiveness of pheromones on controlling of T. absoluta which required less amount of pesticide than conventional greenhouses. However in field tests, the pest population could not be successively suppressed due to over population coming from the other fields around. The results indicated that 4 traps/da of pheromone+water, 2 traps/da of  pheromone+light+water can be used for controlling of T. absoluta in greenhouses under controlled production of tomato as single crops. In the field with good agricultural practices, where less pests population around, 6 traps/da can be recommended in combination with different pest management tools.

Keywords

• Tuta absoluta
• biotechnical control
• pheromone+light+water trap
• pheromone+water trap
• masstrapping