Research Article

TÜRK TELİF HUKUKUNDA UMUMA İLETİM HAKKI: GELENEKTEN DİJİTALE – KAPSAM VE İÇERİĞİN YENİDEN TANIMI

Volume: 3 Number: 2 December 31, 2025
EN TR

TÜRK TELİF HUKUKUNDA UMUMA İLETİM HAKKI: GELENEKTEN DİJİTALE – KAPSAM VE İÇERİĞİN YENİDEN TANIMI

Abstract

Umuma iletim hakkı (right of communication to the public), modern telif hukukunun en dinamik ve kavramsal açıdan en tartışmalı alanlarından biri olarak ortaya çıkmıştır. Giderek artan dijitalleşme fikir ve sanat eserlerinin yayılma, erişilme ve ticarileştirilme biçimlerini köklü biçimde dönüştürmüş; böylece eser sahipleri, aracı hizmet sağlayıcılar ve toplumun menfaatleri arasındaki hukukî ve iktisadî dengeyi yeniden şekillendirmiştir. Geleneksel olarak radyo-televizyon yayıncılığı ve kablolu iletimle ilişkilendirilen bu hak, günümüzde dijital ortamda eserlerin erişilebilir kılınmasını düzenleyen merkezî bir mekanizma hâline gelmiştir. Türk telif hukukunda bu dönüşüm, 2001 yılında 4630 sayılı Kanun ile 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda yapılan değişikliklerle yasal bir karşılık bulmuştur. Söz konusu reformlar aracılığıyla, eser sahipleri ile bağlantılı hak sahiplerinin umuma iletim hakkı, kablolu veya kablosuz yollarla eserleri kamuya erişilebilir kılma yetkisini açık biçimde içerecek şekilde genişletilmiştir. Bu düzenlemeler, Türkiye’nin WIPO Telif Hakları Antlaşması ve WIPO İcralar ve Fonogramlar Antlaşmasından doğan uluslararası yükümlülükleriyle uyumlu olarak gerçekleştirilmiş; aynı zamanda 2001/29/EC sayılı Bilgi Toplumunda Telif Hakları Direktifinin 3. maddesinde öngörülen Avrupa Birliği müktesebatına uyum sağlama iradesini de göstermiştir. Makalede, Türk Telif Hukuku düzenlemelerine göre umuma iletim hakkının mevcut durumu değerlendirilmekte olup; dijitalleşmenin etkisiyle dönüşen bu hakkın güncel hukukî görünümünü ve zaman içinde gerçekleşen paradigma değişimine ışık tutulması amaçlanmıştır. Bu çerçevede makalede özellikle radyo-televizyon yayınları, yeniden iletim, internet üzerinden erişim sağlama ve “yeni kamu” doktrini gibi konular çerçevesinde dijital platformların umuma iletimin kapsamını nasıl yeniden tanımladığı gösterilmektedir.

Keywords

References

  1. Açıkgöz A ve Gürel M, ‘Başkasına Ait İçerikteki Fikrî ve Sınai Hak İhlalleri Nedeniyle Dijital Platformların Hukuki Sorumluluğu’ 2024 82(3) İstanbul Hukuk Mecmuası 693-750.
  2. Akgül Su, L, ‘Avrupa Adalet Divanı (CJEU) Kararlarında Umuma İletim Hakkı Kriterleri’ 2017 12(128) Terazi Hukuk Dergisi, 168-171.
  3. Ateş M., ‘Eser Sahibinin Umuma İletim Hakkı ya da E-Haklar: FSEK’in 25. Maddesine Dair Genel Bir Değerlendirme’ Fikir ve Sanat Hukukuna Dair Makalelerim (Adalet Yayınevi 2016) 3-41.
  4. Ateş M, ‘Sosyal Medya Aktörlerinin Hukuki sorumluluğu ve Bilhassa Telif Haklarının İhlalinde Sorumlulukları’ Fikrî Hukuka Dair Makalelerim (Adalet 2016) 43-104.
  5. Ateş M, Fikir ve Sanat Eserleri Üzerindeki Hakların Kapsamı ve Sınırlandırılması (Seçkin 2003).
  6. Ateş M, Fikrî Haklara İlişkin Hukukî İşlemler (2. Baskı, Adalet 2023).
  7. Ateş M, Fikri Hakların Cezai Himayesi (Adalet 2024).
  8. Ayiter N, Hukukta Fikir ve Sanat Ürünleri (S Yayınları 1981) 139.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Information and Technology Law, Intellectual Property Law

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2025

Submission Date

November 7, 2025

Acceptance Date

December 29, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 3 Number: 2

APA
Ateş, M. (2025). TÜRK TELİF HUKUKUNDA UMUMA İLETİM HAKKI: GELENEKTEN DİJİTALE – KAPSAM VE İÇERİĞİN YENİDEN TANIMI. The Boğaziçi Law Review, 3(2), 133-165. https://doi.org/10.69800/blr.1819704
AMA
1.Ateş M. TÜRK TELİF HUKUKUNDA UMUMA İLETİM HAKKI: GELENEKTEN DİJİTALE – KAPSAM VE İÇERİĞİN YENİDEN TANIMI. BLR. 2025;3(2):133-165. doi:10.69800/blr.1819704
Chicago
Ateş, Mustafa. 2025. “TÜRK TELİF HUKUKUNDA UMUMA İLETİM HAKKI: GELENEKTEN DİJİTALE – KAPSAM VE İÇERİĞİN YENİDEN TANIMI”. The Boğaziçi Law Review 3 (2): 133-65. https://doi.org/10.69800/blr.1819704.
EndNote
Ateş M (December 1, 2025) TÜRK TELİF HUKUKUNDA UMUMA İLETİM HAKKI: GELENEKTEN DİJİTALE – KAPSAM VE İÇERİĞİN YENİDEN TANIMI. The Boğaziçi Law Review 3 2 133–165.
IEEE
[1]M. Ateş, “TÜRK TELİF HUKUKUNDA UMUMA İLETİM HAKKI: GELENEKTEN DİJİTALE – KAPSAM VE İÇERİĞİN YENİDEN TANIMI”, BLR, vol. 3, no. 2, pp. 133–165, Dec. 2025, doi: 10.69800/blr.1819704.
ISNAD
Ateş, Mustafa. “TÜRK TELİF HUKUKUNDA UMUMA İLETİM HAKKI: GELENEKTEN DİJİTALE – KAPSAM VE İÇERİĞİN YENİDEN TANIMI”. The Boğaziçi Law Review 3/2 (December 1, 2025): 133-165. https://doi.org/10.69800/blr.1819704.
JAMA
1.Ateş M. TÜRK TELİF HUKUKUNDA UMUMA İLETİM HAKKI: GELENEKTEN DİJİTALE – KAPSAM VE İÇERİĞİN YENİDEN TANIMI. BLR. 2025;3:133–165.
MLA
Ateş, Mustafa. “TÜRK TELİF HUKUKUNDA UMUMA İLETİM HAKKI: GELENEKTEN DİJİTALE – KAPSAM VE İÇERİĞİN YENİDEN TANIMI”. The Boğaziçi Law Review, vol. 3, no. 2, Dec. 2025, pp. 133-65, doi:10.69800/blr.1819704.
Vancouver
1.Mustafa Ateş. TÜRK TELİF HUKUKUNDA UMUMA İLETİM HAKKI: GELENEKTEN DİJİTALE – KAPSAM VE İÇERİĞİN YENİDEN TANIMI. BLR. 2025 Dec. 1;3(2):133-65. doi:10.69800/blr.1819704