THE RIGHT OF COMMUNICATION TO THE PUBLIC IN TURKISH COPYRIGHT LAW: FROM TRADITION TO DIGITAL – REDEFINING SCOPE AND CONTENT

Yıl 2025, Cilt: 3 Sayı: 2, 133 - 165, 31.12.2025

Mustafa Ateş

https://doi.org/10.69800/blr.1819704

Öz

The right of communication to the public has emerged as one of the most dynamic and conceptually debated fields of modern copyright law. The ongoing process of digitalisation has profoundly transformed the ways in which literary and artistic works are disseminated, accessed, and commercialised, thereby reshaping the legal and economic balance among authors, intermediaries, and the public. Traditionally associated with radio and television broadcasting as well as cable transmission, this right has evolved into a central mechanism for regulating the availability of works in the digital environment. In the Turkish copyright law system, this transformation has found its legislative expression through the amendments introduced by Law No. 4630 of 2001 to the Law on Intellectual and Artistic Works (Law No. 5846). By means of these reforms, the right of communication to the public—vested in both authors and neighbouring right holders—was explicitly expanded to include the exclusive right to make works available to the public by wire or wireless means. These amendments were adopted in conformity with Türkiye’s international obligations under the WIPO Copyright Treaty (WCT) and the WIPO Performances and Phonograms Treaty (WPPT), while also reflecting the intention to harmonise domestic law with the acquis of the European Union, particularly Article 3 of the Information Society Directive (2001/29/EC). This article examines the current state of the right of communication to the public within the framework of Turkish copyright law and aims to shed light on its contemporary legal configuration and the paradigm shift that has taken place over time as a result of digitalisation. In this context, special attention is devoted to how digital platforms have redefined the scope of communication to the public through issues such as radio and television broadcasting, retransmission, online making available, and the “new public” doctrine.

Anahtar Kelimeler

right of communication to the public , digital copyright law , broadcasting right , retransmission right , right of available to the public

Teşekkür

I am grateful to the reviewers for their assessment of the manuscript.

TÜRK TELİF HUKUKUNDA UMUMA İLETİM HAKKI: GELENEKTEN DİJİTALE – KAPSAM VE İÇERİĞİN YENİDEN TANIMI

Öz

Umuma iletim hakkı (right of communication to the public), modern telif hukukunun en dinamik ve kavramsal açıdan en tartışmalı alanlarından biri olarak ortaya çıkmıştır. Giderek artan dijitalleşme fikir ve sanat eserlerinin yayılma, erişilme ve ticarileştirilme biçimlerini köklü biçimde dönüştürmüş; böylece eser sahipleri, aracı hizmet sağlayıcılar ve toplumun menfaatleri arasındaki hukukî ve iktisadî dengeyi yeniden şekillendirmiştir. Geleneksel olarak radyo-televizyon yayıncılığı ve kablolu iletimle ilişkilendirilen bu hak, günümüzde dijital ortamda eserlerin erişilebilir kılınmasını düzenleyen merkezî bir mekanizma hâline gelmiştir. Türk telif hukukunda bu dönüşüm, 2001 yılında 4630 sayılı Kanun ile 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda yapılan değişikliklerle yasal bir karşılık bulmuştur. Söz konusu reformlar aracılığıyla, eser sahipleri ile bağlantılı hak sahiplerinin umuma iletim hakkı, kablolu veya kablosuz yollarla eserleri kamuya erişilebilir kılma yetkisini açık biçimde içerecek şekilde genişletilmiştir. Bu düzenlemeler, Türkiye’nin WIPO Telif Hakları Antlaşması ve WIPO İcralar ve Fonogramlar Antlaşmasından doğan uluslararası yükümlülükleriyle uyumlu olarak gerçekleştirilmiş; aynı zamanda 2001/29/EC sayılı Bilgi Toplumunda Telif Hakları Direktifinin 3. maddesinde öngörülen Avrupa Birliği müktesebatına uyum sağlama iradesini de göstermiştir. Makalede, Türk Telif Hukuku düzenlemelerine göre umuma iletim hakkının mevcut durumu değerlendirilmekte olup; dijitalleşmenin etkisiyle dönüşen bu hakkın güncel hukukî görünümünü ve zaman içinde gerçekleşen paradigma değişimine ışık tutulması amaçlanmıştır. Bu çerçevede makalede özellikle radyo-televizyon yayınları, yeniden iletim, internet üzerinden erişim sağlama ve “yeni kamu” doktrini gibi konular çerçevesinde dijital platformların umuma iletimin kapsamını nasıl yeniden tanımladığı gösterilmektedir.

Anahtar Kelimeler

umuma iletim hakkı , radyo-televizyonla yayın hakkı , dijital telif hakkı , yeniden iletim hakkı , kamuya erişilebilir kılma hakkı , yeni kamuya sunma

Kaynakça

• Açıkgöz A ve Gürel M, ‘Başkasına Ait İçerikteki Fikrî ve Sınai Hak İhlalleri Nedeniyle Dijital Platformların Hukuki Sorumluluğu’ 2024 82(3) İstanbul Hukuk Mecmuası 693-750.
• Akgül Su, L, ‘Avrupa Adalet Divanı (CJEU) Kararlarında Umuma İletim Hakkı Kriterleri’ 2017 12(128) Terazi Hukuk Dergisi, 168-171.
• Ateş M., ‘Eser Sahibinin Umuma İletim Hakkı ya da E-Haklar: FSEK’in 25. Maddesine Dair Genel Bir Değerlendirme’ Fikir ve Sanat Hukukuna Dair Makalelerim (Adalet Yayınevi 2016) 3-41.
• Ateş M, ‘Sosyal Medya Aktörlerinin Hukuki sorumluluğu ve Bilhassa Telif Haklarının İhlalinde Sorumlulukları’ Fikrî Hukuka Dair Makalelerim (Adalet 2016) 43-104.
• Ateş M, Fikir ve Sanat Eserleri Üzerindeki Hakların Kapsamı ve Sınırlandırılması (Seçkin 2003).
• Ateş M, Fikrî Haklara İlişkin Hukukî İşlemler (2. Baskı, Adalet 2023).
• Ateş M, Fikri Hakların Cezai Himayesi (Adalet 2024).
• Ayiter N, Hukukta Fikir ve Sanat Ürünleri (S Yayınları 1981) 139.
• Bozbel S, ‘FSEK’e göre Yayın, Yeniden Yayın, Yeniden İletim ve Diğer Mali Haklardan Farkı’ Tekin Memiş (Editör) Fikri Mülkiyet Hukuku Yıllığı 2010 C. II (Yetkin 2011) 107-132.
• Cook T, The Restricted Act of Making Available & Communication to the Public in the European Union (Wilmer Hale Publications 2012).
• Demirbaş A, ‘Telif Hukukunda İnternet Linki ve Avrupa Adalet Mahkemesi’nin Svensson ve Bestwater Kararları’ 2018 5(1) İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 169 – 186.
• Erel ŞN, Türk Fikir ve Sanat Hukuku. (3. Bası, Yetkin 2009). Febu.net, “IPTV Nedir ve Nasıl Çalışır?” https://febu.net/konu/iptv-kullanmak-yasal-midir-iptv-kullananlar-ceza-oder-mi.230/ Erişim tarihi: 14.09.2025.
• Foong CJL., ‘The Making Available Right: Realizing the Potential of Copyright’s Dissemination Function in the Digital Age’ PhD Thesis, (Faculty of Law and Business Thomas More Law School Australian Catholic University 11 January 2018).
• Geiger C and Franciska, ‘Chapter 11: The Information Society Directive’ Irini A. Stamatoudi and Paul Torremans (edits), EU Copyright Law: A Commentary (Edward Elgar 2015) 395-527.
• Gezder Ü, İçerik Sağlayıcının ve Yer Sağlayıcının Hukuki Sorumluluğu ve Sorumluluk Muafiyeti, (Seçkin 2017)
• Ginsburg, JC, ‘The (New) Right of Making Available to the Public’ David Vayer and Lionel Bently (edits), Intellectual Property in the New Millennium, Essays in Honour of William R. Cornish (Cambridge University Press 2004) 234-247.
• Hugenholtz PB and van Velze S, ‘Communication to a New Public? Three Reasons Why EU Copyright Law Can Do Without a ‘New Public’’ (July 19, 2016), http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2811777 Erişim tarihi: 06.09.2025.
• Mysoor P, ‘Unpacking the Right of Communication to the Public: A Closer Look at International and EU Copyright Law’ (October 21, 2013) Intellectual Property Quarterly 166-185. Öztan F, Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku (Turhan 2008).
• Pekdinçer, RT, ‘5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun Umuma İletim Hakkı Açısından Sağladığı Korumanın Zaman İçerisindeki Değişimi’, Fikri Mülkiyet Hukuku Fasikülleri I: Fikri ve Sınai Hakların Korunması. Ozan Ali Yıldız (Editör) (Oniki Levha 2015) 33-44.
• Ricketson S and Ginsburg JG, International Copyright and Neighbouring Rights; The Berne Convention and Beyond Vol. I (2nd Ed., Oxford University Press 2006).
• Ricketson S, The Berne Convention for the Protection of Literary and Artistic Works: 1886-1986 (Kluwer 1987).
• Rosati E, ‘When Does a Communication to the Public Under EU Copyright Law Need to Be to a ‘New Public’?’ (July 1, 2020) 45(6) European Law Review 802-823.
• Tanghe, C.., ‘Copyright Protection in the Digital Era: Hyperlinking and the Right of Communication to the Public. The GS Media’ 2016 1(3) European Papers 1215-1224.
• Tekinalp Ü, Fikri Mülkiyet Hukuku (5. Bası, Vedat 2012).
• Yavuz L, Alıca T. ve Merdivan F., Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Yorumu C. I (1-47. Maddeler) (Seçkin 2013).