Spor Taraftarı Olan Üniversite Öğrencilerinde Takımla Özdeşleşme Düzeyinin Benlik Saygısı, Öfke Düzeyi ve Tarzı ile İlişkisi

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 1, 36 - 47, 25.04.2025

Deniz Alçı , Emin Oryal Taşkın , Erol Özmen

https://doi.org/10.33716/bmedj.1654297

Öz

Amaç: Bu araştırmada, spor taraftarı olduklarını belirten üniversite öğrencilerinin takımla özdeşleşme (TÖ) düzeyleri ile benlik saygısı ve öfke ifade tarzları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya toplam 573 üniversite öğrencisi katılmıştır. Katılımcıların TÖ düzeylerini belirlemek için Spor Taraftarı Özdeşleşme Ölçeği (STÖÖ), benlik saygısını ölçmek için Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ) ve öfke özelliklerini değerlendirmek için Süreksiz-Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzı Ölçeği (STÖ) kullanılmıştır. Araştırma kesitsel bir desenle yürütülmüş ve veriler istatistiksel analizler yoluyla incelenmiştir.
Bulgular: Bulgular, TÖ düzeyinin cinsiyet ve ebeveyn eğitim durumu gibi faktörlere göre anlamlı farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Özellikle erkek öğrenciler ile ebeveyn eğitim düzeyi daha düşük olan gruplarda TÖ’nün daha yüksek olduğu görülmüştür. Spor aktivitelerine daha sık katılan öğrencilerde de TÖ düzeyinin arttığı tespit edilmiştir. TÖ ile öfke dışa vurumu ve sürekli öfke arasında pozitif bir ilişki belirlenmiş; bu durum, takımla özdeşleşme düzeyi yüksek olan taraftarların öfkeyi daha yoğun deneyimleme ve ifade etme eğiliminde olduğunu göstermektedir. Buna karşın, TÖ ile benlik saygısı arasında anlamlı bir ilişki saptanamamıştır.
Sonuç: Elde edilen bulgular, takımla özdeşleşmenin özellikle öfke yönetimi ve duygusal düzenleme üzerinde önemli etkileri olduğunu göstermektedir. Spor ortamlarında ortaya çıkan agresyonun önlenmesinde, takımla özdeşleşme düzeylerinin ve öfke ifade biçimlerinin dikkate alınması gerekebileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Takımla Özdeşleşme , Benlik Saygısı , Öfke İfade Tarzları , Spor Taraftarı Davranışı , Spor Psikiyatrisi

Team Identification Level Among University Student Sports Fans: Its Relationship with Self-Esteem, Anger Level, and Anger Expression Styles

Öz

Objective: This study aimed to investigate how team identification among university students who follow sports is associated with self-esteem, anger level, and anger expression style, emphasizing potential implications for mental health.
Materials and Methods: A total of 573 students participated, all of whom reported regular involvement in sports-related activities. Data were gathered using standardized self-report instruments that measured team identification, self-esteem, and anger patterns. A cross-sectional design was adopted, and the resulting data were evaluated through relevant statistical analyses.
Results: The findings indicated that higher levels of team identification were linked to stronger outward anger expression and elevated anger levels. Notably, male students and those whose parents had lower educational backgrounds tended to demonstrate higher team identification. However, no significant relationship emerged between team identification and self-esteem, suggesting that intense allegiance to a sports team may not necessarily influence personal self-regard.
Conclusion: The results highlight the importance of recognizing team identification as a factor that can affect emotional balance and anger-related behaviors among sports-oriented university students. By considering these connections in academic and clinical settings, strategies for enhancing mental well-being and mitigating potential adverse outcomes—such as heightened anger responses—may be more effectively developed and implemented.

Anahtar Kelimeler

Team Identification , Self-Esteem , Anger Level , Anger Expression Style , Sports Psychiatry

Kaynakça

• Arslanoğlu, K. (2005). Futbolun psikiyatrisi. İthaki Yayınları. İstanbul.
• Benish-Weisman, M., Daniel, E., Schiefer, D., Möllering, A., and Knafo-Noam, A. (2015). Multiple social identifications and adolescents’ self-esteem. Journal of Adolescence, 44, 21–31.
• Berkowitz, L. (1993). Aggression: Its causes, consequences, and control. McGraw-Hill Book Company. Branscombe, N. R., and Wann, D. L. (1991). The positive social and self-concept consequences of sports team identification. Journal of Sport and Social Issues, 15(2), 115–127.
• Branscombe, N. R., and Wann, D. L. (1992). Physiological arousal and reactions to outgroup members during competitions that implicate an important social identity. Aggressive Behavior, 18(2), 85–93.
• Branscombe, N. R., and Wann, D. L. (1994). Collective self-esteem consequences of outgroup derogation when a valued social identity is on trial. European Journal of Social Psychology, 24(6), 641–657.
• Bulgu, N. (2012). Futbolda şiddetin erkeklik anlamları. Spor Bilimleri Dergisi, 23(4), 207–219.
• Çuhadaroğlu, F. (1986). Adolesanlarda benlik saygısı. Uzmanlık Tezi, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı, Ankara.
• Demirel, M., Karahan, B. G., and Hüseyin, Ü. (2007). Farklı üniversitelerdeki spor taraftarlarının takımları ile özdeşleşme düzeyleri. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 1(2), 76–86.
• Dimmock, J. A., and Grove, J. R. (2005). Relationship of fan identification to determinants of aggression. Journal of Applied Sport Psychology, 17(1), 37–47.
• Erikson, E. H. (1994). Identity and the life cycle. W. W. Norton and Company.
• Feshbach, S. (1990). Psychology, human violence, and the search for peace: Issues in science and social values. Journal of Social Issues, 46(1), 183–198.
• Fink, J. S., Trail, G. T., and Anderson, D. F. (2002). An examination of team identification: Which motives are most salient to its existence? International Sports Journal, 6(2), 195.
• Giray, C., and Gültekin Salman, G. (2008). Fenerbahçe taraftarlarının takımlarına yönelik psikolojik bağlılıkları ile saldırganlıkla ilgili tutumları arasındaki ilişki. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(13), 147-157.
• Günay, N., and Tiryaki, Ş. (2003). Spor Taraftari Özdeşleşme Ölçeğinin (Stöö) Geçerlik Ve Güvenirlik Çalişmasi. Spor Bilimleri Dergisi, 14(1), 14–26.
• Hanrahan, S., and Gallois, C. (1993). Social interactions. In Handbook of Research on Sport Psychology (pp. 623–646).
• Iso-Ahola, S. E., and Hatfield, B. (1986). Psychology of sports: A social psychological approach. Wm. C. Brown Publishers.
• Kennedy, H. G. (1992). Anger and irritability. The British Journal of Psychiatry, 161(2), 145–153.
• Özer, A. K. (1994). Sürekli öfke (SL-Öfke) ve öfke ifade tarzı (Öfke-tarz) ölçekleri ön çalışması. Türk Psikoloji Dergisi, 9(31), 26–35.
• Özmaden, M. (2005). Futbol seyircilerine göre rakip seyirci davranışlarının seyirci saldırganlığına etkileri. Gazi Üniversitesi Kastamonu Eğitim Dergisi, 13(2), 663–674.
• Robbins, P. R. (2000). Anger, aggression, and violence: An interdisciplinary approach. McFarland and Company. Inc.
• Rosenberg, M. (2015). Society and the adolescent self-image. Princeton University Press.
• Sarı, İ., Eskiler, E., and Soyer, F. (2011). Does psychological commitment to team enhance self-esteem? An easy way to raise self-esteem. International Journal of Humanities and Social Science, 1(19), 187–196.
• Sivrikaya, M. H. (2015). Üniversite öğrencilerinin düzenli egzersiz yapmaya yönelik davranış değiştirme istekleri ile taraftarlık seviyeleri arasındaki ilişki (Doctoral dissertation, Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü).
• Smith, G. J. (1988). The noble sports fan. Journal of Sport and Social Issues, 12(1), 54–65.
• Spielberger, C. D. (1983). State-trait anxiety inventory for adults.
• Wann, D. L. (1993). Aggression among highly identified spectators as a function of their need to maintain positive social identity. Journal of Sport and Social Issues, 17(2), 134–143.
• Wann, D. L. (1994). The “noble” sports fan: The relationships between team identification, self-esteem, and aggression. Perceptual and Motor Skills, 78(3), 864–866.
• Wann, D. L. (2006). Understanding the positive social psychological benefits of sport team identification: The team identification-social psychological health model. Group Dynamics: Theory, Research, and Practice, 10(4), 272.
• Wann, D. L., and Branscombe, N. R. (1990). Person perception when aggressive or nonaggressive sports are primed. Aggressive Behavior, 16(1), 27–32.
• Wann, D. L., and Branscombe, N. R. (1993). Sports fans: Measuring degree of identification with their team. International Journal of Sport Psychology.
• Wann, D. L., Carlson, J. D., and Schrader, M. P. (1999). The impact of team identification on the hostile and instrumental verbal aggression of sport spectators. Journal of Social Behavior and Personality, 14(2), 279–286.
• Wann, D. L., Dolan, T. J., MeGeorge, K. K., and Allison, J. A. (1994). Relationships between spectator identification and spectators’ perceptions of influence, spectators’ emotions, and competition outcome. Journal of Sport and Exercise Psychology, 16(4), 347–364.
• Wann, D. L., Haynes, G., McLean, B., and Pullen, P. (2003). Sport team identification and willingness to consider anonymous acts of hostile aggression. Aggressive Behavior: Official Journal of the International Society for Research on Aggression, 29(5), 406–413.
• Wann, D. L., Melnick, M. J., Russell, G. W., and Pease, D. G. (2001). Sport fans: The psychology and social impact of spectators. Routledge.
• Wann, D. L., Peterson, R. R., Cothran, C., and Dykes, M. (1999). Sport fan aggression and anonymity: The importance of team identification. Social Behavior and Personality: An International Journal, 27(6), 597–602.
• Wann, D. L., Royalty, J., and Roberts, A. (2000). The self-presentation of sport fans: Investigating the importance of team identification and self-esteem. Journal of Sport Behavior, 23(2), 198.
• Wann, D. L., Shelton, S., Smith, T., and Walker, R. (2002). Relationship between team identification and trait aggression: A replication. Perceptual and Motor Skills, 94(2), 595–598.