Jinekolojik Kanser Hastası ve Ailesinin Psiko-Sosyal Bakımında Sağlık Profesyonelinin Rolü
Abstract
Her geçen gün kanser tanısının ve kanser sebebiyle ölümlerin yaygınlaşması, jinekolojik kanserlere önem verilmesinin altını çizmektedir. Kanserin önlenmesi ve erken tanılanmasının yanında, jinekolojik kanser tanısı konulmuş olan kadınların ve ailelerinin yaşam kalitesinin de yükseltilmesi önemlidir. Jinekolojik kanserlerde semptomlar ve uygulanan kemoterapi, radyoterapi ve cerrahi tedaviler sadece fizyolojik bütünlüğü tehdit etmekle kalmayıp, kadının beden imajına, cinsel kimliğine, annelik rolüne ve üreme kabiliyetine bir tehdit olarak algılanmakta, genital organlara yüklenen anlam nedeniyle hasta ve ailesinin yaşam kalitesi düşmektedir. Aile fertleri de ebeveynlik rollerinde bozulma, cinsel sorunlar, maddi kaygılar, iletişim sorunları gibi problemler yaşayabilmekte ve kanser tanısına çeşitli tepkiler gösterebilmektedir. Psiko-sosyal açıdan olumsuz etkilenen hasta ve ailesinin kanser sürecine uyumunu sağlamak ve hastalığa bağlı yaşadıkları olumsuz etkileri azaltmak için psiko-sosyal gereksinimlerinin belirlenmesi oldukça önemlidir. Bu nedenle sağlık profesyonelleri jinekolojik kanser hastaları ve ailelerine verecekleri bakımda jinekolojik kansere bağlı olarak meydana gelen psiko-sosyal değişiklikleri bilmeli, hasta ve ailelerinin bu doğrultudaki ihtiyaçlarını belirlemeli ve buna uygun girişimler planlayarak bakım vermelidir.
Keywords
Jinekolojik kanser, Psikososyal bakım, Psiko-onkoloji, Sağlık profesyoneli, Kadın, Aile
Supporting Institution
Yoktur
Project Number
Yoktur
Thanks
Yoktur
References
- Alan Dikmen, H. A., Terzioglu, F. (2019). Effects of reflexology and progressive muscle relaxation on pain, fatigue, and quality of life during chemotherapy in gynecologic cancer patients. Pain Management Nursing, 20(1),47-53. doi: 10.1016/j.pmn.2018.03.001.
- Albert, P. R. (2015). Why is depression more prevalent in women? Journal of Psychiatry and Neuroscience., 40(4), 219-21. doi: 10.1503/jpn.150205.
- Alcantra Silva, T. R., Freitas-Junior, R., Freitas, N. M. A., Paula Junior, W., Silva, D. J., Machado, G. D. P., … Soares, L. R. (2018). Music therapy reduces radiotherapy- ınduced fatigue in patients with breast or gynecological cancer: A randomized trial. Integrative Cancer Therapies. 17(3), 628-35. doi: 10.1177/1534735418757349.
- Anderson, N. L. R., Andrews, M., Bent, K. N., Douglas, M. K., Elhammoumi, C. V., Keenan, C., … Mattson, S. (2010). Culturally based health and illness beliefs and practices across the life span. Journal of Transcultural Nursing, 21(4 Suppl), 152-235. doi:10.1177/1043659610381094
- Anuk, D., Alçalar, N. (2019). Psiko-onkolojide bilişsel davranışçı terapi. Ed. G. Bahadır, E Ertekin. Farklı Tanı Gruplarında Bilişsel Davranışçı Terapiler. Ankara: Türkiye Klinikleri
- Aquil, A., Kherci, O. E. L., Azmaoui, N. E. L., Mouallif, M., Guerroumi, M., Chokri, A., … Elgot A. (2021). Body image dissatisfaction and lower self-esteem as major predictors of poor sleep quality in gynecological cancer patients after surgery: Cross-sectional study. BMC Women’s Health, 21(1), 229. doi: 10.1186/s12905-021-01375-5.
- Bae, H., Park, H. (2016). Sexual function, depression, and quality of life in patients with cervical cancer. Supportive Care in Cancer, 24(3), 1277-1283. doi: 10.1007/s00520-015-2918-z.
- Bağ, B. (2012). Psiko-onkoloji, psikososyal sorunlar ve ölçüm yöntemleri. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 4(4), 449-464. doi: 10.5455/cap.20120427.
- Bilge, Ç. (2017). Jinekolojik kanserli kadınlarda plissit modeli doğrultusunda yapılan cinsel danışmanlığın etkinliği. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
- Carter, J., Penson, R., Barakat, R., Wenzel, L. (2012). Contemporary quality of life ıssues affecting gynecologic cancer survivors. Hematology/Oncology Clinics of North America, 26(1), 169-94. doi: 10.1016/j.hoc.2011.11.001.