Ebelik ve Hemşirelik Öğrencilerinin Dikkat Kontrol Düzeyleri ve Akılcı-Sezgisel Karar Verme Becerilerinin Tıbbi Hataya Eğilimleri ile İlişkisi

Year 2026, Volume: 8 Issue: 1 , 232 - 241 , 27.04.2026

Esra Çevik , Fatma Öztürk

https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1784872

https://izlik.org/JA48SZ29SR

Abstract

Amaç: Bu çalışma, ebelik ve hemşirelik öğrencilerinin dikkat kontrol düzeyleri ve akılcı-sezgisel karar verme becerilerinin tıbbi hataya eğilimleri ile ilişkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki araştırma Ocak-Mayıs 2023 tarihleri arasında 491 ebelik ve hemşirelik öğrencisi ile yüz yüze görüşülerek yürütülmüştür. Araştırmanın bağımlı değişkeni tıbbi hata eğilimi, bağımsız değişkenler ise tanıtıcı özellikler, dikkat kontrol düzeyleri ve akılcı-sezgisel karar vermedir.
Bulgular: Katılımcıların ölçek puan ortalamaları; Dikkat Kontrol Ölçeği 52.02 ± 9.23, Akılcı Karar Verme 21.50 ± 3.30, Sezgisel Karar Verme 16.98 ± 5.03 ve Tıbbi Hataya Eğilim 221.45 ± 27.91 olarak bulunmuştur. Lineer regresyon analizine göre, öğrencilerin ağırlıklı genel not ortalaması azaldıkça, dikkat kontrol düzeyi ile akılcı karar verme düzeyi düştükçe ve hemşirelik bölümü öğrencilerinde tıbbi hata yapma eğilimi artmaktadır (p<0.05).
Sonuç: Katılımcıların tıbbi hataya eğilim düzeyinin düşük, dikkat kontrol düzeyi ve sezgisel karar alma düzeylerinin orta, akılcı karar verme düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Dikkat kontrolü ve akılcı karar verme düzeyi arttıkça tıbbi hata yapma eğilim düzeyi azalmaktadır. Öğrencilerin dikkat kontrol becerilerini güçlendirecek etkinlikler yapılması, akılcı karar verme süreçlerini geliştiren yaklaşımlar benimsenmesi önerilir.

Keywords

Tıbbi Hata , Ebelik , Hemşirelik , Öğrenci , Akılcı , Sezgisel , Karar Verme.

Ethical Statement

Bu çalışma Helsinki Bildirgesi ilkelerine uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Balıkesir Üniversitesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu’ndan (onay tarihi: 6 Aralık 2022, Karar numarası: 2022/101) ve Balıkesir Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesinden (onay tarihi: 30 Aralık 2022, Numara: E.212646) izin alınmıştır. Ayrıca, çalışmaya katılan tüm öğrencilerden sözlü ve yazılı onay alınmıştır.

Supporting Institution

Bu çalışmayı desteklemek için herhangi bir fon/destek alınmamıştır.

Thanks

Çalışmaya katılan ebelik ve hemşirelik öğrencilerine teşekkür ederiz.

The Relationship Between Midwifery and Nursing Students’ Attention Control Levels and Rational-Intuitive Decision-Making Skills and Their Propensity for Medical Errors

https://izlik.org/JA48SZ29SR

Abstract

Aim: This study was conducted to examine the relationship between midwifery and nursing students' levels of attention control and rational-intuitive decision-making skills and their propensity for medical errors.
Material and Method: The cross-sectional study was conducted between January-May 2023 through face-to-face interviews with 491 midwifery and nursing students. The dependent variable of the study is medical error tendency, while the independent variables are introductory characteristics, attention control levels, and rational-intuitive decision-making.
Results: The participants’ scale score averages were found to be, Attention Control Scale 52.02 ± 9.23, Rational Decision Making 21.50 ± 3.30, Intuitive Decision Making 16.98 ± 5.03, and Propensity for Medical Error 221.45 ± 27.91. According to linear regression analysis, as students’ weighted overall grade point average decreased, their attention control level and rational decision-making level decreased, and the tendency to make medical errors increased among nursing students (p<0.05).
Conclusion: It was determined that participants have a low tendency to make medical errors, moderate levels of attention control and intuitive decision-making, and high levels of rational decision-making. As attention control and rational decision-making levels increased, the tendency to make medical errors decreases. It is recommended that activities be carried out to strengthen students' attention control skills and that approaches promoting the development of rational decision-making processes.

Keywords

Medical Error , Decision Making , Students , Nursing , Midwifery , Rational , İntuitive

Ethical Statement

This study was conducted in accordance with the principles of the Helsinki Declaration. Permission was obtained from the Balıkesir University Health Sciences Non-Interventional Research Ethics Committee (date: 6 December 2022, Decision number: 2022/101) and the Balıkesir University Faculty of Health Sciences (date: 30 December 2022, Number: E.212646). Furthermore, verbal and written consent was obtained from all students participating in the study.

Supporting Institution

No funding was received to support this work.

Thanks

We would like to thank the midwifery and nursing students who participated in this study.

References

• Akgun Sahin, Z., & Ozdemir Kardas, F. (2015). Hemşirelerin tıbbi hata yapma eğilimlerinin incelenmesi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 12(3), 210-214. doi:10.5222/HEAD.2015.210
• Akın, A., Kaya, Ç., Uysal, R., Cardak, M., Citemel, N., Ozdemir, E., & Gulsen, M. (2013). Dikkat Kontrol Ölçeği Türkçe Formu: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Paper presented at the VI Ulusal Lisansüstü Eğitim Sempozyumu.
• Can Gezer, M. (2024). Hemşirelik Öğrencilerinde Çocuk İlaç Uygulamaları Öz-Yeterliliği ile Tıbbi Hata Eğilimi İlişkisinde Çocuk Hemşireliği Yeterliliğinin Aracı Rolü. Sağlık Bilimleri Enstitüsü,
• CDC. (2025). EpiInfo™, division of health informatics & surveillance (DHIS), center for surveillance, epidemiology & laboratory services (CSELS). Retrieved on:04.08.2025 Retrieved from https://www.cdc.gov/epiinfo/support/downloads
• Cekic, Y., & Sezer, T. A. (2024). İntörn hemşirelik öğrencilerinin klinik karar vermede özgüven ve anksiyete düzeylerinin tıbbi hata yapma eğilimleri ile ilişkisi. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 33(3), 208-217. doi:10.17942/sted.1434424
• Demir, R., Çakaloz, D. K., Taşpınar, A., & Çoban, A. (2020). Ebelik öğrencilerinin hasta güvenliği konusundaki düşünceleri ve tıbbi hata yapma eğilimleri. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(2), 148-156. doi:10.34087/cbusbed.629419
• Derryberry, D., & Reed, M. (2001). Attentional control, trait anxiety, and the regulation of irrelevant response information. Journal of Abnormal Psychology, 111, 225-236.
• Gorucu, S., & Turk, G. (2025). The relationship between medical error tendency and mindfulness levels of nursing students in Turkey: a descriptive and cross-sectional study. BMC Medical Education, 25(1), 363. doi:10.1186/s12909-025-06920-6
• Hamilton, K., Shih, S. I., & Mohammed, S. (2016). The development and validation of the rational and intuitive decision styles scale. Journal of personality assessment, 98(5), 523-535.
• Ime, Y., Soyer, M. K., & Keskinoglu, M. S. (2020). Akılcı ve sezgisel karar verme stilleri ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. OPUS International Journal of Society Researches, 16(Eğitim ve Toplum Özel sayısı), 5995-6013. doi:10.26466/opus.720827
• Karakas, S., Aysun, P., Dedeoglu Demir, B., & Eycan, Ö. (2023). Hemşirelik Bölümü Öğrencilerinin Tıbbi Hata Yapma Eğilimlerinin İncelenmesi. Sağlık Ve Toplum, 33(3), 228-235. doi:10.25279/sak.672087
• Karaveli, S. (2020). Hemşirelik öğrencilerinin hasta güvenliği ve tıbbi hatalar konusundaki tutumu. Sağlık Akademisi Kastamonu, 5(3), 181-194. doi:10.25279/sak.672087
• Kil, Y., & Chatzi, A. V. (2025). Nurses/midwives safety attitudes and their relationship to individual factors (personality characteristics, length and clinical setting of experience): A quantitative study. Applied Nursing Research, 151957. doi:10.1016/j.apnr.2025.151957
• Kiyici, N., & Koc, Z. (2021). Determining attention control levels of nursing students. New Trends and Issues Proceedings on Advances in Pure and Applied Sciences (13). doi:10.18844/gjpaas.v0i11.4308
• Miziara, I. D., & Miziara, C. S. M. G. (2025). Recognition of medical error: It is not too late for an open disclosure–a narrative review. Clinics, 80, 100622.
• Mousa, O., Salameh, B., Ghaly, A. S., Hasan, M. G., Almefarfesh, A. A., Kumari, S., & Huwaikem, M. (2024). Examining nursing students’ awareness of various medical errors during clinical internships to enhance patient safety: A multi-center cross-sectional study. PLoS One, 19(12), e0311681. doi:10.1371/journal.pone.0311681
• Özata M, Altunkan H. Hemşirelerin Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeğinin geliştirilmesi ve geçerlilik güvenirlilik analizinin yapılması. Kırılmaz E, editör. II. Uluslararası Sağlıkta Performans ve Kalite Kongresi Bildiri Kitabı. Ankara: Sağlık Bakanlığı Yayınları; 2010. 3-20.,
• Ozturk, H., Kahriman, I., Bahcecik, A. N., Sokmen, S., Calbayram, N., & Kucuk, S. (2017). The malpractices of student nurses in clinical practice in Turkey and their causes. Journal of the Pakistan Medical Association, 67(8), 1198-1205.
• Rodziewicz, T. L., Houseman, B., & Hipskind, J. E. (2018). Medical error reduction and prevention. In: StatPearls Publishing.
• Salameh, B., Alkubati, S. A., Kassabry, M., Qtait, F., Hammad, B. M., Hussein, A., . . . Mousa, O. (2025). Assessment of medical errors awareness among nursing students during their clinical internship: Palestinian perspectives. BMC Medical Education, 25(1), 1095. doi:10.1186/s12909-025-07692-9
• Thomas, L., Donohue-Porter, P., & Fishbein, J. S. (2017). Impact of interruptions, distractions, and cognitive load on procedure failures and medication administration errors. Journal of Nursing Care Quality, 32(4), 309-317. doi:10.1097/ncq.0000000000000256
• Turan, G. B., Mankan, T., & Polat, H. (2017). Hemşirelik ve ebelik öğrencilerinde malpraktis. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 4(2), 98-104.
• Von Elm, E., Altman, D. G., Egger, M., Pocock, S. J., Gøtzsche, P. C., Vandenbroucke, J. P., & Initiative, S. (2014). The Strengthening the Reporting of Observational Studies in Epidemiology (STROBE) Statement: guidelines for reporting observational studies. International journal of surgery, 12(12), 1495-1499. doi:10.7554/elife.08500.009
• WHO. (2023). Patient safety. Retrieved on:05.07.2025Retrieved from https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/patient-safety
• Yesilyurt, M., Turan, O., & Yuksel, S. (2024). Hemşirelik Öğrencilerinin Tıbbi Hata ile Karşılaşma Durumları. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(1), 37-51. doi:10.51123/jgehes.2025.159
• YOK. (2017). Hemsirelik Lisans Egitimi Calistayi Sonuc Raporu.Retrieved on:04.06.2025 Retrieved from https://eski.yok.gov.tr/Documents/Yayinlar/Yayinlarimiz/Hemsirelik_Lisans_Egitimi_Calistayi_Sonuc_Raporu.pdf