Review

Obsesif Kompulsif Bozuklukta; Klasik Bilişsel Davranışçı Terapi ve Yeni Nesil Kabul ve Kararlılık Terapisi, Karşılaştırmalı Müdahale Yaklaşımları

Volume: 7 Number: 13 January 30, 2024
EN TR

Obsesif Kompulsif Bozuklukta; Klasik Bilişsel Davranışçı Terapi ve Yeni Nesil Kabul ve Kararlılık Terapisi, Karşılaştırmalı Müdahale Yaklaşımları

Abstract

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB), bireylerin yaşamlarını ve hayata dair yaşamsal işlevlerini farklı düzeylerde olumsuz etkileyen bir düşünce bozukluğudur. Bu derlemede, OKB' nin anlaşılması ve tedavisinde, klasik Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ile BDT temelli yeni nesil çağdaş terapilerden Kabul ve Kararlılık Terapisi (KKT)’ nin temel özellikleri ve müdahalelerinin karşılaştırmalı gözden geçirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla alanyazın incelenerek bu derleme yazılmıştır. Derlemede OKB’ nin tanımı ve yaygınlığına değinilmiş olup, OKB’ nin oluşumuna dair, birinci kuşak Davranışçı Terapi, ikinci kuşak Bilişsel Terapi ve yeni nesil /3.Kuşak terapi kuramlarından Kabul ve Kararlılık Terapisi (KKT)’ nin açıklamalarına ve kuramların karşılaştırmalı etkinlik araştırmalarına yer verilmiştir. OKB’ nin tedavisinde, birinci ve ikinci kuşağın bir arada ifade edildiği Klasik Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT)’ de başat davranışçı teknik Maruz Bırakma ve Tepki Önleme (MBTÖ) , bilişsel müdahaleler için bilişsel çarpıtmalar, abartılmış sorumluluk, Düşünce Eylem Kaynaşma (DEK) ile ilişkili bilişsel yeniden yapılandırma çalışmaları ele alınmıştır. Kabul ve Kararlılık Terapisi (KKT), İlişkisel Çerçeve Kuramını esas alarak, bağlamsal zeminde altı psikolojik süreci kullanmaktadır. Bunlar; kabul, bilişsel ayrışma, bağlamsal benlik, şimdiki an ile temas, değerler, taahüt edilen eylemlerdir. KKT, klinik düzeyde sorunlu davranışları sadece biçimsel yönleriyle değil bunların işlevsel yönleriyle de ele alarak tedaviye yeni bir felsefi ve hümanistik yaklaşım sunar. Bu nedenle de bireye özel uygulamalar içerir. KKT’ inde terapist, BDT’de olduğu öğretici ve rehber konumundan, eşlik eden, bireye hayatının dümeninin kendinde olduğunu fark ettiren, bireyi tedaviye davet eden pozisyonda yer alır.

Keywords

References

  1. Allen, K. J. D., Krompinger, J. W., Mathes, B. M., Crosby, J. M., & Elias, J. A. (2016). Thought control strategies in patients with seve- re obsessive–compulsive disorder: Treatment effects and suicide risk. Journal of Obsessive-Compulsive and Related Disorders, 8, 31–37. https://doi.org/10.1016/j.jocrd.2015.11.004.
  2. APA (2013) Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders 5th edition (DSM-5). Washington DC, American Psychiatric Association.
  3. Arch, J. J., Eifert, G. H., Davies, C., Vilardaga, J. C. P., Rose, R. D., & Craske, M. G. (2012). Randomized clinical trial of cognitive be- havioral therapy (CBT) versus acceptance and commitment therapy (KKT) for mixed anxiety disorders. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 80(5), 750–765. https://doi.org/10.1037/a0028310
  4. Barlow, D. H. (2000). Unraveling the mysteries of anxiety and its disorders from the perspective of emotion theory. American Psychologist, 55(11), 1247–1263. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.11.1247
  5. Barlow, D. H. (2004). Anxiety and its disorders: The nature and treatment of anxiety and panic. Guilford press.
  6. Baymur, F. (1994). Genel psikoloji. İnkılap Kitabevi.
  7. Biglan, A., Hayes, S. C., & Pistorello, J. (2008). Acceptance and commitment: Implications for prevention science. Prevention Science: The Official Journal of the Society for Prevention Research, 9(3), 139–152. https://doi.org/10.1007/s11121-008- 0099-4
  8. Bluett, E. J., Homan, K. J., Morrison, K. L., Levin, M. E., & Twohig, M. P. (2014). Acceptance and commitment therapy for anxiety and OCD spectrum disorders: An empirical review. Journal of Anxiety Disorders, 28(6), 612–624. https://doi.org/10.1016/j. janxdis.2014.06.008

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Clinical Psychology, Psychotherapy Practise and Research

Journal Section

Review

Early Pub Date

January 25, 2024

Publication Date

January 30, 2024

Submission Date

October 3, 2023

Acceptance Date

December 25, 2023

Published in Issue

Year 2024 Volume: 7 Number: 13

APA
Akdağ, A. (2024). Obsesif Kompulsif Bozuklukta; Klasik Bilişsel Davranışçı Terapi ve Yeni Nesil Kabul ve Kararlılık Terapisi, Karşılaştırmalı Müdahale Yaklaşımları. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi, 7(13), 45-61. https://doi.org/10.56955/bpd.1370907
AMA
1.Akdağ A. Obsesif Kompulsif Bozuklukta; Klasik Bilişsel Davranışçı Terapi ve Yeni Nesil Kabul ve Kararlılık Terapisi, Karşılaştırmalı Müdahale Yaklaşımları. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi. 2024;7(13):45-61. doi:10.56955/bpd.1370907
Chicago
Akdağ, Ayşin. 2024. “Obsesif Kompulsif Bozuklukta; Klasik Bilişsel Davranışçı Terapi Ve Yeni Nesil Kabul Ve Kararlılık Terapisi, Karşılaştırmalı Müdahale Yaklaşımları”. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi 7 (13): 45-61. https://doi.org/10.56955/bpd.1370907.
EndNote
Akdağ A (January 1, 2024) Obsesif Kompulsif Bozuklukta; Klasik Bilişsel Davranışçı Terapi ve Yeni Nesil Kabul ve Kararlılık Terapisi, Karşılaştırmalı Müdahale Yaklaşımları. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi 7 13 45–61.
IEEE
[1]A. Akdağ, “Obsesif Kompulsif Bozuklukta; Klasik Bilişsel Davranışçı Terapi ve Yeni Nesil Kabul ve Kararlılık Terapisi, Karşılaştırmalı Müdahale Yaklaşımları”, Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi, vol. 7, no. 13, pp. 45–61, Jan. 2024, doi: 10.56955/bpd.1370907.
ISNAD
Akdağ, Ayşin. “Obsesif Kompulsif Bozuklukta; Klasik Bilişsel Davranışçı Terapi Ve Yeni Nesil Kabul Ve Kararlılık Terapisi, Karşılaştırmalı Müdahale Yaklaşımları”. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi 7/13 (January 1, 2024): 45-61. https://doi.org/10.56955/bpd.1370907.
JAMA
1.Akdağ A. Obsesif Kompulsif Bozuklukta; Klasik Bilişsel Davranışçı Terapi ve Yeni Nesil Kabul ve Kararlılık Terapisi, Karşılaştırmalı Müdahale Yaklaşımları. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi. 2024;7:45–61.
MLA
Akdağ, Ayşin. “Obsesif Kompulsif Bozuklukta; Klasik Bilişsel Davranışçı Terapi Ve Yeni Nesil Kabul Ve Kararlılık Terapisi, Karşılaştırmalı Müdahale Yaklaşımları”. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi, vol. 7, no. 13, Jan. 2024, pp. 45-61, doi:10.56955/bpd.1370907.
Vancouver
1.Ayşin Akdağ. Obsesif Kompulsif Bozuklukta; Klasik Bilişsel Davranışçı Terapi ve Yeni Nesil Kabul ve Kararlılık Terapisi, Karşılaştırmalı Müdahale Yaklaşımları. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi. 2024 Jan. 1;7(13):45-61. doi:10.56955/bpd.1370907

Cited By