Research Article

Genç Sporcuların Duygusal Eğilimleri: İyimserlik ve Karamsarlık Üzerine Bir İnceleme

Volume: 20 Number: 2 August 30, 2026
TR EN

Genç Sporcuların Duygusal Eğilimleri: İyimserlik ve Karamsarlık Üzerine Bir İnceleme

Abstract

Bu araştırma, lise düzeyinde bireysel ve takım sporlarıyla ilgilenen genç sporcuların spor yaşamlarına yönelik iyimserlik ve karamsarlık eğilimlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, 2025–2026 eğitim-öğretim yılında Aksaray ilinde öğrenim gören 336 lise öğrencisi (126 kız, 210 erkek) üzerinde ilişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu ile Spor İyimserlik ve Karamsarlık Ölçeği (SİVKÖ) kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, örneklem genelinde iyimserlik düzeyinin yüksek, karamsarlık düzeyinin ise düşük olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet değişkeni açısından değerlendirildiğinde, erkek öğrencilerin iyimserlik puan ortalamalarının kız öğrencilere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Buna karşın karamsarlık düzeyi bakımından cinsiyetler arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Sınıf düzeyi (9.–12. sınıf) ve spor türü (bireysel/takım) değişkenlerine göre yapılan analizlerde ise hem iyimserlik hem de karamsarlık düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, düzenli ve yoğun spor katılımının ergenlik dönemindeki bireylerde olumlu psikolojik eğilimleri güçlendirdiği, olumsuz beklentileri sınırladığı ve genç sporculara performans, stres yönetimi ve genel iyi oluş açısından önemli katkılar sağladığı görülmektedir. Erkek sporcularda gözlenen daha yüksek iyimserlik eğilimi dışında, sınıf düzeyi ve spor türünün söz konusu eğilimler üzerinde belirgin bir etkisinin bulunmadığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, spor psikolojisi uygulamalarında iyimserliği desteklemeye yönelik erken dönem müdahalelerin önemini ortaya koymaktadır.

Keywords

Supporting Institution

Çalışmamızı destekleyen kuruluş bulunmamaktadır.

Ethical Statement

Bu çalışmada yer alan tüm süreçlerde araştırma ve yayın etiğine uyulmuştur. Araştırma, ilgili etik kurul tarafından incelenmiş ve onaylanmıştır. Çalışmaya katılan öğrencilerin velilerinden bilgilendirilmiş gönüllü onam alınmış, katılımcıların araştırmaya katılımı tamamen gönüllülük esasına dayandırılmıştır. Katılımcıların kişisel bilgileri gizli tutulmuş ve veriler yalnızca bilimsel amaçlar doğrultusunda kullanılmıştır. Araştırma sürecinde katılımcılara herhangi bir fiziksel ya da psikolojik zarar verilmemesine özen gösterilmiş, uygulamalar eğitim ve gelişim düzeylerine uygun şekilde planlanmıştır. Çalışmada elde edilen verilerde herhangi bir çarpıtma yapılmamış, tüm bulgular olduğu gibi raporlanmıştır. Ayrıca bu çalışma başka bir yerde yayımlanmamış ve yayımlanmak üzere değerlendirme sürecine sunulmamıştır.

Thanks

.

References

  1. Araújo, C. G. S., & Scharhag, J. (2016). Athlete: A working definition for medical and health sciences research. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports, 26(1), 4–7. https://doi.org/10.1111/sms.12632
  2. Astuti, Y., Orhan, B. E., Karaçam, A., & Govindasamy, K. (2024). The relationship between mindfulness and optimism-pessimism levels in athletes. Retos, 59, 832–842. https://doi.org/10.47197/retos.v59.106558
  3. Barthes, R. (2007). What is sport? (R. Howard, Trans.; Reprint ed.). Yale University Press.
  4. Borge, S. (2021). What is sport? Sport, Ethics and Philosophy, 15(3), 308–330.
  5. Bouchard, L. C., Carver, C. S., Mens, M. G., & Scheier, M. F. (2017). Optimism, health, and well-being. In Positive psychology (pp. 112–130). Routledge.
  6. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
  7. Cnen, T.-W., Chiu, Y.-C., & Hsu, Y. (2021). Perception of social support provided by coaches, optimism/pessimism, and psychological well-being: Gender differences and mediating effect models. International Journal of Sports Science & Coaching, 16(2), 272–280. https://doi.org/10.1177/1747954120968649
  8. Cohen, J. (1988). The analysis of variance. In Statistical power analysis for the behavioral sciences (pp. 274–287).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Exercise and Sports Psychology

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 30, 2026

Submission Date

April 27, 2026

Acceptance Date

August 29, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 20 Number: 2

APA
Başal, V., Yüceant, M., Öğütcü, H., & Ünlü, H. (2026). Genç Sporcuların Duygusal Eğilimleri: İyimserlik ve Karamsarlık Üzerine Bir İnceleme. Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi, 20(2), 526-539. https://izlik.org/JA36ZT45GY
AMA
1.Başal V, Yüceant M, Öğütcü H, Ünlü H. Genç Sporcuların Duygusal Eğilimleri: İyimserlik ve Karamsarlık Üzerine Bir İnceleme. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2026;20(2):526-539. https://izlik.org/JA36ZT45GY
Chicago
Başal, Veli, Metin Yüceant, Hüseyin Öğütcü, and Hüseyin Ünlü. 2026. “Genç Sporcuların Duygusal Eğilimleri: İyimserlik Ve Karamsarlık Üzerine Bir İnceleme”. Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi 20 (2): 526-39. https://izlik.org/JA36ZT45GY.
EndNote
Başal V, Yüceant M, Öğütcü H, Ünlü H (August 1, 2026) Genç Sporcuların Duygusal Eğilimleri: İyimserlik ve Karamsarlık Üzerine Bir İnceleme. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 20 2 526–539.
IEEE
[1]V. Başal, M. Yüceant, H. Öğütcü, and H. Ünlü, “Genç Sporcuların Duygusal Eğilimleri: İyimserlik ve Karamsarlık Üzerine Bir İnceleme”, Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, vol. 20, no. 2, pp. 526–539, Aug. 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA36ZT45GY
ISNAD
Başal, Veli - Yüceant, Metin - Öğütcü, Hüseyin - Ünlü, Hüseyin. “Genç Sporcuların Duygusal Eğilimleri: İyimserlik Ve Karamsarlık Üzerine Bir İnceleme”. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 20/2 (August 1, 2026): 526-539. https://izlik.org/JA36ZT45GY.
JAMA
1.Başal V, Yüceant M, Öğütcü H, Ünlü H. Genç Sporcuların Duygusal Eğilimleri: İyimserlik ve Karamsarlık Üzerine Bir İnceleme. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2026;20:526–539.
MLA
Başal, Veli, et al. “Genç Sporcuların Duygusal Eğilimleri: İyimserlik Ve Karamsarlık Üzerine Bir İnceleme”. Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi, vol. 20, no. 2, Aug. 2026, pp. 526-39, https://izlik.org/JA36ZT45GY.
Vancouver
1.Veli Başal, Metin Yüceant, Hüseyin Öğütcü, Hüseyin Ünlü. Genç Sporcuların Duygusal Eğilimleri: İyimserlik ve Karamsarlık Üzerine Bir İnceleme. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi [Internet]. 2026 Aug. 1;20(2):526-39. Available from: https://izlik.org/JA36ZT45GY