Review

Doku Mühendisliğinde Biyobozunur İskeleler

Volume: 8 Number: 1 June 30, 2025
EN TR

Doku Mühendisliğinde Biyobozunur İskeleler

Abstract

Biyobozunur doku iskeleleri (scaffoldlar), doku mühendisliğinde rejeneratif süreçleri desteklemek amacıyla geliştirilmiş kritik biyomalzemelerdir. Bu derleme, hücresel tutunma, proliferasyon ve farklılaşmayı destekleyen biyomimetik mikroçevreler oluşturan biyobozunur iskelelerin malzeme özellikleri, üretim yöntemleri ve dokuya özgü uygulamalarını kapsamlı şekilde ele almaktadır. Doğal (kolajen, jelatin, alginat) ve sentetik (PLA, PLGA, PCL) polimerlerin tekil veya kompozit formlarda kullanımı, biyolojik uyum ile mekanik dayanım arasında denge kurmayı mümkün kılmakta ve farklı doku türlerine özel scaffold tasarımlarına olanak tanımaktadır. Kemik, kıkırdak, deri ve gingival dokular gibi hedef dokuların kendine özgü biyomekanik ve hücresel gereksinimleri doğrultusunda, iskelelerin porozitesi, bozunma profili, elastikiyeti ve yük taşıma kapasitesi optimize edilmektedir. Makale, scaffoldların yalnızca geçici yapısal destek sunan pasif platformlar değil, aynı zamanda büyüme faktörleri, antibiyotikler ve kemoterapötik ajanlar gibi biyolojik yüklerin kontrollü salımı yoluyla aktif rejeneratif modüller olduğunu vurgulamaktadır. Özellikle elektrospinning ve 3D biyobasım gibi ileri üretim teknikleri, hedefe yönelik ilaç iletimini ve biyolojik mikroçevreyi hassas şekilde düzenleme potansiyeli sunmaktadır. Scaffold tabanlı ilaç salım sistemleri, kanser tedavisi, yara iyileşmesi ve enfeksiyon kontrolü gibi kritik klinik alanlarda terapötik etkinliği artırmakta ve sistemik toksisiteyi azaltmaktadır. Sonuç olarak, biyobozunur doku iskeleleri, hücresel ve moleküler düzeyde yenilenme süreçlerini yönlendiren akıllı biyomalzeme sistemleri olarak öne çıkmaktadır. Gelecekte uyaran-duyarlı polimerler, çoklu büyüme faktörü salımı ve kişiselleştirilmiş scaffold üretimi gibi yaklaşımlarla, bu yapıların klinik translasyon potansiyelinin daha da artması beklenmektedir.

Keywords

References

  1. 1. Lauritano, D., et al., Nanomaterials for Periodontal Tissue Engineering: Chitosan-Based Scaffolds. A Systematic Review. Nanomaterials, 2020. 10(4): p. 605.
  2. 2. Modrák, M., et al., Biodegradable Materials for Tissue Engineering: Development, Classification and Current Applications. Journal of Functional Biomaterials, 2023. 14(3): p. 159.
  3. 3. Echeverria Molina, M.I., K.G. Malollari, and K. Komvopoulos, Design Challenges in Polymeric Scaffolds for Tissue Engineering. Front Bioeng Biotechnol, 2021. 9: p. 617141.
  4. 4. Krishani, M., et al., Development of Scaffolds from Bio-Based Natural Materials for Tissue Regeneration Applications: A Review. Gels, 2023. 9(2).
  5. 5. Karageorgiou, V. and D. Kaplan, Porosity of 3D biomaterial scaffolds and osteogenesis. Biomaterials, 2005. 26(27): p. 5474-91.
  6. 6. Sheikh, Z., et al., Macrophages, Foreign Body Giant Cells and Their Response to Implantable Biomaterials. Materials (Basel), 2015. 8(9): p. 5671-5701.
  7. 7. Zhao, X., et al., Applications of Biocompatible Scaffold Materials in Stem Cell-Based Cartilage Tissue Engineering. Front Bioeng Biotechnol, 2021. 9: p. 603444.
  8. 8. Kelleci, K., et al., Particulate and non-particle adjuvants in Leishmaniasis vaccine designs: A review. Journal of Vector Borne Diseases, 2023. 60(2): p. 125-141.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Services and Systems (Other)

Journal Section

Review

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

June 24, 2025

Acceptance Date

June 30, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 8 Number: 1

APA
Zıkşahna, K., Dinçer, Z. Y., Adıyıl, R., & Ihlamur, M. (2025). Doku Mühendisliğinde Biyobozunur İskeleler. Biruni Sağlık Ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(1), 34-51. https://izlik.org/JA53MU45CJ
AMA
1.Zıkşahna K, Dinçer ZY, Adıyıl R, Ihlamur M. Doku Mühendisliğinde Biyobozunur İskeleler. BSEBD. 2025;8(1):34-51. https://izlik.org/JA53MU45CJ
Chicago
Zıkşahna, Kaan, Zeynep Yaren Dinçer, Rumeysa Adıyıl, and Murat Ihlamur. 2025. “Doku Mühendisliğinde Biyobozunur İskeleler”. Biruni Sağlık Ve Eğitim Bilimleri Dergisi 8 (1): 34-51. https://izlik.org/JA53MU45CJ.
EndNote
Zıkşahna K, Dinçer ZY, Adıyıl R, Ihlamur M (June 1, 2025) Doku Mühendisliğinde Biyobozunur İskeleler. Biruni Sağlık ve Eğitim Bilimleri Dergisi 8 1 34–51.
IEEE
[1]K. Zıkşahna, Z. Y. Dinçer, R. Adıyıl, and M. Ihlamur, “Doku Mühendisliğinde Biyobozunur İskeleler”, BSEBD, vol. 8, no. 1, pp. 34–51, June 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA53MU45CJ
ISNAD
Zıkşahna, Kaan - Dinçer, Zeynep Yaren - Adıyıl, Rumeysa - Ihlamur, Murat. “Doku Mühendisliğinde Biyobozunur İskeleler”. Biruni Sağlık ve Eğitim Bilimleri Dergisi 8/1 (June 1, 2025): 34-51. https://izlik.org/JA53MU45CJ.
JAMA
1.Zıkşahna K, Dinçer ZY, Adıyıl R, Ihlamur M. Doku Mühendisliğinde Biyobozunur İskeleler. BSEBD. 2025;8:34–51.
MLA
Zıkşahna, Kaan, et al. “Doku Mühendisliğinde Biyobozunur İskeleler”. Biruni Sağlık Ve Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 8, no. 1, June 2025, pp. 34-51, https://izlik.org/JA53MU45CJ.
Vancouver
1.Kaan Zıkşahna, Zeynep Yaren Dinçer, Rumeysa Adıyıl, Murat Ihlamur. Doku Mühendisliğinde Biyobozunur İskeleler. BSEBD [Internet]. 2025 Jun. 1;8(1):34-51. Available from: https://izlik.org/JA53MU45CJ