Derleme

Doku Mühendisliğinde Biyobozunur İskeleler

Cilt: 8 Sayı: 1 30 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Doku Mühendisliğinde Biyobozunur İskeleler

Öz

Biyobozunur doku iskeleleri (scaffoldlar), doku mühendisliğinde rejeneratif süreçleri desteklemek amacıyla geliştirilmiş kritik biyomalzemelerdir. Bu derleme, hücresel tutunma, proliferasyon ve farklılaşmayı destekleyen biyomimetik mikroçevreler oluşturan biyobozunur iskelelerin malzeme özellikleri, üretim yöntemleri ve dokuya özgü uygulamalarını kapsamlı şekilde ele almaktadır. Doğal (kolajen, jelatin, alginat) ve sentetik (PLA, PLGA, PCL) polimerlerin tekil veya kompozit formlarda kullanımı, biyolojik uyum ile mekanik dayanım arasında denge kurmayı mümkün kılmakta ve farklı doku türlerine özel scaffold tasarımlarına olanak tanımaktadır. Kemik, kıkırdak, deri ve gingival dokular gibi hedef dokuların kendine özgü biyomekanik ve hücresel gereksinimleri doğrultusunda, iskelelerin porozitesi, bozunma profili, elastikiyeti ve yük taşıma kapasitesi optimize edilmektedir. Makale, scaffoldların yalnızca geçici yapısal destek sunan pasif platformlar değil, aynı zamanda büyüme faktörleri, antibiyotikler ve kemoterapötik ajanlar gibi biyolojik yüklerin kontrollü salımı yoluyla aktif rejeneratif modüller olduğunu vurgulamaktadır. Özellikle elektrospinning ve 3D biyobasım gibi ileri üretim teknikleri, hedefe yönelik ilaç iletimini ve biyolojik mikroçevreyi hassas şekilde düzenleme potansiyeli sunmaktadır. Scaffold tabanlı ilaç salım sistemleri, kanser tedavisi, yara iyileşmesi ve enfeksiyon kontrolü gibi kritik klinik alanlarda terapötik etkinliği artırmakta ve sistemik toksisiteyi azaltmaktadır. Sonuç olarak, biyobozunur doku iskeleleri, hücresel ve moleküler düzeyde yenilenme süreçlerini yönlendiren akıllı biyomalzeme sistemleri olarak öne çıkmaktadır. Gelecekte uyaran-duyarlı polimerler, çoklu büyüme faktörü salımı ve kişiselleştirilmiş scaffold üretimi gibi yaklaşımlarla, bu yapıların klinik translasyon potansiyelinin daha da artması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Lauritano, D., et al., Nanomaterials for Periodontal Tissue Engineering: Chitosan-Based Scaffolds. A Systematic Review. Nanomaterials, 2020. 10(4): p. 605.
  2. 2. Modrák, M., et al., Biodegradable Materials for Tissue Engineering: Development, Classification and Current Applications. Journal of Functional Biomaterials, 2023. 14(3): p. 159.
  3. 3. Echeverria Molina, M.I., K.G. Malollari, and K. Komvopoulos, Design Challenges in Polymeric Scaffolds for Tissue Engineering. Front Bioeng Biotechnol, 2021. 9: p. 617141.
  4. 4. Krishani, M., et al., Development of Scaffolds from Bio-Based Natural Materials for Tissue Regeneration Applications: A Review. Gels, 2023. 9(2).
  5. 5. Karageorgiou, V. and D. Kaplan, Porosity of 3D biomaterial scaffolds and osteogenesis. Biomaterials, 2005. 26(27): p. 5474-91.
  6. 6. Sheikh, Z., et al., Macrophages, Foreign Body Giant Cells and Their Response to Implantable Biomaterials. Materials (Basel), 2015. 8(9): p. 5671-5701.
  7. 7. Zhao, X., et al., Applications of Biocompatible Scaffold Materials in Stem Cell-Based Cartilage Tissue Engineering. Front Bioeng Biotechnol, 2021. 9: p. 603444.
  8. 8. Kelleci, K., et al., Particulate and non-particle adjuvants in Leishmaniasis vaccine designs: A review. Journal of Vector Borne Diseases, 2023. 60(2): p. 125-141.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

24 Haziran 2025

Kabul Tarihi

30 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Zıkşahna, K., Dinçer, Z. Y., Adıyıl, R., & Ihlamur, M. (2025). Doku Mühendisliğinde Biyobozunur İskeleler. Biruni Sağlık ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(1), 34-51. https://izlik.org/JA53MU45CJ
AMA
1.Zıkşahna K, Dinçer ZY, Adıyıl R, Ihlamur M. Doku Mühendisliğinde Biyobozunur İskeleler. BSEBD. 2025;8(1):34-51. https://izlik.org/JA53MU45CJ
Chicago
Zıkşahna, Kaan, Zeynep Yaren Dinçer, Rumeysa Adıyıl, ve Murat Ihlamur. 2025. “Doku Mühendisliğinde Biyobozunur İskeleler”. Biruni Sağlık ve Eğitim Bilimleri Dergisi 8 (1): 34-51. https://izlik.org/JA53MU45CJ.
EndNote
Zıkşahna K, Dinçer ZY, Adıyıl R, Ihlamur M (01 Haziran 2025) Doku Mühendisliğinde Biyobozunur İskeleler. Biruni Sağlık ve Eğitim Bilimleri Dergisi 8 1 34–51.
IEEE
[1]K. Zıkşahna, Z. Y. Dinçer, R. Adıyıl, ve M. Ihlamur, “Doku Mühendisliğinde Biyobozunur İskeleler”, BSEBD, c. 8, sy 1, ss. 34–51, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA53MU45CJ
ISNAD
Zıkşahna, Kaan - Dinçer, Zeynep Yaren - Adıyıl, Rumeysa - Ihlamur, Murat. “Doku Mühendisliğinde Biyobozunur İskeleler”. Biruni Sağlık ve Eğitim Bilimleri Dergisi 8/1 (01 Haziran 2025): 34-51. https://izlik.org/JA53MU45CJ.
JAMA
1.Zıkşahna K, Dinçer ZY, Adıyıl R, Ihlamur M. Doku Mühendisliğinde Biyobozunur İskeleler. BSEBD. 2025;8:34–51.
MLA
Zıkşahna, Kaan, vd. “Doku Mühendisliğinde Biyobozunur İskeleler”. Biruni Sağlık ve Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 8, sy 1, Haziran 2025, ss. 34-51, https://izlik.org/JA53MU45CJ.
Vancouver
1.Kaan Zıkşahna, Zeynep Yaren Dinçer, Rumeysa Adıyıl, Murat Ihlamur. Doku Mühendisliğinde Biyobozunur İskeleler. BSEBD [Internet]. 01 Haziran 2025;8(1):34-51. Erişim adresi: https://izlik.org/JA53MU45CJ