Research Article

Ülkelerin İnsani Gelişmişlik Ölçüsüne Göre Seviyelerinin Belirlenmesinde Kümeleme Algoritmalarının Kullanılmasına İlişkin Bir Uygulama

Volume: 8 Number: 1 January 15, 2025
EN TR

Ülkelerin İnsani Gelişmişlik Ölçüsüne Göre Seviyelerinin Belirlenmesinde Kümeleme Algoritmalarının Kullanılmasına İlişkin Bir Uygulama

Abstract

Temel yaşam standartlarına erişim, eğitim ve sağlıklı yaşama süresi gibi üç temel gösterge dikkate alınarak oluşturulan İnsani Gelişme İndeksi (Human Development Index) ilk olarak 1990 yılında Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından ortaya konulmuştur. Belirtilen temel göstergeler dikkate alınarak tüm dünya ülkelerinin İnsani Gelişme İndeksi hesaplanmakta, oluşturulmuş olduğu ilk yıldan itibaren her yıl düzenli olarak Birleşmiş Milletler tarafından kamuoyu bilgisine sunulmaktadır. Bu çalışmada veri madenciliği kapsamında kümeleme analizi teknikleri detaylı olarak incelenmiş ve bu teknikler kullanılarak İnsani Gelişme İndeksine göre ülkelerin gruplaması yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından açıklanan listeye göre karşılaştırılarak yapılan analizlerin bu alanda uygulanabilirliği tartışılmıştır.

Keywords

References

  1. Berkhin P. 2006. A survey of clustering data mining techniques, In Grouping multidimensional data: Recent advances in clustering. Springer, Berlin, Germany, ss: 25-71.
  2. Bramer M. 2016, Principles of data mining, 3rd. ed. Springer, London,UK, ss: 221-238.
  3. Everitt BS. 2011. Cluster Analysis. Wiley, Londok, UK, ss: 15-110.
  4. Ezugwu AE, Ikotun AM, Oyelade OO, Abualigah L, Agushaka JO, Eke CI, Akinyelu AA. 2022. A comprehensive survey of clustering algorithms: State-of-the-art machine learning applications, taxonomy, challenges, and future research prospects. Eng Appl Artif Intel, 110: 104743.
  5. Hair JF, Black WC, Babin BJ, Anderson RE. 2014. Multivariate statistical analysis. Pearson, New York, US, ss: 415-474.
  6. Han J, Kamber M, Pei J. 2023. Data mining concepts and techniques. Morgan Kaufmann Publications, San Francisco, US, ss: 379-425.
  7. James G, Witten D, Hastie T, Tibshirani R. 2013. An Introduction to Statistical Learning with Applications in R. Springer, New York, US, ss: 516-542.
  8. Kameshwaran K, Malarvizhi K. 2014. Survey on clustering techniques in data mining. Int J Comput Sci Info Technol, 5(2): 2272-2276.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Quantitative Decision Methods

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 15, 2025

Submission Date

November 7, 2024

Acceptance Date

December 10, 2024

Published in Issue

Year 2025 Volume: 8 Number: 1

APA
Sarul, L. S. (2025). Ülkelerin İnsani Gelişmişlik Ölçüsüne Göre Seviyelerinin Belirlenmesinde Kümeleme Algoritmalarının Kullanılmasına İlişkin Bir Uygulama. Black Sea Journal of Engineering and Science, 8(1), 161-171. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1581168
AMA
1.Sarul LS. Ülkelerin İnsani Gelişmişlik Ölçüsüne Göre Seviyelerinin Belirlenmesinde Kümeleme Algoritmalarının Kullanılmasına İlişkin Bir Uygulama. BSJ Eng. Sci. 2025;8(1):161-171. doi:10.34248/bsengineering.1581168
Chicago
Sarul, L. Sinem. 2025. “Ülkelerin İnsani Gelişmişlik Ölçüsüne Göre Seviyelerinin Belirlenmesinde Kümeleme Algoritmalarının Kullanılmasına İlişkin Bir Uygulama”. Black Sea Journal of Engineering and Science 8 (1): 161-71. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1581168.
EndNote
Sarul LS (January 1, 2025) Ülkelerin İnsani Gelişmişlik Ölçüsüne Göre Seviyelerinin Belirlenmesinde Kümeleme Algoritmalarının Kullanılmasına İlişkin Bir Uygulama. Black Sea Journal of Engineering and Science 8 1 161–171.
IEEE
[1]L. S. Sarul, “Ülkelerin İnsani Gelişmişlik Ölçüsüne Göre Seviyelerinin Belirlenmesinde Kümeleme Algoritmalarının Kullanılmasına İlişkin Bir Uygulama”, BSJ Eng. Sci., vol. 8, no. 1, pp. 161–171, Jan. 2025, doi: 10.34248/bsengineering.1581168.
ISNAD
Sarul, L. Sinem. “Ülkelerin İnsani Gelişmişlik Ölçüsüne Göre Seviyelerinin Belirlenmesinde Kümeleme Algoritmalarının Kullanılmasına İlişkin Bir Uygulama”. Black Sea Journal of Engineering and Science 8/1 (January 1, 2025): 161-171. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1581168.
JAMA
1.Sarul LS. Ülkelerin İnsani Gelişmişlik Ölçüsüne Göre Seviyelerinin Belirlenmesinde Kümeleme Algoritmalarının Kullanılmasına İlişkin Bir Uygulama. BSJ Eng. Sci. 2025;8:161–171.
MLA
Sarul, L. Sinem. “Ülkelerin İnsani Gelişmişlik Ölçüsüne Göre Seviyelerinin Belirlenmesinde Kümeleme Algoritmalarının Kullanılmasına İlişkin Bir Uygulama”. Black Sea Journal of Engineering and Science, vol. 8, no. 1, Jan. 2025, pp. 161-7, doi:10.34248/bsengineering.1581168.
Vancouver
1.L. Sinem Sarul. Ülkelerin İnsani Gelişmişlik Ölçüsüne Göre Seviyelerinin Belirlenmesinde Kümeleme Algoritmalarının Kullanılmasına İlişkin Bir Uygulama. BSJ Eng. Sci. 2025 Jan. 1;8(1):161-7. doi:10.34248/bsengineering.1581168

                            24890