Research Article

Sürdürülebilir Kent Hareketliliği Performans Değerlendirmesi İçin Yeni Bir Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı: MEREC-RAWEC Uygulaması

Volume: 9 Number: 1 January 15, 2026
TR EN

Sürdürülebilir Kent Hareketliliği Performans Değerlendirmesi İçin Yeni Bir Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı: MEREC-RAWEC Uygulaması

Abstract

Dünya genelinde her geçen yıl artan kent nüfusu, kentsel hareketliliği giderek daha karmaşık hale getirmektedir. Kent hareketliliği, çok sayıda faktörle ilişkili karmaşık bir yapıya sahip olup toplumun yaşam kalitesi üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Bu çalışmanın temel amacı, kent hareketliliğine yalnızca ulaşım açısından değil aynı zamanda sürdürülebilirlik çerçevesinden bakarak, kentlerin performansını objektif biçimde belirlenmiş kriter ağırlıklarıyla ölçmek ve bu kentleri sıralamaktır. Bu bağlamda, MEREC-RAWEC yaklaşımı önerilmiştir. ISO 37120 standartlarının öngördüğü sürdürülebilirlik boyutlarıyla uyumlu altı kriter ve yedi alternatif üzerinden yapılan analizlerde Sürdürülebilir Hareketlilik Hazırlık Endeksi verileri kullanılmış ve MEREC yöntemiyle sürdürülebilir kent hareketliliği açısından en önemli kriterin 0,2848 ağırlık değeriyle Finans, en az önemli kriterin ise 0,0700 ağırlık değeriyle Ulaşım arzı olduğu belirlenmiştir. RAWEC yöntemiyle yapılan sıralama sonuçları ise en yüksek performansa sahip kentin Buenos Aires, en düşük performansa sahip kentin ise Cape Town olduğu belirlenmiştir. Yöntemin kriter ağırlıklarındaki değişime hassasiyetini incelemek için dört senaryo altında duyarlılık analizi yapılmış ve sonuçların genel olarak tutarlı olduğu ortaya konmuştur. Sonuçların güvenilirliği test etmek amacıyla MABAC, EDAS, CODAS ve MAIRCA yöntemleri ile karşılaştırmalı analiz gerçekleştirilmiştir. MABAC ve MAIRCA ile aynı sonuçların, EDAS ve CODAS ile ise %89 düzeyinde korelasyonla uyumlu sonuçların elde edildiği ortaya konmuş ve yöntemin bulguları doğrulanmıştır. Son olarak, yaşanabilir ve sürdürülebilir kentlerin oluşturulması yönünde kent yönetimlerine ve karar vericilere yönelik politika önerileri sunulmuştur.

Keywords

Ethical Statement

Bu araştırmada hayvanlar ve insanlar üzerinde herhangi bir çalışma yapılmadığı için etik kurul onayı alınmamıştır.

References

  1. Abdelaal, R. M. S., Makki, A. A., Al-Madi, E. M., & Qhadi, A. M. (2024). Prioritizing strategic objectives and projects in higher education institutions: A new hybrid fuzzy MEREC-G-TOPSIS approach. IEEE Access, 12, 89735–89753. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2024.3419701
  2. Ağaoğlu, M. N., Korkmaz, F., & Alakara, E. H. (2021). Sürdürülebilir ulaşım ve bisiklet yollarının planlanması: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi yerleşkesi örneği. Gaziosmanpaşa Bilim Araştırmaları Dergisi, 10(2), 140–155.
  3. Akbulut, O. Y., & Aydın, Y. (2024). A hybrid multidimensional performance measurement model using the MSD-MPSI-RAWEC model for Turkish banks. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(3), 1157–1183. https://doi.org/10.30798/makuiibf.1464469
  4. Akpınar, M. E. (2025). Evaluating resilience and sustainability in global supply chains: Multi-criteria decision-making approach for post-pandemic challenges. Logforum, 21(1), 63–72. https://doi.org/10.17270/J.LOG.001141
  5. Akram, M., Zahid, S., & Al-Kenani, A. N. (2024). Multi-criteria group decision-making for evaluating efficient and smart mobility sharing systems using Pythagorean fuzzy rough numbers. Granular Computing, 9(2), 50. https://doi.org/10.1007/s41066-024-00466-6
  6. Andrade, N. A., & Sawicka, H. (2025). Methodology for park-and-ride facility location using the catchment area method and a multiple criteria decision-aiding approach. Logforum, 21(2), 197–209. https://doi.org/10.17270/J.LOG.001185
  7. Aquilué Junyent, I., Martí Casanovas, M., Roukouni, A., Moreno Sanz, J., Roca Blanch, E., & Correia, G. H. A. (2024). Planning shared mobility hubs in European cities: A methodological framework using MCDA and GIS applied to Barcelona. Sustainable Cities and Society, 106, 105377. https://doi.org/10.1016/j.scs.2024.105377
  8. Aydin, N., Seker, S., & Özkan, B. (2022). Planning location of mobility hub for sustainable urban mobility. Sustainable Cities and Society, 81, 103843. https://doi.org/10.1016/j.scs.2022.103843

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Quantitative Decision Methods , Multiple Criteria Decision Making

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 3, 2025

Publication Date

January 15, 2026

Submission Date

September 24, 2025

Acceptance Date

October 25, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 9 Number: 1

APA
Öztaş, T. (2026). Sürdürülebilir Kent Hareketliliği Performans Değerlendirmesi İçin Yeni Bir Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı: MEREC-RAWEC Uygulaması. Black Sea Journal of Engineering and Science, 9(1), 25-40. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1790371
AMA
1.Öztaş T. Sürdürülebilir Kent Hareketliliği Performans Değerlendirmesi İçin Yeni Bir Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı: MEREC-RAWEC Uygulaması. BSJ Eng. Sci. 2026;9(1):25-40. doi:10.34248/bsengineering.1790371
Chicago
Öztaş, Tayfun. 2026. “Sürdürülebilir Kent Hareketliliği Performans Değerlendirmesi İçin Yeni Bir Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı: MEREC-RAWEC Uygulaması”. Black Sea Journal of Engineering and Science 9 (1): 25-40. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1790371.
EndNote
Öztaş T (January 1, 2026) Sürdürülebilir Kent Hareketliliği Performans Değerlendirmesi İçin Yeni Bir Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı: MEREC-RAWEC Uygulaması. Black Sea Journal of Engineering and Science 9 1 25–40.
IEEE
[1]T. Öztaş, “Sürdürülebilir Kent Hareketliliği Performans Değerlendirmesi İçin Yeni Bir Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı: MEREC-RAWEC Uygulaması”, BSJ Eng. Sci., vol. 9, no. 1, pp. 25–40, Jan. 2026, doi: 10.34248/bsengineering.1790371.
ISNAD
Öztaş, Tayfun. “Sürdürülebilir Kent Hareketliliği Performans Değerlendirmesi İçin Yeni Bir Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı: MEREC-RAWEC Uygulaması”. Black Sea Journal of Engineering and Science 9/1 (January 1, 2026): 25-40. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1790371.
JAMA
1.Öztaş T. Sürdürülebilir Kent Hareketliliği Performans Değerlendirmesi İçin Yeni Bir Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı: MEREC-RAWEC Uygulaması. BSJ Eng. Sci. 2026;9:25–40.
MLA
Öztaş, Tayfun. “Sürdürülebilir Kent Hareketliliği Performans Değerlendirmesi İçin Yeni Bir Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı: MEREC-RAWEC Uygulaması”. Black Sea Journal of Engineering and Science, vol. 9, no. 1, Jan. 2026, pp. 25-40, doi:10.34248/bsengineering.1790371.
Vancouver
1.Tayfun Öztaş. Sürdürülebilir Kent Hareketliliği Performans Değerlendirmesi İçin Yeni Bir Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı: MEREC-RAWEC Uygulaması. BSJ Eng. Sci. 2026 Jan. 1;9(1):25-40. doi:10.34248/bsengineering.1790371

Cited By

                            24890